پلاسما جت چیست و با پلاسماتراپی (PRP) چه تفاوتی دارد؟ کاربردها، روند جلسه، مراقبت پس از درمان، عوارض و عوامل مؤثر بر هزینه را بر اساس منابع پزشکی بخوانید.

پلاسما جت یک دستگاه انرژی‌محور است که با گاز یونیزه‌شده، گرمای موضعی روی پوست ایجاد می‌کند؛ نه تزریق است و نه خونگیری. بیشتر مردم با جستجوی «پلاسما جت» و «پلاسماتراپی» به این موضوع می‌رسند، اما همین دو نام می‌تواند باعث اشتباه شود.

توریسم آنلاین: پلاسما جت یک دستگاه انرژی‌محور است که با گاز یونیزه‌شده، گرمای موضعی روی پوست ایجاد می‌کند؛ نه تزریق است و نه خونگیری. بیشتر مردم با جستجوی «پلاسما جت» و «پلاسماتراپی» به این موضوع می‌رسند، اما همین دو نام می‌تواند باعث اشتباه شود. این مقاله می‌گوید پلاسما جت چیست، با PRP چه تفاوتی دارد، برای چه مواردی استفاده می‌شود و قبل از اقدام چه چیزهایی باید بدانید.

۱. پلاسما جت دقیقاً چیست؟

به گفته‌ی Healthline، این روش را «فیبروبلاست پلاسما» یا «سطح‌سازی پوست با پلاسما» هم می‌نامند. دستگاه‌ش شبیه یک قلم است و جریان الکتریکی پرفرکانس را به نقطه‌های کوچکی از پوست می‌رساند. گرمای حاصل ریزآسیب‌هایی ایجاد می‌کند، فیبروبلاست‌ها (سلول‌های کلاژن‌ساز در لایه‌ی درم) را فعال می‌کند و بافت را کمی منقبض می‌سازد. یک پوست‌شناس در New Beautyهمین منطق را این‌طور خلاصه می‌کند: ساخت آسیب‌های ریز، پاسخ ترمیمی پوست، تولید کلاژن و سفتی متعادل.

نام‌هایی که در بازار و سایت‌های فارسی می‌بینید شامل پلاسما جت، پلاسماتراپی، پلاسما پن، فیبروبلاست و پلکسر است. هر نام لزوماً یک دستگاه یکسان نیست؛ مجله‌ی دکترتو پلکسر و پلاسما جت را دو دستگاه متفاوت با روش گرمادهی مختلف معرفی می‌کند. پس همیشه از کلینیک بپرسید منظورشان از این نام کدام مدل و کدام دستگاه است.

پلاسما جت چیست؟

۲. تفاوت پلاسما جت با پلاسماتراپی (PRP)

این مهم‌ترین نکته برای کسی است که می‌خواهد نوبت بگیرد. «پلاسما» در این دو روش دو چیز کاملاً متفاوت است. مقاله‌ی New Beauty هم تأکید می‌کند که روش انرژی‌محور با پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) کاملاً متفاوت است؛ و در مجله‌ی دکترتو PRP را روشی مبتنی بر پلاسمای غنی از پلاکت خون خود فرد تعریف می‌کنند.

معیار

پلاسما جت (انرژی پلاسما)

پلاسماتراپی PRP

«پلاسما» از کجا می‌آید؟

گاز یونیزه‌شده توسط دستگاه

مایع شامل پلاکت‌های خون خود فرد

اصل کار

گرمای موضعی و ریزآسیب‌های کنترل‌شده، سپس ترمیم پوست

استفاده از ترکیبات خونی خود شخص

نیاز به نمونه‌گیری خون

ندارد

دارد (چون از خون خود فرد تهیه می‌شود)

برای جلوگیری از اشتباه، هنگام رزرو نوبت بپرسید انرژی پلاسما (پلاسما جت) منظور است یا PRP.

۳. انواع دستگاه و وضعیت مجوز

«پلاسما جت» یک محصول واحد نیست. در بازار هم قلم‌های پلاسما (plasma pen) هست که جریان پرفرکانس را روی نقطه‌های کوچک پوست می‌رسانند، هم سیستم‌های پزشکی بزرگ‌تری مثل Renuvion که از هلیوم و انرژی رادیوفرکانس استفاده می‌کنند. یک نقد پژوهشی در مورد سطح‌سازی پوست با پلاسمای هلیومی نوشته این سیستم در ماه مه ۲۰۲۲ با یک هندلپیس جدید مجوز 510(k) برای سطح‌سازی پوست گرفته است. این مجوز مربوط به یک سیستم مشخص است و نمی‌شود آن را به همه‌ی دستگاه‌های اسم‌شان «پلاسما» است تعمیم داد.

برای قلم‌های پلاسما، FDA در سپتامبر ۲۰۲۲ به یک شرکت سازنده نامه‌ی هشدار فرستاد. FDA ادعاهایی مثل سفت‌کردن پوست و استفاده اطراف چشم را نشانه‌ی کاربرد پزشکی دانست و گفت شرکت تاییدیه‌ی پیش از بازار (PMA) یا معافیت آزمایشی (IDE) نداشته است. منبع: . این نامه مورد مشخصی از آسیب بیماران را شرح نمی‌دهد؛ نگرانی اصلی آن کنترل کیفیت و مجوز بود. ما هم در این‌جا مقررات ایران را شرح نمی‌دهیم؛ اگر قصد درمان دارید، وضعیت مجوز دستگاه را از مراجع رسمی تجهیزات پزشکی کشور استعلام کنید.

برای اینکه ببینید فروشنده‌ها برای یک قلم پلاسما چه مشخصاتی اعلام می‌کنند (سطوح قدرت، فرکانس، توان خروجی، نوع باتری و اقلام همراه)، مشخصات فنی پلاسما پن فیوژن PAA نمونه‌ای از این محصول است.

۴. کاربردها و حد انتظار از نتیجه

طبق Healthline، این روش برای جای جوش، آسیب ناشی از آفتاب و لکه‌های سنی، کراتوز سبوره‌ای (لکه‌های قهوه‌ای برجسته) و چین‌وچروک اطراف چشم، گردن، خط فک و لب به‌کار می‌رود. نکته‌های مهمی که همان منبع می‌گوید:

  • نتیجه معمولاً مانند جراحی نیست؛ بهترین کاندیداها کسانی هستند که چین‌وچروک خفیف تا متوسط دارند.
  • شواهد علمی محدود است. مطالعه‌ی اصلی مطرح‌شده در آن مربوط به سال ۲۰۰۷ بود و هشت نفر داشت، و نتایج آن خودگزارشی بود.
  • یک پوست‌شناس در RealSelf می‌گوید این روش مانند لیزر CO2 فراکشنال عمیق نمی‌رود و به همین دلیل نمی‌تواند پوست را در همان حد سفت کند.

بنابراین اگر کلینیکی برای «کوچک‌کردن بینی» یا «جایگزین کامل جراحی پلک» قول نتیجه‌ی قطعی می‌دهد، از او مستند بخواهید. در منابع بررسی‌شده، شواهد مستقل و قویی برای این دو ادعا پیدا نشد.

۵. روند جلسه، بهبودی و مراقبت پس از درمان

بر اساس Healthline، قبل از درمان حدود ۳۰ دقیقه کرم بی‌حسی می‌مالند و خود جلسه بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد. نقطه‌های کوچک درمان‌شده حدود یک هفته بعد پوسته می‌زنند و می‌افتند؛ در چند هفته‌ی بعد، پوست سفت‌تر به نظر می‌رسد. برخی افراد با یک جلسه نتیجه می‌بینند و برخی تا سه جلسه نیاز دارند.

مراقبت پس از درمان به دستگاه و پروتکل هر کلینیک بستگی دارد. برای نمونه، RealSelf دستورالعمل یک برند معروف قلم پلاسما را نقل می‌کند: دست‌نزدن به پوسته‌ها در هفت روز اول، دوری از کرم‌های عطردار یا الکل‌دار و محصولات لایه‌برداری، و پرهیز از ورزش سنگین، گرما و بخار در ۴۸ ساعت اول. روشن است که اگر کلینیک شما دستوری متفاوت داد، دستور همان کلینیک ملاک است. مجله‌ی دکترتو هم از جمله مراقبت‌های پس از درمان، شست‌وشو نکردن ناحیه تا چند ساعت پس از درمان و استفاده از ضدآفتاب را ذکر می‌کند.

۶. عوارض و کسانی که نباید انجام دهند

طبق Healthline، عوارض رایج شامل قرمزی، تورم، لکه‌های روشن یا تیره و پوسته‌ریزی یا پوسته‌بندی است. همان منبع هشدار می‌دهد قلم‌های خانگی که آنلاین فروخته می‌شوند نظارت قانونی ندارند و می‌توانند سوختگی جدی صورت ایجاد کنند.

افرادی که Healthline برایشان هشدار می‌دهد:

  • باردار یا شیرده
  • کسانی که به کرم‌های بی‌حسی موضعی حساسیت دارند
  • عفونت فعال در محل درمان
  • مصرف‌کننده‌ی ایزوترتینوئین
  • کسانی که سابقه‌ی کلوئید یا اسکار برجسته دارند (با احتیاط و با مشورت)

رنگ پوست هم مهم است. New Beauty نوشته پلاسما مانند بیشتر لیزرها معمولاً برای رنگ پوست‌های روشن‌تر (تیپ ۱ تا ۴ فیتزپتریک) استفاده می‌شود. اگر پوست تیره‌تر دارید، قبل از هر رزروی صریح از پزشک یا درمانگر بپرسید. همچنین یک پوست‌شناس در RealSelf از ریسک عوارض بیشتر نسبت به لیزر و پیل شیمیایی سخن می‌گوید. پس «کم‌عارضه و بی‌خطر» بودن را بدون مشاوره‌ی پزشکی فرض نگیرید.

۷. هزینهی پلاسما جت به چه چیزهایی بستگی دارد؟

قیمت قطعی یک عدد واحد نیست و با کلینیک، شهر و ناحیه‌ی درمان فرق می‌کند. با این حال چند متغیر همیشه در قیمت اثر دارند و بهتر است قبل مقایسه‌ی قیمت‌ها آن‌ها را روشن کنید:

  • ناحیه‌ی درمان: پلک، خط خنده، بینی، لک یا خال گاه هر کدام قیمت جداگانه دارند.
  • تعداد جلسه‌ها: Healthline می‌گوید یک تا سه جلسه ممکن است لازم شود؛ پس قیمت «هر جلسه» با قیمت کل دوره فرق دارد.
  • نوع دستگاه و مجوز آن: مطابق بخش ۳، «پلاسما» چند نوع دستگاه متفاوت را پوشش می‌دهد.
  • تجربه و تخصص درمانگر: Healthline توصیه می‌کند از درمانگر بپرسید چند مورد مشابه انجام داده و چطور عوارض را کم می‌کند.
  • شامل شدن مشاوره و پیگیری: بپرسید ویزیت، کرم بی‌حسی و مراقبت پس از درمان داخل قیمت است یا نه.

همچنین با اعداد کلی در وب‌سایت‌ها مراقب باشید. به‌عنوان مثال، صفحه‌ی خدمات پلاسماتراپی در دکترتو بازه‌ی ۳۰۰ هزار تا ۱۰ میلیون تومان را برای «پلاسماتراپی» به‌طور کلی ذکر می‌کند. این عدد انواع مختلف خدمات را یکجا پوشش می‌دهد و تاریخ مشخصی ندارد؛ پس مبنای تصمیم قرار نگیرد. بهتر است چند کلینیک را با همان ناحیه‌ی درمان و همان نوع دستگاه مقایسه کنید و قیمت بسیار پایین را با سؤال درباره‌ی دستگاه و تخصص درمانگر بسنجید.

جمع‌بندی

پلاسما جت روشی گرمایی با انرژی پلاسما است و با پلاسماتراپی PRP تفاوت دارد. شواهد علمی آن محدود است، نتیجه مانند جراحی نیست و وضعیت مجوز دستگاه‌ها یکسان نیست. پیش از هر اقدام، از کلینیک درباره‌ی نوع دستگاه، مجوز آن، تجربه‌ی درمانگر و دستورالعمل مراقبت بپرسید و با پزشک خود مشورت کنید. این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین مشاوره‌ی پزشکی نیست.