سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه طرح دو روزه ایران همچنان روی میز قرار دارد، گفت: این پیشنهاد نشان‌دهنده اوج حسن نیت تهران است و در صورت اجرای مطالبات ایران از سوی آمریکا، می‌تواند ظرف دو روز زمینه بازگشت امنیت به تنگه هرمز و آغاز یک فرایند جدید را فراهم کند.
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایرنا، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه ۱۸ آبان ماه در نشست خبری با اصحاب رسانه به بیان مهمترین دیدگاه‌ها، تصمیمات و اقدامات وزارت امور خارجه پرداخت. اسماعیل بقائی در ابتدای این نشست خبری درگذشت محمد ملکدار، خبرنگار اقتصادی ایرنا را تسلیت گفت.
ممانعت از ورود دارو و کالاهای بشردوستانه بخشی از کارزار نسل‌کشی فلسطینیان است
سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری با اصحاب رسانه گفت: قدردانی ویژه‌ای دارم از مدافعان وطن؛ اعم از کسانی که در مرزها مشغول صیانت از حریم ایران هستند و نیروهایی که در یگان‌های هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران از کشور دفاع می‌کنند. می‌دانیم که این عزیزان ماه‌هاست به‌صورت شبانه‌روزی مشغول دفاع از کشور هستند. از خود این مدافعان و همچنین خانواده‌هایشان که با صبوری و شکیبایی حامی مدافعان میهن هستند، قدردانی می‌کنیم.
وی ادامه داد: نکته دیگر درباره اتفاقاتی است که در منطقه ما در حال وقوع است و هر هفته به‌نوعی به آن پرداخته‌ایم؛ فاجعه انسانی در غزه و کرانه باختری. با وجود تفاهمی که چند ماه قبل در شرم‌الشیخ به امضا رسید، رژیم صهیونیستی حتی به آن تفاهم نیز وقعی نمی‌گذارد؛ تفاهمی که خود این رژیم بخشی از آن بود و بزرگ‌ترین حامی‌اش، یعنی آمریکا، مبتکر و پیشنهاددهنده آن بود.
بقائی افزود: ما در فصل زمستان با یکی از بدترین فجایع انسانی مواجه هستیم. مردم غزه بدون برخورداری از حداقل امکانات زیستی، با سرما، باران و مشکلات متعدد دست‌وپنجه نرم می‌کنند. روشن است که ممانعت از ورود امکانات ضروری، دارو و کالاهای بشردوستانه، بخشی از کارزار رژیم صهیونیستی برای نسل‌کشی فلسطینیان است. آمارها نشان می‌دهد از ۶۰۰ کامیون حامل محموله‌های غذایی که قرار بود طبق تفاهم شرم‌الشیخ وارد غزه شود، روزانه حدود ۱۲۰ تا ۱۲۲ کامیون وارد می‌شود که قطعاً پاسخگوی نیازهای جمعیت حدود دو میلیون نفری آوارگان فلسطینی در غزه نیست.
وی گفت: همزمان، حملات مستمر رژیم صهیونیستی به آوارگان و چادرهای آنان و همچنین اقدامات شهرک‌نشینان علیه مردم در کرانه باختری، وضعیتی ایجاد کرده است که هر فرد دارای وجدان انسانی باید نسبت به آن اعتراض کند؛ چراکه شاهد ظلم و ستم در حق همنوعان خود هستیم. رژیم صهیونیستی در روزهای اخیر بر جنایات خود افزوده و حجم حملاتش را افزایش داده است. همه این اخبار و گزارش‌ها، جامعه جهانی را بیش از پیش موظف می‌کند که اقدامات جدی اتخاذ کند.
بقائی خاطرنشان کرد: متأسفیم که سازمان ملل متحد و شورای امنیت این سازمان، تحت تأثیر و نفوذ آمریکا، تاکنون هیچ اقدام مؤثری در این زمینه انجام نداده‌اند. سازمان همکاری اسلامی نیز در این زمینه وظیفه‌ای کاملاً روشن دارد؛ چراکه اساس تشکیل سازمان کنفرانس اسلامی، مقابله با اشغالگری و جلوگیری از سلطه‌طلبی رژیم صهیونیستی بوده است.
هر دو طیف سیاسی آمریکا در ۵۰ تا ۶۰ سال گذشته به ایران آسیب زده‌اند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی وزارت امور خارجه از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره آمریکا و تحلیل‌هایی مبنی بر تأثیر جنگ علیه ایران بر این نتیجه انتخاباتی گفت: اعتراف هیئت حاکمه آمریکا به اینکه جنگ تحمیلی علیه ایران موجب نارضایتی افکار عمومی این کشور شده و چنین زلزله‌ای را در سطح سیاسی و اجتماعی ایجاد کرده است، باید با درک پیام مردم آمریکا همراه باشد. آنچه موجب این وضعیت شد، نه جنگ آمریکا، بلکه مقاومت حماسی ایرانیان بود. قطعاً اگر مقاومت و تاب‌آوری ایرانیان نبود، هیئت حاکمه آمریکا می‌توانست جنگ تحمیلی خود را به‌عنوان یک پیروزی و موفقیت به افکار عمومی این کشور بفروشد. بنابراین، پیروز میدان مردم ایران هستند.
بقائی افزود: اما نکته‌ای را باید به یاد داشته باشیم؛ نخست اینکه همان‌طور که عرض کردم، مهم این است که هیئت حاکمه آمریکا پیام مردم این کشور را درک کند. برای ما تفاوتی میان افراد، احزاب یا گروه‌های سیاسی آمریکا وجود ندارد؛ چراکه طی ۵۰ تا ۶۰ سال گذشته از هر دو طیف سیاسی این کشور زخم خورده‌ایم. نکته مهم این است که هیئت حاکمه آمریکا به‌خوبی درک کند دنباله‌روی از مطامع و خواسته‌های یک رژیم نسل‌کش و جنگ‌طلب تا چه اندازه می‌تواند برای آن‌ها مشکل‌ساز باشد و تبعات جنگ غیرقانونی و تجاوز نظامی علیه ایران، که هم منطقه ما را دچار مشکل کرده و هم اقتصاد جهان و هنجارهای بین‌المللی را برهم زده است، تا چه اندازه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای داشته باشد.
پاسخ به وزیر خارجه آمریکا: آنچه غیرمنطقی و مضحک است، حمله آمریکا به ایران در میانه مذاکرات است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش ایرنا که «مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا در گفت‌وگو با خبرنگاران مدعی شد که خواسته‌های تهران غیرقابل‌قبول و در مواردی «غیرمنطقی و مضحک» است. او همچنین گفته که موضوع ایران نباید به دولت بعدی آمریکا موکول شود. همزمان بر اساس اعلام کاخ سفید امروز قرار است، نخست‌وزیر قطر با رئیس جمهور آمریکا دیدار کند. با توجه اینکه وزیر خارجه شامگاه گذشته در یک توئیت اعلام کردند که ابتکار دو روزه ایران بر روی میز است، به نظر می رسد که این ابتکار یا از سوی واشنگتن رد شده و یا هنوز پاسخ قطعی دریافت نکرده است. آیا واشنگتن پاسخ تهران را داده است؟ ایا نخست وزیر قطر حامل پیام متفاوتی از تهران است و پاسخ شما به سخنان روبیو درباره طرح تهران چیست؟ » گفت: باید در پاسخ گفت: «کدام دولت؟ باش تا صبح دولتت بدمد؟» درباره این نکته که گفته‌اند خواسته‌های ایران غیرقابل‌قبول یا غیرمنطقی است، باید پرسید شاید از نظر آن‌ها خواسته منطقی این باشد که ایران از پیگیری حقوق و منافع حقه ملت خود صرف‌نظر کند؛ آن‌وقت ایرانیان از نظر آن‌ها منطقی جلوه خواهند کرد.
بقائی در ادامه خاطرنشان کرد: اما کجای این خواسته ایران غیرمنطقی است که آمریکا برای آغاز هر روند مذاکراتی، ابتدا تحریم‌های غیرقانونی خود را پایان دهد؟ کجای این درخواست غیرمنطقی یا مضحک است که آمریکا محاصره دریایی و آنچه را «عملیات طرد اقتصادی» نامیده‌اند، متوقف کند؟ کجای خواسته ایرانیان غیرمنطقی است که برای آغاز هر روند مذاکراتی، ابتدا جنگ در همه جبهه‌ها متوقف شود؟ این‌ها خواسته‌های غیرقانونی یا غیرمنطقی نیستند. آنچه غیرمنطقی و مضحک است، حمله آمریکا به ایران در میانه مذاکرات است. با هر منطق، هنجار و معیاری که این اقدام را بسنجید، حمله آمریکا نه‌فقط مضحک و غیرقانونی و غیرمنطقی، بلکه جنایتکارانه بود.
وی ادامه داد: اینکه شما در حین مذاکرات، آن هم دو بار در کمتر از ۹ ماه، به کشوری حمله کنید و برای این اقدام بهانه‌ای بیاورید که خودتان نیز نمی‌توانید آن را توجیه کنید، کجایش منطقی است؟ کجای اقدام آمریکا منطقی بود، درحالی‌که حتی امضای رئیس‌جمهور خود را نیز زیر پا گذاشتند؟ توافق آمریکا در قالب تفاهم اسلام‌آباد بیش از دو هفته دوام نیاورد. آیا این رفتار را می‌توان برخوردی منطقی در قبال مذاکرات دانست؟
سخنگوی وزارت خارجه گفت: موضع ما درباره مذاکرات کاملاً روشن و شفاف است. طرح ایران که به «طرح دو روزه ایران» موسوم شده، خود نشان‌دهنده اوج حسن نیت ایران است. آیا می‌توان منطقی‌تر از این پیشنهاد ارائه کرد که اگر آمریکا مطالبات ایران را اجرا کند، ظرف دو روز منطقه شاهد اتفاقات مثبتی خواهد بود و امنیت به تنگه هرمز بازخواهد گشت؟ آیا طرف دیگری می‌تواند طرحی منطقی‌تر از این ارائه یا پیشنهاد کند؟ طرح ایران همچنان به‌عنوان منطقی‌ترین طرح ممکن روی میز است. منظور از منطقی‌ترین طرح این است که می‌تواند زمینه‌ساز بازگشت امنیت به تنگه هرمز و خلیج فارس باشد و خود نیز زمینه آغاز یک فرایند را فراهم کند. آمریکایی‌ها باید واقعاً تصمیم بگیرند؛ اگر پیام مردم خود را به‌درستی درک کرده باشند.
پیوندهای دیرپای ایران و عراق با فشارهای آمریکا مخدوش نمی‌شود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره سفر هیئتی از ریاست‌جمهوری عراق به تهران و اظهارات فؤاد حسین، وزیر امور خارجه این کشور، درباره تحولات منطقه و فشارهای آمریکا بر بغداد و نیز انتقال پیشنهاد آمریکا به ایران گفت: رفت‌وآمد میان ایران و کشورهای همسایه امری طبیعی و عادی است. در سطوح مختلف، هیئت‌های اقتصادی، تجاری و سیاسی میان کشورها رفت‌وآمد می‌کنند. در شرایط فعلی، به دلیل اختلال‌هایی که در پروازها و سفرهای هوایی در پی فشارهای آمریکا ایجاد شده، این رفت‌وآمدها بیشتر مورد توجه و رصد قرار می‌گیرد؛ وگرنه طبیعت همکاری با همسایگان اقتضا می‌کند که چنین ارتباطاتی برقرار باشد.
وی ادامه داد: در رابطه با فشارهایی که گفته می‌شود به عراق وارد می‌شود، این فشارها، هرقدر هم سنگین باشد، نمی‌تواند و نباید پیوندهای دیرپای ایرانیان و عراقی‌ها را مخدوش کند. ایران و عراق دو همسایه هستند که بوده‌اند و برای همیشه نیز خواهند بود. مردم عراق و ایران به‌خوبی می‌دانند که دیگران می‌آیند و می‌روند، اما ما به‌عنوان همسایگان دائمی قرار است در کنار یکدیگر زندگی کنیم.
بقائی خاطرنشان کرد: عراقی‌ها حتماً فراموش نکرده‌اند که زمانی که آمریکا در رأس یک ائتلاف، عراق را مورد حمله قرار داد، همه راه‌ها به روی مردم این کشور بسته شده بود و عراق تحت تحریم‌های سنگین سازمان ملل متحد و کشورهای منطقه قرار داشت. در آن شرایط، این ایران بود که به‌عنوان یار و همراه مردم عراق، با آینده‌نگری به تحریم‌هایی که علیه مردم این کشور اعمال می‌شد، وقعی نگذاشت. بنابراین، اطمینان دارم بر اساس گفت‌وگوهایی که میان ایران، عراق و سایر همسایگان در جریان است، مصالح جمعی کشورها و منافع دوجانبه و منطقه‌ای بر هرگونه فشار و تهدید خارج از منطقه فائق خواهد آمد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره گزارش‌ها مبنی بر تشکیل کارگروهی موسوم به «دروازه آهنین» از سوی آمریکا برای محدود کردن انتقال کالاهای مشمول تحریم و برخی جریان‌های مالی از مسیر مرزهای زمینی ایران و دریای خزر و واکنش تهران به اجرای احتمالی این طرح گفت: اصل این ایده موسوم به «دروازه آهنین» از سوی آن دسته از نظامیان آمریکایی مطرح شده است که تلاش می‌کنند به‌نحوی شکست خود را جبران کنند؛ به‌ویژه در شرایط پس از انتخابات که باید به دلیل سوءمحاسبه، راهبری بسیار پرتبعات و هدایت آمریکا به این جنگ غیرقانونی و جنایتکارانه پاسخگو باشند.
وی افزود: البته شخص فرمانده سنتکام ظاهراً به‌زودی شغل خود را تغییر می‌دهد. بعد از افتخارآفرینی‌هایی که برای کشورش در میناب، لامرد و سیریک انجام داد، به سراغ تولید پادکست رفته تا اپیزود جدید لاک‌پشت‌های نینجا را از فلوریدا تهیه کند! یک گروه ۲۰ نفره می‌خواهند چنین اقداماتی را انجام دهند. ما می‌دانیم اقدامات قبلی آن‌ها چه بوده است. بدون تردید، اقدامات جدیدشان نیز سرنوشتی جز اقدامات قبلی که به شکست منجر شد، نخواهد داشت.
نگرانی‌های ایران درباره پروژه مسیر ترامپ به ارمنستان منتقل شد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مصوبه اخیر پارلمان ارمنستان درباره پروژه مسیر ترامپ و نشست سه‌جانبه ارمنستان، جمهوری آذربایجان و آمریکا درباره این پروژه و اینکه آیا ایران مواضع خود را درباره حفظ مرزهای بین‌المللی به طرف ارمنی منتقل کرده است یا خیر، گفت: ما همیشه از رفع انسداد مسیرهای مواصلاتی استقبال کرده ایم. ما همواره تأکید کرده‌ایم که این طرح‌ها نباید موجب تغییر در مرزهای شناخته‌شده یا تغییر در ژئوپلیتیک منطقه شوند. ما حتماً موظف هستیم نسبت به اقدامات و شرارت‌های نیروهای بیگانه، از جمله آمریکا، نگران باشیم؛ چراکه تجربه نشان داده است حضور و ورود آمریکا به منطقه همواره با ناامنی همراه بوده است. از این‌رو، نگرانی‌های خود را در صریح به دوستانمان در جمهوری ارمنستان منعکس کردیم.
بقائی ادامه داد: به ما اطمینان داده شده است که این پروژه به هیچ عنوان موجب تغییر مرزها یا ژئوپلیتیک منطقه نخواهد شد، شرکت‌های ارمنی متولی ساخت‌وساز خواهند بود و هیچ نیروی نظامی آمریکایی در این منطقه مستقر نخواهد شد. در عین حال، ضمن شنیدن این اظهارات، روابط بسیار خوبی با جمهوری ارمنستان داریم و حتماً با چشمانی باز و هوشیاری کامل، تحولات را رصد می‌کنیم. هر جا که منافع خودمان و مصالح جمعی کشورهای منطقه اقتضا کند، ملاحظات خود را به‌روشنی و شفافیت به طرف‌های ذی‌ربط منعکس خواهیم کرد.
کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز باید با مراجع ذی‌ربط ایران هماهنگ کنند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت تنگه هرمز، اختلاف مواضع ایران و آمریکا درباره نحوه تردد کشتی‌ها در این آبراه و گزارش‌های منتشرشده درباره برخورد کشتی‌ها با مین و سرنگونی یا زمین‌گیر شدن پهپادهای آمریکایی در مناطق جنوبی کشور گفت: در رابطه با وضعیت تنگه هرمز، حتماً ستاد کل نیروهای مسلح و نیروهای نظامی صاحب‌نظر هستند و در این زمینه اعلام نظر کرده‌اند. خبرهایی که می‌شنویم، بسیار روشن است. ما هم در مقابله با پهپادهای دشمن، هم پهپادهایی را که امکان زنده‌گیری آن‌ها وجود دارد، به‌صورت سالم به دست می‌آوریم و هم پهپادهایی را که به حریم سرزمینی ما تعرض می‌کنند، ساقط می‌کنیم. این موضوع روشن است.
وی افزود: درباره دفاع از تنگه هرمز و تمامیت سرزمینی ایران نیز تکلیف کاملاً روشن است. هر بار که درباره تنگه هرمز صحبت می‌شود، باید یادآوری کنیم که این تنگه تا پیش از نهم اسفند باز بود. ناامنی در تنگه هرمز نتیجه مستقیم اقدامات تجاوزکارانه آمریکا در خدمت رژیم صهیونیستی است. در شرایط کنونی، کشتی‌هایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند، برای حفظ امنیت و ایمنی خود باید با مراجع ذی‌ربط کشورمان هماهنگی کنند. اقداماتی که ایران انجام می‌دهد، بر اساس حقوق بین‌الملل و در راستای صیانت از امنیت ملی، در مقام دولت ساحلی است.
بقائی خاطرنشان کرد: متأسفانه شاهد هستیم کشتی‌هایی که از مسیرهای ناامن و با فشار یا تطمیع طرف‌های آمریکایی عبور می‌کنند، در بسیاری از موارد دچار حادثه می‌شوند. بنابراین، فکر نمی‌کنم در این زمینه موضوع مبهمی وجود داشته باشد. مادامی که آمریکا به اقدامات مداخله‌جویانه و غیرقانونی خود ادامه دهد، شاهد بازگشت امنیت و ایمنی به این آبراه نخواهیم بود.
تبعیت از رژیم صهیونیستی و پشت کردن به «اول آمریکا» از عوامل رویگردانی مردم این کشور از هیئت حاکمه بود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره فاصله میان کاخ سفید و افکار عمومی آمریکا در قبال جنگ علیه ایران، با توجه به نتایج نظرسنجی‌ها و مقایسه این جنگ با جنگ‌های ویتنام و افغانستان و حتی جنگ‌های جهانی اول و دوم از سوی دونالد ترامپ، گفت: به نظرم مردم آمریکا در انتخابات پیام خود را منتقل کردند و نیازی نیست ما در این زمینه اظهارنظر کنیم. مقامات آمریکایی خودشان اعتراف کرده‌اند که جنگ تحمیلی علیه ایران، تبعیت از رژیم صهیونیستی و پشت کردن به آنچه خودشان تحت عنوان «اول آمریکا» از آن نام می‌برند، از عوامل اصلی رویگردانی مردم آمریکا از هیئت حاکمه بوده است.
وی ادامه داد: من باز هم تأکید می‌کنم که این به معنای آن نیست که بگوییم نسبت به عملکرد جمع جدیدی که روی کار خواهند آمد، خوش‌بین هستیم. آنچه برای ما اهمیت دارد، منافع و امنیت ملی خودمان است؛ فارغ از این رفت‌وآمدها، ما تجربه ۶۰ تا ۷۰ سال اخیر را نیز در اختیار داریم. با این حال، قاعده دموکراسی این است که حکمرانان در یک کشور پیام مردم خود را به‌درستی درک کنند. وضعیتی که در آمریکا حادث شد، فرصتی برای هیئت حاکمه این کشور است؛ البته نشانه‌هایی دیده می‌شود که برخی مقامات آمریکایی تلاش می‌کنند این پیام را به نفع خود مصادره کنند یا تفسیری انحرافی از آن به افکار عمومی منتقل کنند.
ایران فقط تعهداتی را می‌پذیرد که تأمین‌کننده منافع و حقوق ملت باشد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «نخست‌وزیر قطر اخیراً از ایران و آمریکا خواسته است به‌جای دنبال کردن یک توافق کامل و ایده‌آل، به توافقی قابل اجرا دست پیدا کنند. این درخواست نشان‌دهنده نگرانی کشورهای منطقه از تداوم وضعیت کنونی است. همچنین لطفاً ارزیابی وزارت امور خارجه را از نقش و رویکرد کشورهای میانجی در روند مذاکرات تشریح کنید» گفت: توافقی که قابل اجرا باشد، ما یک بار آن را تجربه کردیم. آن توافق قابل اجرا بود، زیرا طرفین آن را پذیرفتند و در بالاترین سطوح امضا کردند. جمهوری اسلامی ایران با تمام حسن نیت، تعهد و جدیت خود را اثبات کرده است.
بقائی با تاکید بر اینکه ما تعهدی را می‌پذیریم که تأمین‌کننده منافع و حقوق ملت ایران باشد، گفت: این‌ها خواسته‌های ما عجیب‌وغریب نیستند؛ خواسته‌هایی هستند که اگر از آن‌ها صرف‌نظر کنیم، هم منافع ما دچار مشکل خواهد شد و هم امنیت منطقه تأمین نخواهد شد. کشورهای میانجی نیز در حال تلاش هستند. هم پاکستان و هم قطر تلاش‌هایی انجام می‌دهند. ما همواره قدردان مساعی جمیله این کشورها بوده‌ایم و کماکان به‌صورت مستمر با هر دو کشور، یعنی قطر و پاکستان، در تماس هستیم.
ایران و هند برای تقویت روابط دوجانبه و چندجانبه مصمم هستند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نقش وزارت امور خارجه در تقویت روابط ایران و هند و تأسیس کنسولگری هند در کرمان گفت: وزارت امور خارجه قاعدتاً باید در جریان هرگونه تأسیس جدید در حوزه کنسولگری و سفارتخانه باشد و این موضوع بخشی از وظایف ماست. روابط ما با هند، روابط بسیار مهمی است. در سال‌های اخیر نیز رهبران هر دو کشور اهتمام داشته‌اند که این روابط، هم در سطح دوجانبه و هم در سطح چندجانبه، از جمله در چارچوب بریکس و شانگهای، تقویت شود. فارغ از نام‌ها و عناوین، آنچه اهمیت دارد این است که هند و ایران، با اتکا به خویشاوندی‌های تاریخی، پیوندهای فرهنگی و مواضع و منافع مشترکی که در حوزه‌های مختلف دارند، مصمم هستند این روابط را با قوت ادامه دهند.
پاداش ۲۰ میلیون دلاری آمریکا برای جمع‌آوری اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای ایران، نشانه سردرگمی واشنگتن است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اخیراً خبری منتشر شده مبنی بر اینکه وزارت خارجه آمریکا برای دریافت اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای ایران، پاداش ۲۰ میلیون دلاری تعیین کرده است. این در حالی است که مقام‌های آمریکایی پیش‌تر مدعی شده بودند برنامه هسته‌ای ایران نابود شده است. این اقدام، همزمان با تلاش میانجی‌ها برای فراهم کردن زمینه مذاکره، چگونه ارزیابی می‌شود؟» گفت: این اقدام نیز نشانه‌ای از سردرگمی هیئت حاکمه آمریکاست. اشاره کردید که سال گذشته، در خردادماه، اعلام کردند کل برنامه هسته‌ای ایران را از بین برده‌اند. از یک سو ادعا می‌کنند همه حرکات و رفت‌وآمدهای ایرانی‌ها را زیر نظر دارند و از سوی دیگر، این‌گونه دست‌ودلبازانه پول خرج می‌کنند تا درباره برنامه هسته‌ای ایران اطلاعات جمع‌آوری کنند.
وی ادامه داد: هدف آن‌ها زنده نگه داشتن دروغی است که بر مبنای آن، جنگی را به جهان تحمیل کردند. از ابتدا موضوع هسته‌ای ایران را به‌عنوان یک تهدید معرفی کردند و از بمب هسته‌ای ایران سخن گفتند. برای اینکه این دروغ در اذهان کمرنگ نشود، به‌ویژه پس از انتخابات آمریکا که مردم این کشور نشان دادند فریب چنین دروغ‌هایی را نمی‌خورند، تلاش می‌کنند با چنین شگردهایی همچنان القا کنند که موضوع هسته‌ای ایران به‌عنوان یک تهدید وجود دارد. اما فکر نمی‌کنم دنیا فریب چنین ژست‌ها و جنگ‌های روانی آمریکا را بخورد.
ایران عضو ان‌پی‌تی است و به تعهدات پادمانی خود پایبند است
وی افزود: مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد، نمی‌توانیم در همکاری با آژانس، مشابه شرایط عادی اقدام کنیم. ضمن اینکه شورای حکام و شخص مدیرکل آژانس وظایف خود را انجام ندادند و به دلیل مواضع ناشایستی که در قبال حملات آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات هسته‌ای ایران اتخاذ کردند، هم قصور داشتند و هم تقصیر. در مورد بازرسی‌ها، بازرسی از نیروگاه بوشهر چند روز قبل انجام شده است. نمایندگی ما در وین نیز ارتباط حرفه‌ای و دائمی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دارد.
درگیری میان عربستان و یمن باید از طریق گفت‌وگو و بر اساس نقشه راهی که یمنی‌ها و عربستان درباره آن تفاهم کرده‌اند، حل‌وفصل شود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعاهایی پیرامون دخالت ایران در یمن و نیز ابتکار ایران برای پایان دادن به بحران و جنگ میان یمن و عربستان سعودی گفت: اگر منظور از دخالت ایران، ابراز همدردی، محکوم کردن جنایت و کشتار و نقض حاکمیت ملی کشورها باشد، در این صورت مشخصاً درباره یمن، بله، ما دخالت می‌کنیم؛ اما واقعاً این دخالت نیست. اینکه شما با دلسوزی و با نگاه به مصالح منطقه و جهان اسلام، خواستار توقف محاصره یمن شوید، خواستار توقف حمله به غیرنظامیان و زیرساخت‌های یمن شوید و هشدار دهید که تنها بهره‌بردار از این درگیری در شبه‌جزیره عربستان، رژیم صهیونیستی و دیگران هستند، دخالت محسوب نمی‌شود.
وی ادامه داد: ما همواره گفته‌ایم که درگیری میان عربستان و یمن باید از طریق گفت‌وگو و بر اساس نقشه راهی که یمنی‌ها و عربستان درباره آن تفاهم کرده‌اند، حل‌وفصل شود. لازمه این امر نیز این است که در ابتدا حملات متوقف شود، محاصره پایان یابد و به حق تعیین سرنوشت مردم یمن احترام گذاشته شود. ما بر این موضع تأکید می‌کنیم. ضمن اینکه حقیقتاً دیدن صحنه‌های کشتار کودکان و زنان یمنی، از جمله در حملات روز گذشته، بسیار دردناک است. در چند حمله مجزا، بیش از ۸۰ یمنی که بسیاری از آن‌ها زن و کودک بودند، به شهادت رسیدند و تعداد زیادی نیز مجروح شدند. زیرساخت‌های یمن که پیش‌تر نیز بارها هدف تجاوز رژیم صهیونیستی قرار گرفته و تخریب شده بودند، بار دیگر مورد حمله قرار گرفتند. این اقدامات به هیچ عنوان قابل پذیرش نیست. ما مجدداً بر موضع خود تأکید می‌کنیم که این مسئله باید از طریق گفت‌وگو، بر اساس نقشه راه و با رعایت همان مؤلفه‌هایی که عرض کردم، هرچه سریع‌تر خاتمه پیدا کند.
جنگ علیه ایران مورد پذیرش افکار عمومی آمریکا نبود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره، شاهد طرح مواضع ضدجنگ از سوی هر دو حزب در آمریکا بودیم. همچنین افرادی مانند معاون رئیس‌جمهور آمریکا تلاش کردند خود را از مسئولیت جنگ علیه ایران و پیامدهای آن مبرا کنند. ارزیابی وزارت امور خارجه از این مواضع چیست؟» گفت: پیام مردم آمریکا باعث شد افرادی که در این جنگ غیرقانونی دست داشتند، مواضع متفاوتی اتخاذ کنند. نکته مهم این است که برای همگان روشن شد ــ و فکر نمی‌کنم کسی در این زمینه تردیدی داشته باشد ــ که همه نظرسنجی‌ها حاکی از آن بود که تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به‌هیچ‌وجه مورد پذیرش افکار عمومی جهان، از جمله مردم آمریکا، نیست؛ زیرا همگان می‌دانند این جنگ غیرقانونی، ناحق و ظالمانه بود.
وی افزود: اما اینکه هیئت حاکمه آمریکا یا افرادی که به‌تازگی برای حضور در مجالس این کشور انتخاب شده‌اند، چه رویکردی در پیش بگیرند، به میزان واقع‌بینی آن‌ها در قبال مسائل داخلی آمریکا و همچنین تبعات و پیامدهای اقدامات هیئت حاکمه فعلی این کشور برای آمریکا و جهان بستگی دارد.
ادعای استفاده ایران از سلاح شیمیایی آن‌قدر سخیف است که ارزش پاسخگویی ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعاهای رژیم صهیونیستی درباره احتمال استفاده ایران از سلاح شیمیایی گفت: آن‌ها به دروغ پشت دروغ عادت کرده اند اما این ادعا آن‌قدر سخیف است که فکر می‌کنم ارزش پاسخگویی ندارد. جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کشوری که عضو همه اسناد و معاهدات مرتبط با سلاح‌های کشتار جمعی است و خود بزرگ‌ترین قربانی تسلیحات شیمیایی به شمار می‌رود، نمی‌تواند مرتکب چنین اقداماتی شود. این تسلیحات شیمیایی را نزدیک‌ترین دوستان رژیم صهیونیستی در اختیار صدام قرار دادند. آلمان نیز همچنان باید به‌دلیل نقش ویژه و کلیدی خود در تأمین تسلیحات شیمیایی برای رژیم صدام حسین پاسخگو باشد.
بقائی افزود: کشوری که به اصول و مبانی مشخصی پایبند است و برای آن‌ها ارزش قائل است، به‌هیچ‌وجه مرتکب اقداماتی نمی‌شود که سابقه استفاده از آن‌ها به رژیم صهیونیستی و آمریکا بازمی‌گردد. این آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند که باید به‌عنوان طرف‌هایی که بارها از تسلیحات کشتار جمعی استفاده کرده‌اند، پاسخگو باشند. رژیم صهیونیستی نیز به‌عنوان طرفی که عضو معاهدات مربوط به تسلیحات کشتار جمعی نیست، باید درباره عملکرد خود پاسخگو باشد. رسانه‌ها به‌جای آنکه ادعاها و دروغ‌های ساخته‌وپرداخته رژیم صهیونیستی را طوطی‌وار منتشر کنند، باید کمی تأمل کنند و ببینند چه طرفی، کدام طرف دیگر را به چه چیزی متهم می‌کند.
بازداشت و سلب تابعیت شهروندان بحرینی به بهانه همدلی با ایران خلاف مواضع انسانی و اسلامی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به موضع ایران درباره بازداشت ده‌ها تن از علمای شیعه در بحرین گفت: ما همواره تأکید کرده‌ایم که نقض بنیادین حقوق بشر در بحرین، به‌دلیل رویکردهای فرقه‌گرایانه، به‌شدت قابل انتقاد و به‌هیچ‌وجه قابل توجیه نیست. مقام‌های بحرینی نمی‌توانند به بهانه‌های واهی، از جمله همدلی و همراهی با ایران یا ابراز همدردی با مردم ایران، شهروندان خود را متهم کنند و آنان را به حبس‌های طولانی‌مدت محکوم یا از تابعیت محروم کنند.
وی ادامه داد: این اقدامات هم مغایر با موازین حقوق بشری است و هم با آموزه‌های اسلامی مغایرت دارد. ما از مقام‌های بحرین می‌خواهیم در این رویکرد ناقض حقوق بشر تجدیدنظر کنند. درباره ادعای ارتباط بازداشت‌شدگان با ایران نیز همواره تأکید کرده‌ایم که این ادعاها صرفاً ادعاهایی بی‌اساس هستند و به‌هیچ‌وجه مورد تأیید ما نیستند. به اعتقاد ما، این ادعاها بهانه‌ای برای توجیه چنین اقداماتی است.
اعزام نیروهای نظامی کره جنوبی به منطقه، موجب پیچیده‌تر شدن اوضاع می‌شود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره گمانه ها و خبرها پیرامون حضور نیروی دریایی کره جنوبی برای بازگشایی تنگه هرمز گفت: کره جنوبی باید از اعزام نیروهای نظامی خود به منطقه برای انجام برخی عملیات دریایی با هدف کمک به بازگشایی تنگه هرمز خودداری کند و خود را از ورود به موضوعی که به‌اندازه کافی پیچیده است، دور نگه دارد.
وی افزود: روابط ایران و کره جنوبی رابطه‌ای نسبتاً دیرینه است و بیش از ۶۰ سال قدمت دارد. این روابط همواره بر اساس احترام متقابل و رعایت منافع دو کشور شکل گرفته است. مردم ایران انتظار ندارند کشورهایی غیر از آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی متحدان آن‌ها که آشکارا یا پنهانی از این تجاوز نظامی حمایت کردند، خود را در کنار آمریکا و رژیم صهیونیستی و در جایگاه همدست در تجاوز نظامی چند ماه پیش قرار دهند.
بقائی خاطرنشان کرد: امیدواریم نه‌تنها کره جنوبی، بلکه سایر کشورها نیز به آثار و پیامدهای بسیار مخرب و گسترده اقدامات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی توجه کنند و از هرگونه تحرکی که صرفاً به پیچیده‌تر شدن اوضاع منطقه منجر می‌شود، پرهیز کنند.
پرونده سه خلبان ایرانی ناپدیدشده در قطر همچنان باز است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت پیگیری پرونده سه خلبان ایرانی جنگنده سوخو که چند ماه پیش در قطر ناپدید شدند و مستندات مربوط به احتمال زنده بودن آن‌ها گفت: مجموعه ستاد کل نیروهای مسلح ما و طرف قطری در ارتباط مستقیم با یکدیگر هستند. دیداری نیز در این زمینه انجام شده و هیئت فنی ما سفری به قطر داشته است. گفت‌وگوها همچنان ادامه دارد. نکته مهم این است که تا زمانی که شواهد و اسناد کافی مبنی بر شهادت این قهرمانان ملی دریافت نکرده‌ایم، فرض ما این است که پرونده همچنان باز است. این موضوع همچنان در دست بررسی و گفت‌وگوست و ما نیز در هر فرصتی این مسئله را با طرف‌های قطری مطرح می‌کنیم.
مقام‌های اروپایی پس از ترک مسئولیت، واقعیات را بهتر می‌بینند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات برخی مقام‌های سابق اروپایی در محکومیت تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و انتقاد از انفعال کشورهای اروپایی در قبال این تجاوز گفت:اظهارات مقام‌های سابق اروپایی درباره ماهیت تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، انفعال و بی‌عملی کشورهای اروپایی و در برخی موارد حمایت صریح آن‌ها از این تجاوز، کاملاً منطبق بر واقعیت است. با این حال، ای کاش مقام‌های فعلی اروپا نیز بخشی از این صراحت و شجاعت را داشتند.
وی ادامه داد: مشکل این است که مقام‌های اروپایی به‌محض اینکه به مقام سابق تبدیل می‌شوند، گویی هم وجدانشان بیدار می‌شود و هم واقعیات را بهتر می‌بینند. ای کاش مقام‌های کنونی اروپا، به‌ویژه مقام‌های آلمانی که هر از گاهی با اظهارنظرهای ناشایست خود تمایلشان را به همراهی و همدستی با طرف‌های متجاوز نشان می‌دهند، نیز به این واقعیات توجه کنند و در مواضع خود تجدیدنظر کنند.
روابط ایران و پاکستان با آغاز میانجیگری میان ایران و آمریکا شکل نگرفته است؛ این روابط، اصیل، عمیق و ریشه‌دار است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا پاکستان همچنان میانجی مذاکرات ایران و آمریکا است؟ با توجه به نقش کلیدی این کشور در میانجیگری و حساسیت‌های این جایگاه، ممکن است هر یک از طرفین، ایران و آمریکا، انتظاراتی از پاکستان داشته باشند. آیا این نگرانی وجود دارد که در صورت به نتیجه نرسیدن مذاکرات، روابط ایران و پاکستان آسیب ببیند؟» گفت: باید دو موضوع را از یکدیگر تفکیک کنیم. روابط ایران و پاکستان با آغاز میانجیگری میان ایران و آمریکا شکل نگرفته است؛ این روابط، اصیل، عمیق و ریشه‌دار است. ایران نخستین کشوری بود که پاکستان را به رسمیت شناخت و در طول چند دهه گذشته نیز مناسبات بسیار ممتازی میان دو کشور برقرار بوده است.
وی ادامه داد: اینکه پاکستان به‌عنوان میانجی مذاکرات انتخاب شد، محصول همین بستر و روابط ممتاز میان دو کشور بود. ما مصمم هستیم از فرصتی که ایجاد شده است، حداکثر استفاده را برای تقویت هرچه بیشتر مناسبات با پاکستان به عمل آوریم. پاکستان تلاش‌های خود را انجام می‌دهد. البته سابقه داشته است که آمریکا به‌دلیل رویکردهای زیاده‌خواهانه خود، تلاش‌های میانجی‌ها را با ناکامی مواجه کرده است. با این حال، ما ضمن ارج نهادن به تلاش‌ها و زحمات پاکستان و سایر میانجی‌ها، همواره با این تلاش‌ها همکاری کرده‌ایم؛ چراکه معتقدیم میانجیگری سازوکاری بسیار مفید و مؤثر برای حل‌وفصل اختلافات بین‌المللی است.
سفر فرستاده ویژه چین در امور خاورمیانه به تهران روز گذشته انجام شد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به دیدار فرستاده ویژه دولت چین در امور خاورمیانه با مقامات ارشد ایرانی، آیا پکن ابتکار عمل مشخصی برای مهار تنش‌ها و صیانت از منافع راهبردی ایران در قبال تحولات منطقه ارائه کرده است؟» گفت: سفر فرستاده ویژه چین در امور خاورمیانه که روز گذشته انجام شد، در ادامه رایزنی‌های نزدیکی است که با چین، هم در حوزه روابط دوجانبه و هم بین المللی و در زمینه امنیت منطقه‌ای، داریم. مناسبات ایران و چین برای ما بسیار مهم است. چین هم به‌عنوان عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد، هم به‌عنوان کشوری پیشرو در جهان جنوب و هم به‌عنوان کشوری که روابطی طولانی و تاریخی با آن داشته‌ایم، جایگاه ویژه‌ای دارد.
وی ادامه داد: مواضع ما در بسیاری از زمینه‌ها با چین همسو است؛ از جمله در تأکید بر چندجانبه‌گرایی و مقابله با یک‌جانبه‌گرایی که تبعات آن را در سطح بین‌المللی شاهد هستیم. چین در سطح منطقه نیز نقش بسیار مثبتی داشته و ما همواره از نقش‌آفرینی این کشور برای کمک به کاهش تنش‌ها و تقویت امنیت در منطقه خلیج فارس و غرب آسیا استقبال کرده‌ایم. از این حیث، سفر فرستاده ویژه چین سفر مهمی بود. پس از این نیز قرار است ایشان از سایر کشورهای منطقه دیدار کند.
دیپلماسی و میدان دو عرصه جدا از هم نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه ایران چه زمانی مسیر مذاکره و دیپلماسی را پایان یافته تلقی خواهد کرد، گفت: دیپلماسی و میدان دو عرصه جدا از یکدیگر نیستند، بلکه مکمل هم هستند. ما تا هر زمان که تشخیص دهیم، می‌توانیم از هر یک از این دو ابزار برای صیانت از منافع و امنیت ملی استفاده کنیم و قطعاً در این زمینه درنگ نخواهیم کرد.
سطح حضور در مذاکرات متناسب با روند گفت‌وگوها تعیین می‌شود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به سفرهای اخیر معاونان وزیر امور خارجه به کشورهای میانجی و همچنین ارائه پیشنهاد دو روزه از سوی ایران که از اهمیت بالایی برخوردار است، آیا قرار است مذاکرات در حال حاضر در سطح معاونان وزیر دنبال شود یا با توجه به اهمیت موضوع، احتمال ارتقای سطح مذاکرات و حضور مقامات ارشدتر نیز وجود دارد؟» گفت: سطح حضور و مشارکت در مذاکرات، با توجه به روند مذاکرات و تصمیم‌گیری درباره اینکه در هر مقطع و در چه سطحی لازم است حضور داشته باشیم، تعیین می‌شود. همان‌طور که مشاهده کردید، در سطوح مختلف و هر جا که لازم بوده، رئیس تیم مذاکره‌کننده حضور داشته و در مواردی نیز وزیر محترم امور خارجه شخصاً شرکت کرده است. این روند زیر نظر شورای عالی امنیت ملی انجام می‌شود. معاونان وزیر امور خارجه نیز اگر رفت‌وآمدی در این چارچوب دارند، با نظر وزیر و در قالب یک سیستم و مجموعه هماهنگ صورت می‌گیرد.