شهرکرد- صدور مجوزهای جدید، توسعه واحدهای موجود و پیگیری تسهیلات بانکی راهی برای افزایش ظرفیت فرآوری محصولات کشاورزی و تقویت زنجیره ارزش تولید در چهارمحال و بختیاری است.
خبرگزاری مهر-گروه استان‌ها: توسعه صنایع تبدیلی و غذایی یکی از راهکارهای مهم برای افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی، کاهش ضایعات و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار در مناطق تولیدکننده محصولات کشاورزی به شمار می‌رود؛ موضوعی که با توجه به ظرفیت‌های تولیدی چهارمحال و بختیاری، می‌تواند نقش مؤثری در تقویت اقتصاد کشاورزی این استان ایفا کند.
بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی به نحوه نگهداری، فرآوری، بسته‌بندی و عرضه آن‌ها وابسته است و نبود زیرساخت‌های مناسب در این حوزه می‌تواند موجب کاهش کیفیت محصولات، افزایش ضایعات و محدود شدن فرصت‌های فروش شود. ازاین‌رو، توسعه واحدهای صنایع تبدیلی علاوه بر حمایت از تولیدکنندگان، زمینه بهره‌برداری مؤثرتر از ظرفیت‌های بخش کشاورزی را فراهم می‌کند.
چهارمحال و بختیاری با برخورداری از ظرفیت‌های متنوع کشاورزی، از جمله تولید بادام در شهرستان سامان، قابلیت توسعه فعالیت‌های مرتبط با فرآوری و بسته‌بندی محصولات را دارد. گسترش این فعالیت‌ها می‌تواند ضمن ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، زمینه استقرار فعالیت‌های اقتصادی مکمل در حوزه‌های نگهداری، حمل‌ونقل، بسته‌بندی و بازاریابی را نیز فراهم سازد.
با این حال، تحقق اهداف توسعه صنایع تبدیلی تنها به صدور مجوزهای سرمایه‌گذاری محدود نمی‌شود و تأمین منابع مالی، تکمیل زیرساخت‌ها، دسترسی به مواد اولیه و وجود بازار فروش از جمله عواملی است که بر سرنوشت طرح‌های اقتصادی تأثیر می‌گذارد. به همین دلیل، حمایت از سرمایه‌گذاران و پیگیری رفع موانع اجرایی، در کنار تسهیل فرآیند صدور مجوزها، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ اقداماتی در زمینه صدور مجوزهای جدید، توسعه و نوسازی واحدهای موجود، پیگیری تسهیلات بانکی و ساماندهی سرمایه‌گذاری‌ها در شهرک تخصصی بادام شهرستان سامان انجام شده است؛ اقداماتی که هدف اصلی آن‌ها تقویت زنجیره ارزش محصولات کشاورزی و افزایش ظرفیت فرآوری در استان عنوان شده است.
صدور ۳۷ جواز تأسیس صنایع تبدیلی و غذایی
نظام آرمند، مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: در این مدت ۳۷ فقره جواز تأسیس در حوزه صنایع تبدیلی و غذایی استان صادر شده است.
وی افزود: ظرفیت پیش‌بینی‌شده برای این طرح‌ها ۱۳۰ هزار و ۶۱ تن است و در صورت اجرای آن‌ها، زمینه اشتغال‌زایی برای ۶۰۳ نفر فراهم خواهد شد.
مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری، میزان سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده برای اجرای این طرح‌ها را ۲۴ هزار و ۵۸۵ میلیارد ریال اعلام کرد و گفت: توسعه صنایع تبدیلی با هدف افزایش ظرفیت فرآوری، جذب مواد خام کشاورزی، کاهش ضایعات و ایجاد ارزش افزوده در بخش کشاورزی دنبال می‌شود.
آرمند با اشاره به اهمیت تسهیل روند سرمایه‌گذاری در این بخش تصریح کرد: تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده مستلزم پیگیری مراحل اجرایی طرح‌ها، تأمین منابع مالی، فراهم شدن زیرساخت‌های موردنیاز و همکاری دستگاه‌های مرتبط است.
بهره‌برداری از دو واحد جدید با سرمایه‌گذاری ۳۶۵ میلیارد تومانی
مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به وضعیت واحدهای به بهره‌برداری رسیده در نیمه نخست سال جاری گفت: در این مدت دو فقره پروانه بهره‌برداری برای واحدهای صنایع تبدیلی و غذایی صادر شده است.
وی افزود: مجموع ظرفیت این واحدها چهار هزار و ۸۱۱ تن است و برای راه‌اندازی و بهره‌برداری از آن‌ها ۳۶۵ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری انجام شده است. همچنین، فعالیت این واحدها زمینه اشتغال مستقیم ۲۵ نفر را فراهم کرده است.
به گفته آرمند، ورود واحدهای جدید به مرحله بهره‌برداری می‌تواند به افزایش ظرفیت فرآوری محصولات کشاورزی، استفاده مؤثرتر از تولیدات داخلی و تقویت ارتباط میان بخش کشاورزی و صنایع وابسته کمک کند.
بهره‌برداری از این واحدها از آن جهت اهمیت دارد که آثار اقتصادی سرمایه‌گذاری را از مرحله برنامه‌ریزی و صدور مجوز به مرحله فعالیت تولیدی منتقل می‌کند. استمرار فعالیت این واحدها نیز به تأمین مواد اولیه، مدیریت هزینه‌های تولید و دسترسی به بازارهای فروش وابسته است.
توسعه و نوسازی واحدهای فعال در دستور کار
آرمند با اشاره به ضرورت افزایش بهره‌وری در واحدهای صنایع تبدیلی اظهار کرد: توسعه ظرفیت واحدهای موجود و به‌روزرسانی تجهیزات و خطوط تولید، از الزامات ارتقای کیفیت محصولات و کاهش هزینه‌های عملیاتی است.
وی افزود: در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، دو فقره تمدید جواز توسعه صنایع تبدیلی و غذایی با ظرفیت چهار هزار و ۹۹۰ تن صادر شده است.
به گفته وی، سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده برای اجرای این طرح‌ها ۳۳۵ میلیارد تومان است و زمینه اشتغال‌زایی برای ۲۰ نفر را فراهم می‌کند.
مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری همچنین از صدور یک فقره جواز بازسازی و نوسازی واحدهای فرسوده خبر داد و گفت: این اقدام با هدف اصلاح خطوط تولید، افزایش راندمان، بهبود کیفیت محصولات و تقویت توان رقابتی واحدهای فعال انجام شده است.
نوسازی تجهیزات و اصلاح فرآیندهای تولید می‌تواند زمینه استفاده بهینه از مواد اولیه و منابع تولید را فراهم کند. این موضوع در واحدهایی که با محصولات کشاورزی فسادپذیر سروکار دارند، از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ زیرا بهبود امکانات فرآوری و نگهداری می‌تواند به کاهش افت کیفیت و ضایعات کمک کند.
پیشرفت ساماندهی سرمایه‌گذاری‌ها در شهرک تخصصی بادام سامان
شهرستان سامان به دلیل برخورداری از ظرفیت تولید بادام، از مناطق مستعد استان برای توسعه فعالیت‌های مرتبط با فرآوری، بسته‌بندی و نگهداری این محصول به شمار می‌رود.
مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به اقدامات انجام‌شده در شهرک تخصصی بادام این شهرستان گفت: با تشکیل کارگروه اهلیت‌سنجی شهرک در سال ۱۴۰۵ و معرفی متقاضیان جدید از سوی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان سامان، پیگیری وضعیت متقاضیان و تسهیل فرآیند صدور مجوزها در دستور کار قرار گرفت.
وی افزود: از مجموع ۱۱۷ متقاضی معرفی‌شده از سوی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان سامان، برای ۴۸ مورد موافقت‌نامه اولیه صادر شده و تاکنون ۲۸ فقره جواز تأسیس نیز برای متقاضیان این شهرک به ثبت رسیده است.
آرمند ادامه داد: از میان متقاضیان دارای جواز تأسیس، ۱۶ مورد موفق به ثبت قرارداد با شرکت شهرک‌های صنعتی شده‌اند.
وی خاطرنشان کرد: توسعه شهرک تخصصی بادام می‌تواند زمینه مناسبی برای استقرار فعالیت‌های مرتبط با فرآوری، بسته‌بندی، نگهداری و عرضه این محصول فراهم کند و به افزایش ارزش افزوده بادام و تقویت فرصت‌های اشتغال و سرمایه‌گذاری در شهرستان سامان منجر شود، با وجود این، تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده در این شهرک به تکمیل زیرساخت‌ها، آغاز عملیات اجرایی طرح‌ها و راه‌اندازی واحدهای تولیدی وابسته است. ایجاد ارتباط پایدار میان تولیدکنندگان بادام و صنایع فرآوری نیز می‌تواند در تأمین مواد اولیه و توسعه بازار فروش محصولات نقش مؤثری داشته باشد.
پیگیری تسهیلات ۳۳۶ میلیارد تومانی برای طرح‌های اولویت‌دار
تأمین منابع مالی یکی از عوامل مؤثر در اجرای طرح‌های صنایع تبدیلی و غذایی است و می‌تواند روند تکمیل پروژه‌ها و ورود آن‌ها به مرحله بهره‌برداری را تسریع کند.
آرمند در این زمینه اظهار کرد: در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، هفت طرح اقتصادی نیازمند تسهیلات که در اولویت حمایت قرار داشتند، با مجموع مبلغ ۳۳۶ میلیارد تومان به معاونت برنامه‌ریزی و امور اقتصادی معرفی شدند تا روند معرفی آن‌ها به بانک‌های عامل پیگیری شود.
وی افزود: تأمین تسهیلات موردنیاز این طرح‌ها می‌تواند به تسریع سرمایه‌گذاری، تکمیل طرح‌های تولیدی، افزایش ظرفیت فرآوری محصولات کشاورزی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید کمک کند، پیگیری تأمین مالی طرح‌های اولویت‌دار از این جهت اهمیت دارد که بخشی از موانع پیش روی سرمایه‌گذاران را کاهش می‌دهد. با این حال، میزان اثرگذاری این حمایت‌ها به تأمین واقعی منابع مالی، پیشرفت اجرایی طرح‌ها و رفع مشکلات احتمالی در مسیر راه‌اندازی واحدها بستگی دارد.
مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری از معرفی ۱۴ طرح اقتصادی نیازمند تسهیلات در حوزه کشت قراردادی طی سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: این طرح‌ها برای پیگیری مراحل لازم و معرفی به بانک‌های عامل به معاونت برنامه‌ریزی و امور اقتصادی معرفی شده‌اند.
وی با تأکید بر اهمیت ارتباط میان تولیدکنندگان محصولات کشاورزی و صنایع فرآوری افزود: توسعه این ارتباط می‌تواند به تأمین پایدار مواد اولیه، برنامه‌ریزی بهتر برای تولید و ایجاد پیوند مؤثر میان بخش کشاورزی و بازار مصرف کمک کند، کشت قراردادی در صورت هماهنگی میان نیاز واحدهای فرآوری، ظرفیت تولید کشاورزان و شرایط بازار، می‌تواند زمینه تأمین هدفمند مواد خام را فراهم کند. تعیین مشخصات محصول، میزان موردنیاز، زمان تحویل و شرایط خرید از جمله عواملی است که در تنظیم قراردادهای مؤثر اهمیت دارد، توسعه این شیوه همکاری همچنین می‌تواند امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای تولید و فرآوری را فراهم سازد؛ موضوعی که در صورت اجرای قراردادهای شفاف و متوازن، به نفع تولیدکنندگان و واحدهای صنعتی خواهد بود.
معرفی ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری روستایی در حوزه بادام
آرمند در ادامه از معرفی طرح‌های مرتبط با شهرک تخصصی بادام شهرستان سامان در قالب برنامه شناسایی ظرفیت‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری روستایی به معاونت امور اقتصادی و سرمایه‌گذاری استانداری خبر داد.
وی اظهار کرد: شناسایی ظرفیت‌های اقتصادی مناطق روستایی و معرفی فرصت‌های مناسب سرمایه‌گذاری، می‌تواند به هدایت منابع مالی به سمت فعالیت‌های مولد و ایجاد اشتغال در مناطق مختلف استان کمک کند.
مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری افزود: با توجه به ظرفیت‌های کشاورزی استان، به‌ویژه در زمینه تولید بادام، توسعه صنایع فرآوری و تکمیلی می‌تواند زمینه جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و بهره‌گیری بیشتر از توان تولیدی مناطق روستایی را فراهم سازد، معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری به دستگاه‌های مرتبط، امکان بررسی ظرفیت‌های اقتصادی مناطق و شناسایی حمایت‌های موردنیاز را فراهم می‌کند. با این حال، انتخاب طرح‌های دارای توجیه اقتصادی و فراهم کردن شرایط مناسب برای فعالیت آن‌ها، از عوامل تعیین‌کننده در موفقیت این برنامه‌ها خواهد بود.
تأمین مالی و بازار فروش، دو عامل کلیدی توسعهپ
علی شریفی یک کارشناس حوزه صنایع تبدیلی و اقتصاد کشاورزی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ظرفیت‌های چهارمحال و بختیاری در زمینه توسعه صنایع فرآوری اظهار کرد: صدور جوازهای جدید می‌تواند زمینه افزایش ظرفیت صنعتی بخش کشاورزی را فراهم کند، اما تحقق آثار اقتصادی این طرح‌ها به میزان پیشرفت اجرایی و ورود آن‌ها به مرحله بهره‌برداری وابسته است.
وی افزود: صنایع تبدیلی زمانی می‌توانند نقش مؤثری در اقتصاد کشاورزی ایفا کنند که ارتباط مشخصی میان میزان تولید محصولات، ظرفیت واحدهای فرآوری و نیاز بازار وجود داشته باشد. اگر ظرفیت یک واحد صنعتی با میزان مواد اولیه در دسترس تناسب نداشته باشد، احتمال افزایش هزینه‌ها و کاهش بهره‌وری وجود خواهد داشت.
این کارشناس با تأکید بر ضرورت حمایت از سرمایه‌گذاران بیان کرد: تأمین منابع مالی، تکمیل زیرساخت‌ها و تسهیل فرآیندهای اداری از جمله موضوعاتی است که می‌تواند بر سرعت اجرای طرح‌ها اثر بگذارد. در این میان، تسهیلات بانکی باید متناسب با نیاز واقعی طرح‌ها و با توجه به توجیه اقتصادی آن‌ها پیگیری شود.
وی ادامه داد: شهرک تخصصی بادام شهرستان سامان نیز ظرفیت مناسبی برای توسعه فعالیت‌های فرآوری و بسته‌بندی دارد. تمرکز واحدهای مرتبط با این محصول می‌تواند به ایجاد ارتباط مؤثرتر میان تولیدکنندگان و صنایع کمک کند، مشروط بر اینکه زیرساخت‌های لازم فراهم شود و برای تأمین مواد اولیه و فروش محصولات برنامه مشخصی وجود داشته باشد.
این کارشناس خاطرنشان کرد: برای ارزیابی عملکرد این بخش، علاوه بر تعداد مجوزهای صادرشده، باید میزان سرمایه‌گذاری تحقق‌یافته، تعداد واحدهای فعال، اشتغال واقعی و مقدار محصولات کشاورزی فرآوری‌شده نیز مورد بررسی قرار گیرد.
توسعه فرآوری باید به بهبود شرایط فروش محصول منجر شود
مجتبی آهنگ یک کشاورز فعال در حوزه تولید محصولات کشاورزی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اهمیت توسعه صنایع تبدیلی اظهار کرد: یکی از مسائل مهم برای تولیدکنندگان، دسترسی به بازار مناسب در زمان برداشت محصول است. اگر امکانات نگهداری، فرآوری و بسته‌بندی در نزدیکی مناطق تولید فراهم باشد، کشاورزان فرصت بیشتری برای عرضه محصول در شرایط مناسب خواهند داشت.
وی افزود: در محصولاتی مانند بادام، کیفیت و نحوه نگهداری اهمیت زیادی دارد و وجود امکانات مناسب فرآوری و بسته‌بندی می‌تواند به حفظ کیفیت محصول کمک کند. همچنین، توسعه واحدهای صنعتی در مناطق تولیدکننده می‌تواند ارتباط میان کشاورزان و خریداران را تقویت کند.
این کشاورز با اشاره به اهمیت کشت قراردادی بیان کرد: مشخص بودن نیاز واحدهای فرآوری و شرایط خرید محصول می‌تواند به برنامه‌ریزی بهتر کشاورزان کمک کند. البته قراردادها باید به‌گونه‌ای تنظیم شوند که شرایط خرید، کیفیت موردنیاز، زمان تحویل و نحوه پرداخت به‌روشنی مشخص باشد.
وی ادامه داد: توسعه صنایع تبدیلی زمانی برای تولیدکنندگان نتیجه ملموس خواهد داشت که واحدهای جدید بتوانند به‌صورت مستمر از محصولات کشاورزی منطقه استفاده کنند و برای خرید محصول برنامه مشخصی داشته باشند. در چنین شرایطی، امکان ایجاد ارتباط پایدار میان بخش تولید و صنایع فرآوری بیشتر خواهد شد.
این کشاورز خاطرنشان کرد: فراهم شدن امکانات نگهداری و بسته‌بندی، دسترسی به اطلاعات بازار و ایجاد ارتباط مستقیم با خریداران می‌تواند به بهبود شرایط عرضه محصولات کمک کند. انتظار می‌رود توسعه سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی، علاوه بر ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، زمینه تقویت بازار محصولات کشاورزی و حمایت عملی از تولیدکنندگان را نیز فراهم سازد.
آمارهای اعلام‌شده از سوی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری نشان می‌دهد که در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، صدور مجوزهای جدید و پیگیری توسعه واحدهای موجود در کنار تلاش برای تأمین منابع مالی طرح‌ها دنبال شده است. صدور ۳۷ جواز تأسیس با ظرفیت جذب ۱۳۰ هزار و ۶۱ تن مواد خام کشاورزی و اشتغال‌زایی پیش‌بینی‌شده برای ۶۰۳ نفر، از مهم‌ترین شاخص‌های عملکرد این بخش به شمار می‌رود.
با این حال، تبدیل ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده به نتایج اقتصادی ملموس، مستلزم تأمین مالی، تکمیل زیرساخت‌ها، رفع موانع اجرایی و فراهم شدن بازار فروش است. توسعه شهرک تخصصی بادام سامان و پیگیری طرح‌های مرتبط با کشت قراردادی نیز در صورتی می‌تواند به تقویت زنجیره ارزش محصولات کشاورزی منجر شود که ارتباط میان کشاورزان، سرمایه‌گذاران و واحدهای فرآوری به شکل عملیاتی تقویت شود.
در نهایت، ارزیابی موفقیت برنامه‌های توسعه صنایع تبدیلی باید بر میزان سرمایه‌گذاری محقق‌شده، تعداد واحدهای به بهره‌برداری رسیده، اشتغال واقعی و ظرفیت عملی جذب و فرآوری محصولات کشاورزی استوار باشد. پیگیری مستمر طرح‌ها و انتشار گزارش‌های دوره‌ای از میزان پیشرفت آن‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از آثار این سرمایه‌گذاری‌ها ارائه دهد و به هدایت حمایت‌ها به سمت طرح‌های دارای توجیه اقتصادی کمک کند.