تهران- ایرنا- گزارش جدید مجله پزشکی لنست هشدار میدهد که پیامدهای تغییرات اقلیمی با افزایش مرگومیر ناشی از گرما، گسترش خشکسالی و تشدید خسارتهای اقتصادی، سلامت انسانها و معیشت جوامع را بیش از پیش تهدید میکند؛ بهگونهای که در سال ۲۰۲۳ حدود ۷۱۰ هزار مرگ مرتبط با گرما ثبت شده و خسارت ناشی از افت بهرهوری بر اثر گرما در سال ۲۰۲۵ از یک تریلیون دلار فراتر رفته است.
به گزارش روز چهارشنبه ایرنا از مجله پزشکی لنست، این گزارش با هدایت دانشگاه کالج لندن و همکاری سازمان جهانی بهداشت تهیه شده و یافتههای ۱۴۶ پژوهشگر از بیش از یکصد موسسه در بیش از ۳۰ کشور را دربرمیگیرد. پژوهشگران هشدار دادهاند که پیامدهای تغییرات اقلیمی برای سلامت انسان با سرعتی بیشتر از واکنش جهانی به این بحران در حال افزایش است.
بر اساس این گزارش، گرما از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳ (۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴) بهطور میانگین با بیش از ۵۴۰ هزار مورد مرگ تخمینی در سال ارتباط داشته است که ۶۸ درصد آنها به تغییرات اقلیمی نسبت داده میشود. در سال ۲۰۲۳، شمار مرگهای مرتبط با گرما به حدود ۷۱۰ هزار مورد رسید و بیش از ۷۱ درصد این موارد با تغییرات اقلیمی مرتبط بود. این رقم از تلفات سالانه ناشی از مالاریا یا اچآیوی بیشتر گزارش شده است. در مجموع، نزدیک به سه میلیون مورد مرگ در فاصله سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳ میتواند با تغییرات اقلیمی مرتبط باشد.
مارینا رومانو، مدیر اجرایی طرح «شمارش معکوس لنست درباره سلامت و تغییرات اقلیمی»، گفت تهدیدها علیه سلامت و بقای انسانها به سطوح بیسابقهای رسیدهاند و بسیاری از این پیامدها در دهه گذشته شتاب گرفتهاند. وی تاکید کرد که مقابله با این شرایط به واکنشی فوری نیاز دارد.
این گزارش همچنین از افزایش شدید خشکسالی و بارندگیهای حدی خبر میدهد. سرعت گسترش خشکسالی شدید در مناطق خشکی زمین طی سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵، در مقایسه با دهه پیش از توافق پاریس، حدود ۷۰۰ درصد افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۵، بیش از نیمی از خشکیهای جهان دستکم یک ماه خشکسالی شدید را تجربه کردند. همچنین سهم مناطق خشکی که با بارندگی بسیار شدید مواجه شدند، از ۱۴.۸ درصد در فاصله سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۵ (۱۳۸۵ تا ۱۳۹۴) به ۱۷.۲ درصد در دهه ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ افزایش یافت.
پیامدهای اقتصادی این بحران نیز قابلتوجه است. کاهش بهرهوری ناشی از گرما در سال ۲۰۲۵ بیش از یک تریلیون دلار از درآمد بالقوه جهان کاست؛ سومین سال متوالی که این خسارت از مرز یک تریلیون دلار فراتر رفت.
با وجود این، سرمایهگذاری جهانی در انرژی پاک در سال ۲۰۲۵ بیش از هفت درصد افزایش یافت و به رکورد دو تریلیون و یکصد میلیارد دلار رسید؛ رقمی که ۸۲ درصد بیشتر از سرمایهگذاری در انرژیهای فسیلی بود. سهم انرژیهای تجدیدپذیر از تولید برق جهان نیز از ۵.۵ درصد در سال ۲۰۱۶ به ۱۳.۵ درصد در سال ۲۰۲۳ افزایش یافت. بهبود کیفیت هوا در دهها کشور از حدود ۳۲۳ هزار مرگ در سال جلوگیری کرد، هرچند افزایش مرگومیر در مناطق دیگر این دستاوردها را در سطح جهانی خنثی کرد.
با این حال، سوختهای فسیلی همچنان بیش از ۸۰ درصد عرضه انرژی جهان را تشکیل میدهند و آلودگی ناشی از آنها سالانه با حدود دو میلیون و ۷۰۰ هزار مرگ در جهان ارتباط دارد.
این گزارش خواستار کاهش سریع و عادلانه انتشار گازهای گلخانهای، قرارگرفتن سلامت در مرکز سیاستهای اقلیمی، ایجاد سامانه مشترک دادههای اقلیم و سلامت و افزایش کمکهای بلاعوض و وامهای کمبهره کشورهای ثروتمند به کشورهای نیازمند شده است. آنان همچنین پیشنهاد کردهاند سازمان جهانی بهداشت سازوکاری رسمی برای بهرسمیتشناختن تغییرات اقلیمی بهعنوان وضعیت اضطراری سلامت و هماهنگی واکنش جهانی ایجاد کند.
