قم- ایرنا- عضو مجلس خبرگان رهبری با ارائه نظریه «جایگاه کودک در روح شریعت» تأکید کرد: کودک بر اساس فطرت و وجود انسانی خود، صاحب حق اصیل است و ولایت و سرپرستی، تنها به معنای پر کردن موقت شکاف ناتوانی اوست، نه اعمال سلطه یا مالکیت و حق حیات کودک مقدم بر همه ملاحظات جنگی و اقتصادی است.
به گزارش خبرنگار ایرنا، آیت‌الله احمد مبلغی روز چهارشنبه در چهارمین کنفرانس بین‌المللی حقوق کودک در قم با محوریت بررسی حقوق و جایگاه کودکان در دنیای معاصر و با اشاره به ابعاد فاجعه‌بار کشتار کودکان در جنگ‌های جهانی و منطقه‌ای، به تبیین مبانی فقهی و حقوقی نگاه اسلام به کودک پرداخت.
وی در تبیین مقدماتی این نظریه، مفهوم «روح شریعت» را یک حقیقت واحد و شکل‌دهنده به احکام اسلامی ذکر کرد و اظهار داشت: روح شریعت، منطق جهت‌دهنده، اولویت‌بخش و انسجام‌آفرین احکام است که در هر حوزه‌ای تجلی ویژه‌ای دارد؛ شناخت این روح، به استنباط دقیق‌تر، کشف احکام ناشناخته و پویایی شریعت در مواجهه با تحولات زمانه یاری می‌رساند.
کودک؛ صاحب حق اصیل در سطح بنیادین شریعت
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به لایه‌بندی‌های نظریه خود، نخستین سطح را «بنیاد وجودشناختی کودک» دانست و تصریح کرد: اصلِ اصول در این سطح آن است که «کودک صاحب حق است، نه موضوع حق دیگران». این نگاه بنیادین برخلاف تصور رایجی است که والدین را صاحبان حق اصیل و کودک را متعلقِ آن حقوق می‌پندارد.
وی افزود: از دل این اصلِ‌اصول، احکام بلندی چون به رسمیت شناختن مالکیت کودک، صیانت از شخصیت، هویت و کرامت وی استخراج می‌شود. در همین راستا، قرآن کریم با تعابیر روشنی چون حفاظت از اموال یتیمان (فَانْفِضُوا إِلَیْهِمْ أَمْوَالَهُمْ)، کودک را مالک و صاحب شخصیت حقوقی مستقل می‌شمارد.
تقدم حق حیات کودک بر همه ملاحظات اقتصادی و جنگی
مبلغی با اشاره به جنایات هولناک علیه کودکان در منازعات مسلحانه معاصر توسط رژیم صهیونیستی و حامیانش، با استناد به آیه شریفه «لَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَکُمْ خَشْیَةَ إِمْلَاقٍ» تأکید کرد: حق حیات کودک بر همه ملاحظات اقتصادی، شرایط سخت و حتی وضعیت‌های جنگی مقدم است. قرآن کریم فقر و شرایط دشوار را نیز مجوزی برای نادیده گرفتن حیات و حقوق کودک نمی‌داند.
وی دومین سطح از این نظریه را ناظر بر «ساختار حمایتی و وضعیت آسیب‌پذیری کودک» برشمرد و خاطرنشان کرد: در این سطح نیز محور اصلی بر پایه نیاز کودک به حمایت، تأمین و هدایت استوار است.
وی با استناد به آیات سوره مبارکه ضحی (وَوَجَدَکَ ضَالًّا فَهَدَیٰ وَوَجَدَکَ عَائِلًا فَأَغْنَیٰ) یادآور شد: خداوند منت نهاده و نیازمندی‌های پیامبر در دوران کودکی را به سه دسته «پناه و پناهگاه»، «هدایت» و «تأمین مادی و رونی» تقسیم کرده است؛ اموری که پیش‌فرض نیاز هر کودکی در جامعه اسلامی به شمار رفته و جامعه را در قبال تأمین همه‌جانبه آن مسئول می‌سازد.
مبلغی با اشاره به اینکه این نظریه علمی شامل پنج سطح تحلیل است، استمرار بحث درباره لایه‌های دیگر آن را به نشست‌های آتی موکول کرد.
چهارمین کنفرانس بین‌المللی حقوق کودک با تمرکز بر محورهای کلیدی از جمله حقوق کودک در عصر هوش مصنوعی، صیانت در مخاصمات مسلحانه و بررسی ابعاد حقوقی حمله به مدرسه میناب امروز در تالار همایش‌های دانشگاه مفید قم آغاز شد و تا فردا پنجشنبه ادامه دارد.