بوشهر- کاهش آمار تصادفات و تلفات جادهای استان بوشهر، در کنار سهم ۳۳ درصدی موتورسواران از تصادفات و قربانیان سوانح، ضرورت توجه جدیتر به ایمنی راهها و فرهنگ ترافیک را نشان میدهد.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها: سوانح رانندگی همچنان یکی از مهمترین عوامل تهدیدکننده جان شهروندان و از دغدغههای جدی حوزه حملونقل و ایمنی راههاست؛ حوادثی که پیامدهای آن تنها به خسارتهای مالی و جراحتهای جسمی محدود نمیشود و در بسیاری از موارد، خانوادهها را با آسیبهای عمیق عاطفی، اجتماعی و اقتصادی مواجه میکند.
از همین رو، موضوع پیشگیری از تصادفات و کاهش تلفات جادهای نیازمند مشارکت همزمان دستگاههای مسئول و ارتقای مسئولیتپذیری رانندگان و کاربران راهها است.
هفته جهانی یادمان قربانیان سوانح رانندگی فرصتی برای یادآوری پیامدهای انسانی تصادفات و توجه دوباره به ضرورت پیشگیری از این حوادث است. این مناسبت در سال ۲۰۰۵ از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد نامگذاری شد و هر سال در سومین یکشنبه ماه نوامبر گرامی داشته میشود.
در ایران نیز با توجه به تفاوت تقویم میلادی و شمسی، برنامههای مرتبط با این مناسبت در قالب هفته یادمان قربانیان سوانح رانندگی برگزار میشود.
آمارهای شش ماهه نخست امسال در استان بوشهر از کاهش شاخصهای اصلی تصادفات حکایت دارد؛ بهطوری که تعداد تصادفات ۹ درصد، شمار مجروحان ۱۶ درصد و تلفات جادهای ۹ درصد کاهش یافته است.
این عملکرد موجب شده استان بوشهر در ارزیابی شاخصهای کاهش تصادفات در جایگاه هفتم کشور قرار گیرد؛ هرچند استمرار این روند به شناسایی دقیق عوامل حادثهساز و اجرای برنامههای هدفمند پیشگیرانه وابسته است.
در این میان، سهم ۳۳ درصدی موتورسواران از تصادفات و تلفات استان، یکی از مهمترین موضوعات نگرانکننده در حوزه ایمنی حملونقل بوشهر به شمار میرود. ثبت بیشترین تصادفات موتورسواران در شهرستان دشتستان نیز ضرورت تمرکز بیشتر بر آموزش، فرهنگسازی، استفاده از کلاه ایمنی و اصلاح رفتارهای پرخطر در این بخش را برجسته میکند.
برای بررسی ابعاد مختلف این موضوع، عوامل اصلی وقوع تصادفات، اقدامات راهداری برای کاهش سوانح، وضعیت کاربران آسیبپذیر و برنامههای پیشبینیشده در هفته یادمان قربانیان سوانح رانندگی با مهدی شهابی معاون حملونقل اداره کل راهداری و حملونقل جادهای استان بوشهر گفتگو کردهایم.
*هفته جهانی یادمان قربانیان سوانح رانندگی چه اهدافی را دنبال میکند و چرا این مناسبت در تقویم برنامههای ایمنی ترافیک اهمیت دارد؟
در سال ۲۰۰۵ مجمع عمومی سازمان ملل متحد سومین یکشنبه ماه نوامبر را بهعنوان روز جهانی یادمان قربانیان سوانح رانندگی نامگذاری کرد. این مناسبت با هدف گرامیداشت یاد افرادی که در حوادث رانندگی جان خود را از دست دادهاند و همچنین توجه به وضعیت مجروحان و خانوادههای آسیبدیده شکل گرفت.
با توجه به تفاوت تقویم میلادی و شمسی، در کشور ما این مناسبت در قالب هفته یادمان قربانیان سوانح رانندگی گرامی داشته میشود. اهمیت این هفته در آن است که نگاه جامعه را از صرفاً شمارش تصادفات و آمار تلفات فراتر میبرد و به پیامدهای انسانی و اجتماعی این حوادث معطوف میکند.
وقتی درباره ایمنی راهها، کاهش تصادفات و به حداقل رساندن آسیبهای اجتماعی صحبت میکنیم، باید مجموعهای از عوامل را در نظر بگیریم. هر تصادف میتواند زندگی یک خانواده را تحت تأثیر قرار دهد و پیامدهای آن گاهی تا سالها ادامه داشته باشد. بنابراین، پیشگیری از تصادفات فقط یک مأموریت اداری برای دستگاههای متولی نیست، بلکه مسئولیتی اجتماعی است که رانندگان، خانوادهها، مدارس، رسانهها و همه کاربران راهها در آن نقش دارند.
هدف اصلی برنامههای این هفته نیز آگاهیبخشی و حساسسازی جامعه نسبت به رانندگی ایمن است. باید این واقعیت را بپذیریم که بخش قابل توجهی از حوادث رانندگی با اصلاح رفتارهای ترافیکی، رعایت مقررات و توجه به اصول ایمنی قابل پیشگیری است.
*وضعیت تصادفات، مجروحان و تلفات جادهای استان بوشهر در شش ماهه نخست امسال چگونه بوده و این استان چه جایگاهی در کشور دارد؟
بررسی شاخصهای سوانح رانندگی استان در شش ماهه نخست امسال نشان میدهد که خوشبختانه در هر سه شاخص اصلی، روند کاهشی داشتهایم. بر این اساس، تعداد تصادفات استان ۹ درصد، شمار مجروحان ۱۶ درصد و تلفات ناشی از حوادث رانندگی نیز ۹ درصد کاهش یافته است.
این عملکرد موجب شده استان بوشهر در زمینه کاهش شاخصهای تصادفات در شش ماهه نخست امسال جایگاه هفتم کشور را به خود اختصاص دهد. البته باید توجه داشت که کاهش آمار به معنای برطرف شدن همه مشکلات نیست و همچنان برای رسیدن به شرایط مطلوبتر باید برنامههای پیشگیرانه با جدیت دنبال شود.
برای درک بهتر ابعاد این تغییرات، تعداد کل تصادفات استان از چهار هزار و ۴۸۸ فقره در دوره مقایسهای به چهار هزار و ۷۲ فقره کاهش یافته است. همچنین تعداد مجروحان از یکهزار و ۶۲۲ نفر به یکهزار و ۳۶۳ نفر رسیده و آمار تلفات نیز از ۱۴۶ نفر به ۱۳۳ نفر کاهش پیدا کرده است.
این ارقام نشاندهنده بهبود نسبی وضعیت ایمنی ترافیک در استان است، اما نباید فراموش کنیم که پشت هر عدد، یک حادثه و گاهی یک خانواده آسیبدیده قرار دارد. به همین دلیل، حتی با وجود کاهش شاخصها، هدفگذاری ما باید به سمت کاهش بیشتر تصادفات و به حداقل رساندن تلفات و جراحات باشد.
*مهمترین عوامل بروز تصادفات در جادههای استان بوشهر چیست و کدام رفتارهای رانندگی بیشترین نقش را در وقوع این حوادث دارند؟
بررسیهای انجامشده نشان میدهد سه عامل اصلی در مجموع نزدیک به ۸۷ درصد تصادفات استان را به خود اختصاص میدهند. شناخت این عوامل اهمیت زیادی دارد؛ زیرا وقتی بدانیم بخش عمده حوادث به چه دلایلی اتفاق میافتد، میتوانیم برنامههای آموزشی، نظارتی و مهندسی را متناسب با همان عوامل طراحی کنیم.
نخستین و مهمترین عامل، ناتوانی راننده در کنترل وسیله نقلیه است که حدود ۴۴ درصد تصادفات را شامل میشود. این موضوع میتواند ناشی از سرعت غیرمجاز، مهار نامناسب بار در ناوگان عمومی و همچنین شرایط محیطی و آبوهوایی مانند گردوغبار و آلودگی هوا باشد. در چنین شرایطی، راننده ممکن است نتواند کنترل مناسبی بر وسیله نقلیه داشته باشد و همین مسئله زمینه وقوع حادثه را فراهم میکند.
عامل دوم، عدم توجه به جلو با سهم حدود ۳۷ درصد است. استفاده از تلفن همراه هنگام رانندگی، حواسپرتی و همچنین خستگی و خوابآلودگی از مهمترین دلایل بروز این نوع حوادث محسوب میشوند. رانندهای که برای چند ثانیه تمرکز خود را از مسیر منحرف میکند، ممکن است فرصت واکنش مناسب در برابر یک مانع یا وضعیت پیشبینینشده را از دست بدهد.
عامل سوم نیز رعایت نکردن حق تقدم با سهم حدود ۶ درصد است. عجله، شتابزدگی و اشتباه در محاسبات هنگام عبور از تقاطعها و مسیرهای مختلف از جمله دلایل بروز این حوادث است.
بنابراین، بخش مهمی از تصادفات استان به رفتار رانندگان مربوط میشود. رعایت سرعت مطمئنه، پرهیز از استفاده از تلفن همراه، استراحت کافی پیش از سفر و توجه به مقررات حق تقدم میتواند نقش مؤثری در کاهش حوادث داشته باشد.
*اداره کل راهداری و حملونقل جادهای استان بوشهر چه برنامههایی برای کاهش تصادفات و ایمنسازی محورهای مواصلاتی دنبال میکند؟
ما در این زمینه سه راهبرد اصلی را دنبال میکنیم که نخستین آن تصمیمات مهندسی و حذف کانونهای پرخطر تصادف است. برای این منظور، کمیته فنی ایمنی بهصورت مستمر تشکیل جلسه میدهد و درخواستها، گزارشها و نقاط حادثهخیز مورد بررسی کارشناسی قرار میگیرد.
در این فرایند تلاش میکنیم تصمیمات بر اساس مطالعات و بررسیهای فنی اتخاذ شود و از اقدامات سلیقهای در زمینه رفع نقاط حادثهخیز جلوگیری کنیم. پیشنهادهای کارشناسی پس از بررسی در کمیته فنی، به کمیسیون ایمنی استان ارسال میشود و در صورت تصویب نهایی، برای اجرا در دستور کار قرار میگیرد.
راهبرد دوم، صیانت از کاربران آسیبپذیر جادهای است. دانشآموزان، عابران پیاده و بهویژه راکبان موتورسیکلت در زمان وقوع تصادف بیشتر از سایر کاربران در معرض آسیبهای جدی قرار دارند. به همین دلیل، آموزش این گروهها را در اولویت قرار دادهایم.
در مدارس حاشیه راهها کارگاههای آموزشی برگزار میکنیم و علاوه بر آموزشهای نظری، تجهیزات ایمنی نیز در اختیار دانشآموزان و موتورسواران قرار میدهیم. تاکنون نزدیک به هزار و ۶۰۰ کلاه ایمنی رایگان توزیع شده و حدود ۶۰۰ بادگیر نیز برای موتورسواران اختصاص یافته است. همچنین برای افزایش قابلیت رؤیت موتورسواران و برخی وانتبارها در شب، تجهیزات شبرنگ نصب شده است.
راهبرد سوم، نظارت بر ناوگان عمومی باربر و مسافربر است. این نظارتها هم در مبدأ و پایانههای بار از طریق مدیران فنی شرکتهای حملونقل انجام میشود و هم در طول محورهای مواصلاتی با همکاری پلیس راه ادامه دارد. در محل پاسگاههای پلیس راه نیز اسناد حمل و وضعیت ایمنی ناوگان مورد کنترل قرار میگیرد تا از تردد وسایل نقلیه فاقد شرایط لازم جلوگیری شود.
*با توجه به سهم بالای موتورسواران در تصادفات و تلفات جادهای استان، وضعیت این گروه چگونه است و چه اقداماتی برای کاهش حوادث مرتبط با موتورسیکلت انجام شده است؟
یکی از موضوعات مهم در آمار تصادفات استان، سهم بالای موتورسواران است. بر اساس بررسیهای انجامشده، نزدیک به ۳۳ درصد تصادفات استان به موتورسیکلتها مربوط میشود و همین نسبت در آمار تلفات نیز مشاهده میشود. این مسئله نشان میدهد که موتورسواران یکی از آسیبپذیرترین گروههای کاربران راه در استان هستند.
همانطور که اشاره کردم، تعداد کل تصادفات استان از چهار هزار و ۴۸۸ فقره به چهار هزار و ۷۲ فقره کاهش یافته است. در همین حال، شمار مجروحان از یکهزار و ۶۲۲ نفر به یکهزار و ۳۶۳ نفر و تعداد تلفات از ۱۴۶ نفر به ۱۳۳ نفر رسیده است. با وجود این کاهش، سهم ۳۳ درصدی موتورسواران از تصادفات و تلفات همچنان یک هشدار جدی محسوب میشود.
در کنار موتورسواران، سایر وسایل نقلیه، ناوگان باری و عمومی مسافربر و عابران پیاده نیز در آمار تلفات سهم دارند؛ اما به دلیل آسیبپذیری بیشتر راکبان موتورسیکلت، باید برنامههای ویژهای برای ارتقای ایمنی این گروه اجرا شود.
توزیع کلاه ایمنی، بادگیر و تجهیزات شبرنگ بخشی از اقدامات ما در این زمینه است. البته صرف توزیع تجهیزات کافی نیست و باید فرهنگ استفاده مستمر از کلاه ایمنی و رعایت مقررات نیز در میان موتورسواران نهادینه شود. استفاده از کلاه ایمنی استاندارد، پرهیز از سرعت غیرمجاز، رعایت فاصله ایمن و خودداری از حرکات پرخطر میتواند احتمال آسیبهای شدید و مرگبار را کاهش دهد.
*بیشترین تصادفات موتورسواران در کدام شهرستان استان ثبت شده و برنامههای هفته یادمان قربانیان سوانح رانندگی برای افزایش آگاهی عمومی شامل چه مواردی است؟
بر اساس آمارهای موجود، بیشترین تعداد تصادفات موتورسواران در شهرستان دشتستان ثبت شده است. این موضوع ضرورت توجه ویژه به شرایط ترافیکی این شهرستان و اجرای برنامههای آموزشی و پیشگیرانه متناسب با وضعیت آن را نشان میدهد.
در بررسی علل تصادفات دشتستان نیز ناتوانی راننده در کنترل وسیله نقلیه با سهم ۴۴ درصدی در اولویت نخست قرار دارد. این آمار نشان میدهد که موضوعاتی مانند سرعت غیرمجاز، بیتوجهی به شرایط مسیر و رعایت نکردن اصول کنترل وسیله نقلیه باید در برنامههای آموزشی و نظارتی این شهرستان مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
در هفته یادمان قربانیان سوانح رانندگی نیز مجموعهای از برنامهها با همکاری دستگاههای امدادی، انتظامی و سایر مجموعههای مرتبط پیشبینی شده است. یکی از این برنامهها اجرای مانور روز بدون حادثه در شهرستانهای استان است که با مشارکت دستگاههای مسئول برگزار میشود.
همچنین همایشهای ترافیکی در مدارس استان با حضور اصحاب رسانه و خبرگزاری صداوسیما برگزار خواهد شد تا موضوع ایمنی رانندگی از سنین پایین مورد توجه قرار گیرد. تکریم بازماندگان حوادث رانندگی نیز از دیگر برنامههای این هفته است؛ چراکه نباید خانوادههایی را که عزیزان خود را در تصادفات از دست دادهاند، فراموش کنیم.
پیام اصلی این برنامهها آن است که تصادفات رانندگی سرنوشت اجتنابناپذیر سفرهای جادهای نیست و با رعایت قوانین، اصلاح رفتارهای پرخطر، ارتقای ایمنی خودروها و راهها و همکاری همه دستگاهها میتوان از بسیاری از این حوادث جلوگیری کرد. کاهش آمار تصادفات استان بوشهر در نیمه نخست امسال اتفاق مثبتی است، اما تا زمانی که حتی یک خانواده به دلیل سوانح رانندگی داغدار میشود، مسئولیت ما برای ادامه اقدامات پیشگیرانه همچنان پابرجاست.
