اقتصاد‌آنلاین: بیت کوین در معاملات اخیر به زیر ۷۰ هزار دلار سقوط کرد و به پایین‌ترین سطح خود از ماه اوت رسید. سوال اصلی اینجاست که کدام عامل باعث سقوط آزاد BTC شد؟
ارز دیجیتال - مسیحا حیدریان؛ بازار رمزارزها بار دیگر با موجی از نگرانی و فشار فروش روبه‌رو شده است؛ بیت کوین، بزرگ‌ترین رمزارز جهان، در شرایطی مسیر نزولی را دنبال می‌کند که سرمایه‌گذاران نه‌تنها نگران آینده بازار کریپتو هستند، بلکه تحولات اقتصاد آمریکا، سیاست‌های پولی فدرال رزرو و خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک را نیز زیر نظر دارند. آنچه در بازار اتفاق افتاده، فقط یک نوسان معمولی نیست؛ مجموعه‌ای از فشار‌های اقتصادی و مالی در کنار رفتار هیجانی معامله‌گران، موقعیت بیت کوین را تحت فشار قرار داده است. اما پرسش اصلی این است: چه اتفاقی افتاده که بیت کوین دوباره در مسیر سقوط قرار گرفته است؟ آیا با یک اصلاح موقت روبه‌رو هستیم یا نشانه‌های عمیق‌تری از تغییر روند در بازار رمزارزها دیده می‌شود؟
گزارش‌های کوین‌دسک، بلومبرگ و دِ بلاک بیانگر این است که ریزش اخیر BTC یک علت واحد ندارد. بازگشت نگرانی‌های تورمی در آمریکا، افزایش احتمال رشد نرخ بهره، خروج سرمایه از ETFها و بسته‌شدن اجباری معاملات اهرمی، مهم‌ترین عواملی هستند که فشار فروش را تشدید کردند.
افزایش احتمال رشد نرخ بهره آمریکا؛ فشار اصلی بر بیت کوین
مهم‌ترین عامل بنیادی سقوط اخیر بیت کوین، تغییر انتظارات بازار درباره سیاست پولی فدرال رزرو آمریکاست. انتشار داده‌های تورمی بالاتر از پیش‌بینی‌ها باعث شد معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره در نشست دسامبر را جدی‌تر بگیرند.
بر اساس داده‌های ابزار CME FedWatch که کوین‌دسک در گزارش دیروز خود (جمعه ۲۲ آبان‌ماه) به آن استناد کرده، معامله‌گران احتمال افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره در دسامبر را حدود ۸۸ درصد و احتمال افزایش ۵۰ واحد پایه‌ای را ۱۲ درصد برآورد می‌کردند.
افزایش نرخ بهره به معنای گران‌تر شدن تأمین مالی و جذابیت بیشتر دارایی‌های کم‌ریسک و درآمدزا در مقایسه با دارایی‌هایی مانند بیت کوین است. به همین دلیل، هرچه احتمال تداوم سیاست پولی انقباضی بیشتر شود، تمایل سرمایه‌گذاران به نگهداری دارایی‌های پرنوسان کاهش پیدا می‌کند.
هم‌زمان، شاخص دلار آمریکا از محدوده ۱۰۳ واحد عبور کرد و به بالاترین سطح خود از آوریل ۲۰۲۵ رسید. افزایش قدرت دلار و بازده اوراق قرضه آمریکا، فشار مضاعفی بر بازار رمزارزها وارد کرد و فضای ریسک‌گریزی را تقویت کرد.
خروج سرمایه از ETF ها؛ کاهش تقاضای نهادی برای بیت کوین
عامل مهم دیگر، عقب‌نشینی سرمایه‌گذاران از صندوق‌های قابل معامله بیت کوین در آمریکا بود. این صندوق‌ها در ماه‌های گذشته یکی از مهم‌ترین مسیر‌های ورود سرمایه نهادی به بازار رمزارزها محسوب می‌شدند؛ اما در روز‌های اخیر جریان سرمایه در جهت مخالف حرکت کرده است.
طبق داده‌های Farside Investors که کوین‌دسک منتشر کرده، صندوق‌های اسپات بیت کوین آمریکا در ۶ روز معاملاتی متوالی با خروج سرمایه مواجه شدند و مجموع برداشت‌ها در این دوره به حدود یک میلیارد و ۴۴۰ میلیون دلار رسید. میزان خروج سرمایه از ابتدای ماه نوامبر نیز به حدود یک میلیارد و ۸۸۰ میلیون دلار رسیده بود. اهمیت این اتفاق در آن است که خروج سرمایه از ETFها می‌تواند تقاضای نهادی برای بیت کوین را کاهش دهد. وقتی صندوق‌هایی که پیش‌تر از منابع اصلی خرید این رمزارز بودند با موج برداشت سرمایه مواجه می‌شوند، بازار برای جذب فشار فروش به خریداران جدید بیشتری نیاز دارد؛ خریدارانی که در فضای فعلی با احتیاط بیشتری عمل می‌کنند.
سقوط سهام فناوری و شوک انویدیا
بازار رمزارزها در روز‌های اخیر از تحولات بازار سهام فناوری نیز تأثیر پذیرفت. انتشار خبر کناره‌گیری جنسن هوانگ از مدیرعاملی انویدیا، یکی از اتفاقاتی بود که فضای بازار‌های فناوری را تحت تأثیر قرار داد. کوین‌دسک گزارش داد که سهام این شرکت پس از انتشار خبر حدود چهار درصد افت کرد.
کناره‌گیری مدیرعامل انویدیا از آن جهت اهمیت دارد که بیت کوین در دوره اخیر همبستگی قابل‌توجهی با سهام شرکت‌های فناوری و دارایی‌های پرریسک پیدا کرده است. در زمان افزایش نگرانی‌ها، سرمایه‌گذاران ممکن است برای کاهش ریسک، هم‌زمان از سهام فناوری و رمزارزها خارج شوند.
بنابراین، افت سهام انویدیا را نمی‌توان علت مستقل سقوط بیت کوین دانست؛ اما این اتفاق در کنار نگرانی‌های مربوط به نرخ بهره و تورم، فضای منفی بازار را تشدید کرد.
لیکوییدیشن ۱.۶ میلیارد دلاری؛ چرا سقوط بیت کوین سرعت گرفت؟
اگر عوامل اقتصادی و خروج سرمایه زمینه سقوط بیت کوین را فراهم کردند، معاملات اهرمی سرعت این ریزش را افزایش دادند.
بر اساس داده‌های کوین‌گلس، طی ۲۴ ساعت بیش از یک میلیارد و ۶۴۰ میلیون دلار از موقعیت‌های معاملاتی بازار رمزارزها لیکویید شد. حدود ۸۸.۷ درصد این رقم مربوط به معاملات خرید یا لانگ بود. سهم بیت کوین از این موج نیز حدود ۹۱۶ میلیون دلار گزارش شد.
با شکسته‌شدن حمایت ۷۰ هزار دلاری، بسیاری از معامله‌گرانی که با استفاده از اهرم روی افزایش قیمت حساب کرده بودند، با کاهش ارزش وثیقه خود مواجه شدند. صرافی‌ها برای جلوگیری از افزایش زیان، موقعیت‌های معاملاتی آنها را به‌صورت اجباری بستند. فروش دارایی‌های این معامله‌گران نیز فشار بیشتری بر قیمت وارد کرد.
به این ترتیب، یک چرخه نزولی شکل گرفت: کاهش قیمت باعث لیکوییدیشن معاملات خرید شد و فروش اجباری ناشی از لیکوییدیشن‌ها، افت قیمت را عمیق‌تر کرد.
آیا کاهش نقدینگی هم در سقوط بیت کوین نقش داشت؟
یکی دیگر از نشانه‌های تضعیف بازار، کاهش عرضه استیبل‌کوین‌ها بود. بر اساس داده‌های گلس‌نود که در گزارش‌های کوین‌دسک بازتاب یافته، عرضه استیبل‌کوین‌ها طی ۳۰ روز منتهی به ۹ نوامبر حدود ۱۴.۲ میلیارد دلار کاهش پیدا کرده است.
استیبل‌کوین‌هایی مانند تتر و یو‌اس‌دی‌کوین بخش مهمی از نقدینگی مورد استفاده معامله‌گران بازار رمزارزها را تشکیل می‌دهند. کاهش عرضه آنها می‌تواند قدرت خرید موجود در بازار را محدود کند و توان بازار برای جذب سفارش‌های فروش بزرگ را کاهش دهد. در چنین وضعیتی، خروج سرمایه از ETFها و کاهش نقدینگی در کنار هم، شرایط را برای تداوم فشار فروش دشوارتر می‌کنند.
نمودار سقوط بیت‌کوین از ۱۸ آبان تا امروز ۲۳ آبان
سرنوشت بیت کوین به چه عواملی بستگی دارد؟
مجموع تحولات اخیر نشان می‌دهد سقوط بیت کوین به محدوده ۶۷ هزار دلار حاصل هم‌زمانی سه فشار اصلی بوده است: تغییر انتظارات درباره نرخ بهره آمریکا، خروج سرمایه از صندوق‌های بورسی و تخلیه معاملات اهرمی. تقویت دلار و ضعف سهام فناوری نیز این روند را تشدید کرده‌اند.
در کوتاه‌مدت، حفظ محدوده ۶۷ تا ۶۸ هزار دلار اهمیت زیادی دارد. از دست رفتن این محدوده می‌تواند فشار فروش بیشتری ایجاد کند؛ در مقابل، کاهش نگرانی‌های تورمی و بازگشت جریان سرمایه به ETFها می‌تواند به تثبیت قیمت کمک کند.
بنابراین، برای ارزیابی مسیر بعدی بیت کوین باید بیش از هر چیز تحولات تورمی آمریکا، تصمیم‌های فدرال رزرو و جریان ورود و خروج سرمایه از صندوق‌های اسپات را دنبال کرد. تا زمانی که این متغیر‌ها تغییر محسوسی نکنند، بازگشت پایدار بیت کوین به مسیر صعودی با تردید همراه خواهد بود.