تحریریه آوش/ حدود دو ماه از صدور مجوز توسعه سهراب می‌گذرد. شرکت مهندسی و توسعه نفت می‌گوید طرح جدید نسبت به نسخه اولیه کوچک‌تر شده و تعداد موقعیت‌های حفاری، سطح اشغال و تعداد چاه‌ها کاهش یافته است. اما منتقدان می‌پرسند آیا توان اکولوژیک تالاب سنجیده شده و دیگر مطالعاتی که قبلاً سازمان محیط‌زیست به‌عنوان پیش‌شرط صدور مجوز تعیین کرده بود، انجام شده است؟

مجوز را لغو کنید و جلوی توسعه سهراب را بگیرید. این خواسته بسیاری از کارشناسان، فعالان محیط‌زیست و جوامع محلی است. آن‌ها خواستار توقف طرحی ضد محیط‌‌زیستی هستند که اخیراً خود سازمان متولی حفظ محیط‌زیست ایران، مجوز آن را صادر کرده است. طرح توسعه یک میدان نفتی، آن هم در بخش شمالی هور که هنوز نسبت به سایر بخش‌های آن تا حد زیادی دست‌نخورده باقی مانده است؛ در شرایطی که در دهه‌های اخیر، جنگ، فعالیت‌های نفتی و تأمین نشدن حقابه، هور العظیم را تکه‌تکه و بخش‌های زیادی از آن را خشک و به منبع ریزگرد تبدیل کرده است. آیا اکنون با صدور این مجوز، کار از کار گذشته و حوضچه شماره یک نیز به سرنوشت سایر بخش‌های هور دچار خواهد شد؟

حدود دو ماه از صدور مجوز توسعه سهراب می‌گذرد. شرکت مهندسی و توسعه نفت می‌گوید طرح جدید نسبت به نسخه اولیه کوچک‌تر شده و تعداد موقعیت‌های حفاری، سطح اشغال و تعداد چاه‌ها کاهش یافته است. اما منتقدان می‌پرسند آیا توان اکولوژیک تالاب سنجیده شده و دیگر مطالعاتی که قبلاً سازمان محیط‌زیست به‌عنوان پیش‌شرط صدور مجوز تعیین کرده بود، انجام شده است؟

هورالعظیم که زیستگاه جانداران کمیابی نظیر شِنگ میان‌رودان، لاک‌پشت فراتی، انواع ماهی‌ها و حدود ۷۲ هزار فرد پرنده است، برای انسان‌های اطرافش نیز یک اکوسیستم بسیار پرفایده محسوب می‌شود؛ منبع معاش نسل‌هایی که با صید ماهی، دامداری، پرورش گاومیش، کشاورزی، برداشت نی و بافت حصیر و بوریا زندگی کرده‌اند و با توسعه میادین نفتی، کار و زندگی آن‌ها به خطر می‌افتد. منتقدان سهراب می‌گویند توسعه نفت در غرب کارون برخلاف برخی دیگر از مناطق خوزستان، هیچ‌گاه به ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار و متناسب با ظرفیت مردم محلی منجر نشده است.

تضعیف معیشت و جایگزین نشدن مشاغل پایدار می‌تواند کوچ اجباری ساکنان حاشیه هور را به همراه داشته باشد؛ آن هم در شرایطی که هورنشینان، مرزنشینان غیرتمندی هستند که خاطره ایستادگی‌‌هایشان در جنگ تحمیلی هشت‌ساله هنوز زنده است.

موافقان توسعه سهراب بر ضرورت افزایش منابع نفتی کشور در شرایط دشوار اقتصادی موجود و البته مشترک بودن این میدان با عراق تأکید دارند. این در حالی است که دولت می‌تواند تکمیل فازهای یادآوران و بررسی ظرفیت توسعه بخش‌هایی از آزادگان جنوبی را در اولویت قرار دهد و فعلاً از فعالیت‌های نفتی در بخش شمالی تالاب صرف‌نظر کند.

دلسوزان محیط‌زیست ایران معتقدند که هنوز هم می‌توان با نوشداروی لغو مجوز، جلوی توسعه سهراب را گرفت؛ بخصوص که اخیراً سازمان حفاظت محیط‌زیست دستور بازنگری مطالعات اجتماعی طرح را صادر و اعلام کرده که ارائه نتایج این مطالعات برای ادامه پروژه الزام‌آور است. در ماجرای سهراب، مسأله فقط انتخاب میان نفت و محیط‌زیست نیست؛ مسأله این است که توسعه با چه هزینه‌ای انجام می‌شود و چه کسانی هزینه تخریب بخش دست‌نخورده هور را می‌پردازند؟