ناتو قرار است راهبرد این ائتلاف برای مقابله با حمله احتمالی روسیه را تشریح کند؛ هم‌زمان، لهستان خواستار آمادگی ناتو برای پاسخ قاطع شده است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ مینا عظیمی - در شرایطی که نگرانی کشور‌های غربی از افزایش فعالیت‌های روسیه با هدف بی‌ثبات کردن جوامع اروپایی رو به افزایش است، فرمانده عالی نیرو‌های سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در اروپا قصد دارد طرح این ائتلاف برای مقابله با هرگونه حمله احتمالی را تشریح کند. این اقدام هم‌زمان با درخواست لهستان برای آمادگی کشور‌های عضو ناتو جهت پاسخ قاطع و قدرتمند به هرگونه حمله ترکیبی احتمالی روسیه صورت می‌گیرد.
قرار است ژنرال آمریکایی الکسیوس گرینکویچ، فرمانده عالی نیرو‌های ناتو در اروپا، روز دوشنبه در جریان یک کنفرانس امنیتی در ورشو، پایتخت لهستان، آنچه را «نظریه پیروزی» ناتو در برابر هرگونه حمله احتمالی توصیف شده است، ارائه کند.
این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که ناتو تلاش دارد آنچه را مقام‌های غربی حملات «چندوجهی» روسیه علیه کشور‌های حامی اوکراین می‌خوانند، بازدارد.
سرهنگ مارتین اودانل، سخنگوی گرینکویچ، هفته گذشته گفت: «نظریه پیروزی فرمانده عالی نیرو‌های ناتو در اروپا ساده است؛ حفظ برتری ناتو در چارچوب برنامه‌های بازدارندگی و دفاعی این ائتلاف.»
او افزود که محیط امنیتی پیچیده و بی‌ثبات جهان، مستلزم فراهم کردن شرایط لازم برای بازداشتن هرگونه تجاوز و آمادگی برای پیروزی در صورت حمله به ناتو است. به گفته او، نظریه مطرح‌شده چارچوبی برای تحقق این اهداف فراهم می‌کند.
ناتو که پس از جنگ جهانی دوم برای مقابله با اتحاد جماهیر شوروی تاسیس شد، به‌طور سنتی برنامه‌های نظامی خود برای مواجهه با هرگونه حمله احتمالی روسیه را محرمانه نگه می‌دارد.
با وجود اینکه انتظار نمی‌رود گرینکویچ جزئیات تازه‌ای از راهبرد ناتو را فاش کند، پیش‌بینی می‌شود سخنان او با هدف ارسال پیام بازدارندگی به مسکو و اطمینان‌بخشی به کشور‌های جناح شرقی ناتو مطرح شود.
در ماه‌های اخیر، نگرانی‌های غرب درباره احتمال تشدید تنش‌ها افزایش یافته است؛ به‌ویژه پس از وقوع حوادث مهمی از جمله کشف یک پهپاد حامل مواد منفجره در یکی از فرودگاه‌های آلمان.
مقام‌های غربی می‌گویند فعالیت‌های روسیه جسورانه‌تر شده است. این مقام‌ها هشدار می‌دهند که چنین حملاتی ممکن است تلفات انسانی گسترده‌ای به همراه داشته باشد. در همین حال، ناتو برای تعیین چگونگی واکنش به حوادثی که در منطقه خاکستری میان صلح و جنگ رخ می‌دهند، با دشواری روبه‌رو است.
مارک روته، دبیرکل ناتو، از کشور‌های عضو خواسته است خونسردی خود را حفظ کنند و حمایت از اوکراین را ادامه دهند. او ماه گذشته گفت نباید روسیه را دست‌کم گرفت، اما در عین حال تاکید کرد که مسکو می‌داند ناتو از قدرت بیشتری برخوردار است.
در همین زمینه، روزنامه فایننشال تایمز به نقل از وزیر خارجه لهستان گزارش داد که او از کشور‌های عضو ناتو خواسته است برای پاسخ قاطع و قدرتمند در صورت وقوع هرگونه حمله ترکیبی احتمالی روسیه آماده باشند. او همچنین درباره افزایش احتمال تلفات انسانی در پی تشدید عملیات روسیه با هدف بی‌ثبات کردن جوامع اروپایی و ایجاد ناآرامی هشدار داد.
بر اساس گزارش این روزنامه، وزیر خارجه لهستان همچنین خواستار آن شده است که همه اتباع روسیه هنگام ورود به اتحادیه اروپا ملزم به همراه داشتن گذرنامه‌های زیست‌سنجی (بیومتریک) باشند تا از سفر ماموران با هویت‌های جعلی جلوگیری شود.
این هشدار‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که متحدان آمریکا خود را برای احتمال کاهش حضور نظامی این کشور در اروپا آماده می‌کنند. هم‌زمان، وزارت جنگ آمریکا در حال بازبینی نحوه استقرار نیروهایش در این قاره است و انتظار می‌رود نتایج این بررسی در پایان سال جاری میلادی اعلام شود.
نگرانی‌های غرب لزوما به معنای احتمال وقوع جنگی تمام‌عیار میان روسیه و ناتو نیست، بلکه بیشتر به احتمال اجرای عملیاتی محدود از سوی مسکو اشاره دارد که هدف آن، آزمودن انسجام ائتلاف و میزان آمادگی آن برای واکنش است.
لهستان و سه کشور حوزه بالتیک، یعنی لتونی، لیتوانی و استونی، به دلیل نزدیکی جغرافیایی به روسیه و بلاروس و برخورداری از تعهدات دفاع جمعی ناتو، از مناطق حساس در چنین سناریویی به شمار می‌روند.
با این حال، رولاند بیجاموف، پژوهشگر سیاسی و راهبردی، وجود طرحی آماده از سوی روسیه برای حمله به یکی از کشور‌های عضو ناتو را بعید می‌داند. او معتقد است اظهارات اخیر در چارچوب تلاش برای مهار تنش‌ها و ارسال پیام‌های هشدارآمیز مطرح می‌شوند؛ به‌ویژه پس از اعلام انگلیس درباره انتقال فناوری موشک‌های دوربرد به اوکراین.
به گفته بیجاموف، مسکو ممکن است در مرحله نخست، تاسیسات یا کارگاه‌های داخل اوکراین را که با این فناوری ارتباط دارند هدف قرار دهد و در صورت تداوم تنش‌ها، دامنه حملات را به اهدافی در خارج از این کشور گسترش دهد؛ اقدامی که می‌تواند زمینه‌ساز رویارویی مستقیم با کشور‌های غربی شود.
رویارویی احتمالی روسیه و غرب لزوما با شلیک موشک و حرکت تانک‌ها آغاز نخواهد شد، بلکه ممکن است شکل ترکیبی داشته باشد و اقداماتی مانند خرابکاری، حملات سایبری و هدف قرار دادن تاسیسات نظامی یا صنعتی مرتبط با حمایت غرب از اوکراین را دربر بگیرد.
حسنی عبیدی، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه ژنو، معتقد است این نوع عملیات اروپا را با معضلی دشوار روبه‌رو می‌کند؛ زیرا تشخیص لحظه‌ای که یک اقدام خصمانه به حمله‌ای تبدیل می‌شود که واکنش ناتو را ایجاب می‌کند، همواره آسان نیست.
هرگونه رویارویی با یکی از کشور‌های عضو ناتو، تفاوت اساسی با جنگ اوکراین دارد؛ زیرا این ائتلاف بر اصل دفاع جمعی استوار است و حمله به یکی از اعضای آن، تهدیدی علیه کل ائتلاف محسوب می‌شود.
دونالد جنسن، دیپلمات پیشین آمریکایی، نیز معتقد است ناتو هیچ حمله‌ای از سوی روسیه را نادیده نخواهد گرفت؛ هرچند اعضای این ائتلاف درباره هزینه‌های نظامی و نقش آمریکا اختلاف‌نظر‌هایی دارند.
پاسخ ناتو ممکن است در ابتدا شامل تحریم‌ها، تقویت حضور نظامی، عملیات دفاعی و حملات سایبری متقابل باشد و سپس به اقدامات نظامی گسترده‌تر گسترش یابد. با این حال، چالش اصلی این است که ناتو چگونه واکنش نشان دهد، بی‌آنکه پاسخ آن به جرقه‌ای برای جنگی تمام‌عیار میان روسیه و غرب تبدیل شود؛ به‌ویژه آنکه هر دو طرف زرادخانه‌های هسته‌ای در اختیار دارند.
منبع: الجزیره