تهران- ایرنا- مطالعه‌ای بزرگ نشان می‌دهد خواب کمتر از ۵ ساعت با خطر بیشتر ده‌ها بیماری، از جمله ۳۷ بیماری خاص، مرتبط است. در مقابل، خواب رؤیایی و خواب عمیق بیشتر با خطر کمتر بیماری‌هایی مثل نارسایی قلبی، زوال عقل و پارکینسون مرتبط است.
به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است:
پژوهشگران دریافتند خواب بسیار کم با افزایش خطر ابتلا به طیف گسترده‌ای از بیماری‌ها مرتبط است. در مطالعه‌ای بزرگ که وضعیت نزدیک به ۱۰۰ هزار بزرگسال را حدود ۹ سال پیگیری کرد، خواب کمتر از پنج ساعت در شب با افزایش خطر ده‌ها بیماری مرتبط بود. این تحلیل همچنین نشان داد افرادی که زمان بیشتری را در خواب رؤیایی (REM) و خواب عمیق می‌گذرانند، احتمالاً در خطر کمتری برای ابتلا به چند بیماری جدی قرار دارند. این یافته‌ها نشان می‌دهد هم مدت خواب و هم ساختار خواب ممکن است با سلامت بلندمدت مرتبط باشند.
به گفته پژوهشگران، بهترین بازه خواب برای بزرگسالان میانسال و مسن حدود ۶ تا ۸ ساعت در شب است.
خواب رؤیایی و خواب عمیق چیست؟
خواب رؤیایی (REM) مرحله‌ای از خواب است که در آن رؤیا می‌بینیم و مغز فعالیت زیادی دارد. نام رِم/ REM مخفف حرکت سریع چشم است، چون در این مرحله چشم‌ها زیر پلک به‌سرعت حرکت می‌کنند.
خواب عمیق هم مرحله‌ای است که بدن در آن بیشترین استراحت و بازیابی را انجام می‌دهد. در این مرحله، بدن ترمیم می‌شود و انرژی ذخیره می‌کند. پژوهشگران داده‌های مربوط به ۹۵ هزار و ۵۵۹ نفر را بررسی کردند. این افراد به مدت هفت شبانه‌روز، دستگاه شتاب‌سنج مچی به‌طور مداوم پوشیده بودند. یک الگوریتم یادگیری عمیق، مدت کل خواب، خواب رؤیایی، خواب عمیق، خواب کم‌عمق، بیدارشدن‌های مکرر در طول شب و ثابت‌نبودن ساعت خواب در شب‌های مختلف را تخمین زد.
افزایش مدت خواب رؤیایی، کاهش خطر بیماری
افزایش مدت خواب رؤیایی با کاهش میزان ابتلا به ۸۳ بیماری مرتبط بود. به گفته پژوهشگران، هر ۴۷.۶ دقیقه خواب رؤیایی بیشتر با این نتایج مرتبط بود:
- ۲۶ درصد کاهش احتمال ابتلا به نارسایی قلبی؛
- ۴۶ درصد کاهش احتمال ابتلا به زوال عقل؛
- ۸۰ درصد کاهش احتمال ابتلا به پارکینسون.
این نتایج در طول دوره پیگیری به‌دست آمد.
افزایش خواب عمیق هم با کاهش خطر ابتلا به هفت بیماری، از جمله دیابت نوع ۲ و افسردگی شدید، مرتبط بود. در مقابل، خوابیدن در ساعت‌های مختلف هر شب و بیدارشدن‌های مکرر در طول شب با افزایش خطر ابتلا به چند بیماری، از جمله اضطراب و مصرف مواد، مرتبط بود.
این مطالعه ثابت نکرد که این الگوهای خواب مستقیماً باعث بیماری می‌شوند یا از آن جلوگیری می‌کنند. پژوهش از نوع مشاهده‌ای بود، بنابراین عوامل دیگر سلامت، رفتار یا زیست‌شناسی هم می‌توانند در این ارتباط‌ها نقش داشته باشند.
بهترین بازه خواب: ۶ تا ۸ ساعت
مدت خواب با سلامت رابطه‌ای ساده و مستقیم نداشت؛ یعنی نه کم‌خوابی خوب است و نه خیلی زیاد خوابیدن. یک بازه مشخص (۶ تا ۸ ساعت) بهترین است. برای بیشتر بیماری‌هایی که این الگو را داشتند، کمترین خطر در بازه ۶ تا ۸ ساعت خواب در شب متمرکز بود.
افرادی که کمتر از پنج ساعت می‌خوابیدند، بیشترین آسیب‌پذیری کلی را داشتند و خطر ابتلا به ۳۷ بیماری در آن‌ها بیشتر بود. در کل تحلیل، پژوهشگران پس از اصلاح آماری برای تعداد زیاد مقایسه‌ها، ۱۵۶ ارتباط مهم بین الگوهای خواب و بیماری‌های تازه‌تشخیص‌داده‌شده شناسایی کردند.
نویسندگان همچنین گزارش دادند که مدت خواب با ۸۶ ویژگی بیماری ارتباط غیرخطی چشمگیری داشت. برای ۶۹ مورد از این بیماری‌ها، مدتی که با کمترین خطر مرتبط بود، در بازه ۶ تا ۸ ساعت قرار داشت.
چرا این مطالعه دقیق‌تر است؟
بسیاری از پژوهش‌های قبلی خواب بر تخمین خود افراد از مدت و کیفیت خوابشان تکیه داشتند. این گزارش‌ها همیشه با اندازه‌گیری‌های دقیق مطابقت ندارند. همین موضوع می‌تواند مطالعه ارتباط مراحل خاص خواب و اختلالات شبانه با سلامت بعدی را دشوار کند.
در این مطالعه، داده‌های دستگاه‌های پوشیدنی به پژوهشگران اجازه داد چند بُعد خواب را به صورت هم‌زمان بررسی کنند. سپس وضعیت شرکت‌کنندگان به‌طور متوسط حدود ۹ سال دنبال شد. پژوهشگران پرونده‌های سلامت این افراد را بررسی کردند تا ببینند الگوهای خوابشان با بیش از هزار نوع بیماری مختلف ارتباط دارد یا خیر.
نویسندگان نتیجه گرفتند این الگو از مدت خواب حدود ۶ تا ۸ ساعت برای بزرگسالان میانسال و مسن حمایت می‌کند. همچنین به نقش احتمالی توزیع خواب در مراحل مختلف اشاره دارد.
آن‌ها می‌گویند: یافته‌ها شواهد بیشتری فراهم می‌کند که از نقش مدت خواب ۶ تا ۸ ساعت به‌عنوان یک محافظ سلامت برای بزرگسالان میانسال و مسن حمایت می‌کند. حفظ مدت خواب ۶ تا ۸ ساعت می‌تواند به‌طور مؤثر خطر چندین بیماری را کاهش دهد و بینش‌های جدیدی برای ارتقای سلامت و پیشگیری فراهم کند.