بجنورد- ایرنا- رییس اداره استعدادیابی و بهره‌برداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان‌شمالی گفت: از مجموع ۸۵ هزار و ۹۳۸ هکتار عرصه که برای استعلام فعالیت‌های معدنی به این اداره کل ارسال شد با اکتشاف حدود ۶ هزار و ۹۶ هکتار موافقت شده است.
امید خاکدان‌نیا روز پنجشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: سال گذشته ۲۹ فقره استعلام معدنی به مساحت ۸۵ هزار و ۹۳۸ هکتار از طریق سامانه «سبا» به اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان‌شمالی واصل شد که پس از بررسی‌های کارشناسی با ۹ فقره از این استعلام‌ها به مساحت ۶ هزار و ۹۶ هکتار موافقت شد.
وی افزود: بررسی استعلام‌های معدنی با توجه به وضعیت عرصه‌های طبیعی و ضوابط قانونی انجام می‌شود و منابع طبیعی در این فرآیند، صیانت از پوشش گیاهی، خاک و سایر ظرفیت‌های طبیعی را مورد توجه قرار می‌دهد.
اولویت با عرصه‌های کم‌خطرتر
رییس اداره استعدادیابی و بهره‌برداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان‌شمالی گفت: معادنی که آثار تخریبی بیشتری بر عرصه‌های طبیعی دارند، با هماهنگی اداره کل صنعت، معدن و تجارت و بر اساس شاخص‌های مشخص در اولویت بازسازی و احیا قرار می‌گیرند.
خاکدان‌نیا اظهار کرد: شدت تخریب، میزان ایجاد گرد و غبار، احتمال وقوع سیلاب مخرب، زمین‌لغزش و رانش، میزان حمل رسوب و دیگر مولفه‌های اثرگذار از جمله شاخص‌هایی است که در بررسی وضعیت معادن و تعیین اولویت‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی ادامه داد: منابع طبیعی در فرآیند فعالیت معادن بر محدوده و مساحت مجاز فعالیت، جلوگیری از تخریب خارج از محدوده مصوب و رعایت تعهدات مربوط به عرصه‌های منابع طبیعی نظارت دارد.
وی افزود: میزان تخریب پوشش گیاهی، خاک و اراضی پیرامونی معدن و همچنین ایجاد جاده، دپو، تاسیسات و مسیرهای دسترسی خارج از محدوده مجاز نیز در فرآیند نظارت بررسی می‌شود.
تشکیل چهار پرونده تخلف معدنی
رییس اداره استعدادیابی و بهره‌برداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان‌شمالی همچنین از تشکیل چهار پرونده درباره فعالیت‌های معدنی خارج از محدوده مجاز در سال گذشته خبر داد.
خاکدان‌نیا گفت: سه پرونده مربوط به شهرستان جاجرم و یک پرونده مربوط به اسفراین بود که در آنها فعالیت‌های معدنی خارج از محدوده مجاز مورد بررسی قرار گرفت.
وی تاکید کرد: رعایت محدوده‌های تعیین‌شده و تعهدات مربوط به عرصه‌های منابع طبیعی از الزامات فعالیت‌های معدنی است و هرگونه فعالیت خارج از محدوده مصوب می‌تواند موجب آسیب به پوشش گیاهی، خاک و اراضی پیرامونی شود.
حفاظت از عرصه‌های ممنوعه خط قرمز منابع طبیعی
وی درباره فعالیت معدنی در مناطق دارای ممنوعیت‌های قانونی نیز اظهار کرد: چنانچه ذخیره معدنی از ارزش اقتصادی بالایی برخوردار باشد اما در مناطق ممنوعه به ویژه مناطق جنگلی یا دارای گونه‌های ممنوع‌القطع قرار گرفته باشد، اولویت منابع طبیعی حفاظت و صیانت از عرصه‌های طبیعی است.
خاکدان‌نیا افزود: جنگل‌ها و بیشه‌های طبیعی، نهالستان‌های عمومی، پارک‌های جنگلی، جنگل‌های دست‌کاشت عمومی، مراتع عمومی، حریم روستاها، مسیرهای کوچ عشایر، مناطق چهارگانه حفاظت محیط زیست و عرصه‌های دارای گونه‌های ممنوع‌القطع از جمله محدوده‌هایی هستند که دارای ممنوعیت‌های قانونی برای واگذاری و فعالیت‌های معدنی هستند.
وی گفت: در فرآیند بررسی استعلام‌های معدنی، این محدودیت‌ها و الزامات قانونی مورد توجه قرار می‌گیرد تا فعالیت‌های معدنی به عرصه‌های دارای ارزش و حساسیت بالا آسیب وارد نکند.
بازسازی معادن در انتظار اعتبار
رییس اداره استعدادیابی و بهره‌برداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان‌شمالی با اشاره به ضرورت احیای عرصه‌های تخریب‌شده ناشی از فعالیت‌های معدنی گفت: اجرای عملیات بازسازی و احیای معادن به تخصیص اعتبار وابسته است و از سال ۱۴۰۴ تاکنون اعتباری برای اجرای این عملیات به خراسان‌شمالی اختصاص نیافته است.
وی افزود: بازسازی و احیای عرصه‌های تخریب‌شده از اهمیت زیادی برخوردار است و تخصیص اعتبارات لازم می‌تواند زمینه اجرای عملیات احیا در مناطق دارای اولویت را فراهم کند.
تدوین شیوه‌نامه برای کاهش اختلافات
خاکدان‌نیا همچنین از تدوین شیوه‌نامه کارگروه هماهنگی و تعامل در فعالیت‌های معدنی خبر داد و اظهار کرد: این شیوه‌نامه با هدف رفع اختلافات میان دستگاه‌های متولی منابع طبیعی و صنعت، معدن و تجارت و ایجاد هماهنگی در مراحل مختلف فعالیت‌های معدنی تهیه شده است.
وی افزود: این شیوه‌نامه در راستای اجرای اصول ۴۵ و ۵۰ قانون اساسی و با هدف حفاظت و صیانت از عرصه‌های طبیعی، پیشگیری و کاهش پیامدهای احتمالی فعالیت‌های معدنی، رفع موانع و معضلات موجود و جلوگیری از اعمال نظرهای سلیقه‌ای در فرآیند تصمیم‌گیری تدوین شده است.
رییس اداره استعدادیابی و بهره‌برداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان‌شمالی گفت: در صورت نبود توافق میان دو دستگاه، موضوع از طریق سازوکارهای داخلی قوه مجریه به معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری اعلام می‌شود تا بررسی و درباره آن تصمیم‌گیری شود.
خراسان‌شمالی در شمال شرق کشور واقع است و گستره حوزه منابع طبیعی و آبخیزداری این استان ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار است که یک میلیون و ۷۹۰ هزار هکتار آن مراتع، بیش از ۱۸۳ هزار هکتار بیابان و ۴۳۴ هزار و ۵۵۰ هکتار جنگل است.