بیرجند-ایرنا- سلامت قلب بیش از آنکه به شانس و ژنتیک وابسته باشد، به مجموعه‌ای از عوامل قابل‌کنترل در سبک زندگی و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد؛ ۱۰ فاکتور طلایی که با توجه به آنها می‌توان خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی را کاهش داد و گامی مؤثر برای داشتن قلبی سالم‌تر برداشت.
به گزارش ایرنا قلب، بی‌وقفه و بدون آنکه فرصتی برای استراحت داشته باشد، از نخستین لحظه‌های زندگی تا پایان عمر به کار خود ادامه می‌دهد؛ اما بسیاری از ما زمانی به اهمیت سلامت این عضو حیاتی پی می‌بریم که نشانه‌ای از بیماری ظاهر شده باشد.
بیماری‌های قلبی‌وعروقی همچنان از مهم‌ترین تهدیدهای سلامت انسان به شمار می‌روند، در حالی که بخش قابل‌توجهی از عوامل خطر آنها با اصلاح سبک زندگی و توجه به وضعیت سلامت قابل پیشگیری یا کنترل است.
تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، کنترل فشار خون و کلسترول و پرهیز از دخانیات تنها بخشی از عواملی هستند که می‌توانند در حفظ سلامت قلب نقش داشته باشند. شناخت این عوامل و تبدیل آنها به عادت‌های روزمره، شاید ساده‌ترین و در عین حال مؤثرترین راه برای مراقبت از قلب باشد؛ قلبی که سلامت آن، با سلامت همه ابعاد زندگی گره خورده است.
متخصص قلب و عروق در خراسان جنوبی با تأکید بر نقش سبک زندگی در حفظ سلامت قلب گفت: تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از دخانیات، خواب کافی و کنترل فشار خون، قند و چربی خون می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی‌ـ‌عروقی را کاهش دهد.
دکتر طوبی کاظمی در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: بسیاری از عوامل خطر بیماری‌های قلبی ممکن است در مراحل نخست علامت آشکاری نداشته باشند؛ از این‌رو، اندازه‌گیری منظم فشار خون و بررسی قند و چربی خون و ارزیابی خطر قلبی‌ـ‌عروقی اهمیت دارد.
این متخصص قلب و عروق درباره تغذیه مناسب گفت: بهتر است در برنامه غذایی روزانه سبزی و میوه، غلات کامل و حبوبات جایگاه بیشتری داشته باشند و مصرف نمک، قند، چربی‌های اشباع، غذاهای سرخ‌کرده، فست‌فود و محصولات فرآوری‌شده محدود شود لذا الگوهای غذایی سالم مانند رژیم مدیترانه‌ای یا DASH نیز بر انتخاب خوراکی‌های مفید و کاهش مواد آسیب‌رسان تأکید دارند.
کاظمی فعالیت بدنی منظم را یکی دیگر از پایه‌های سلامت قلب برشمرد و بیان کرد: پیاده‌روی تند، دوچرخه‌سواری، شنا و حتی استفاده از پله‌ها می‌توانند به بهبود کارکرد قلب، کنترل فشار خون و وزن و تنظیم قند خون کمک کنند لذا افراد باید فعالیت بدنی متناسب با شرایط جسمی خود را در برنامه روزانه بگنجانند.
وی با بیان اینکه کم‌تحرکی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده سلامت قلب است که با اصلاح سبک زندگی قابل کنترل و پیشگیری است گفت: پیاده‌روی روزانه در حد ۴۵ دقیقه می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی را بسیار کاهش دهد.
وی با اشاره به زیان‌های مصرف دخانیات تصریح کرد: سیگار، قلیان و دیگر انواع دخانیات به دیواره رگ‌ها آسیب می‌زنند، فشار خون را بالا می‌برند و با اختلال در اکسیژن‌رسانی و افزایش احتمال تشکیل لخته، خطر سکته قلبی و مغزی را افزایش می‌دهند از همین رو برای دخانیات سطحی از مصرف که بتوان آن را بی‌خطر دانست وجود ندارد.
این متخصص قلب و عروق چربی خون، به‌ویژه کلسترول LDL، را از عوامل مؤثر در تشکیل پلاک در رگ‌ها دانست و گفت: بالا بودن چربی خون می‌تواند به‌تدریج زمینه تنگی عروق را فراهم کند لذا کنترل چربی خون باید در کنار کنترل قند خون و فشار خون انجام شود، زیرا قند بالا نیز به رگ‌ها آسیب می‌رساند و احتمال بیماری قلبی‌ـ‌عروقی را افزایش می‌دهد.
کاظمی درباره اضافه‌وزن و چربی شکمی نیز اظهار کرد: چربی انباشته‌شده در ناحیه شکم از نظر سوخت‌وساز بدن فعال است و می‌تواند با مقاومت به انسولین، فشار خون بالا و اختلال چربی‌های خون ارتباط داشته باشد لذا حفظ وزن متناسب، تغذیه سالم و تحرک منظم در کاهش این خطرها مؤثر است.
وی خواب کافی و سلامت روان را نیز بخشی از مراقبت از قلب دانست و افزود: خواب ناکافی یا بی‌کیفیت ممکن است با افزایش فشار خون، اختلال در تنظیم قند خون و بالا رفتن استرس همراه باشد از همین رو استرس مزمن، اضطراب، افسردگی و تنهایی نیز می‌توانند خواب و انگیزه فرد برای پیروی از برنامه درمانی و سبک زندگی سالم را مختل کنند.
این متخصص قلب و عروق با اشاره به اثر آلودگی هوا گفت: ذرات معلق و آلاینده‌ها می‌توانند با ایجاد التهاب و اختلال در عملکرد عروق، بر سلامت قلب و دستگاه گردش خون اثر بگذارند پس توجه به توصیه‌های بهداشتی در روزهای آلوده، به‌ویژه برای افراد دارای بیماری قلبی‌ـ‌عروقی، ضروری است.
کاظمی بر ارزیابی خطر قلبی‌ـ‌عروقی تأکید کرد و گفت: بررسی عوامل خطر و پیگیری منظم وضعیت سلامت، امکان شناسایی زودهنگام مشکلات و آغاز اقدامات پیشگیرانه را فراهم می‌کند لذا افراد باید درباره زمان و نوع بررسی‌های لازم با پزشک مشورت کنند.
متخصص قلب و عروق همچنین با اشاره به نقش مصرف نمک در افزایش فشار خون گفت: نمک یکی از مهم‌ترین عوامل محیطی مؤثر بر ابتلا به پرفشاری خون است و کاهش مصرف آن هم در افراد مبتلا به فشار خون بالا و هم در افراد سالم اهمیت زیادی دارد.
وی اظهار کرد: پرفشاری خون به عنوان یکی از مهم‌ترین بیماری‌های مزمن و «قاتل خاموش»، تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله زمینه ژنتیکی و عوامل محیطی ایجاد می‌شود که در میان عوامل محیطی، رژیم غذایی و به‌ویژه میزان مصرف نمک اهمیت ویژه‌ای دارد.
کاظمی افزود: مطالعات نشان داده است که مصرف نمک می‌تواند در افراد مختلف موجب افزایش فشار خون شود؛ بنابراین هرچه میزان مصرف نمک و غذاهای شور کاهش یابد، فشار خون نیز می‌تواند کاهش پیدا کند.
این متخصص قلب و عروق با اشاره به شیوع بالای پرفشاری خون در جامعه گفت: به طور تقریبی با افزایش سن، شیوع فشار خون بالا نیز افزایش پیدا می‌کند، به طوری که در سنین بالاتر از ۵۰ سال می‌توان انتظار داشت حدود نیمی از افراد به پرفشاری خون مبتلا باشند و این میزان در سنین بالاتر بیشتر می‌شود.
وی ادامه داد: اهمیت کنترل فشار خون تنها به خود بیماری محدود نمی‌شود، بلکه پرفشاری خون یکی از عوامل مهم بروز سکته‌های قلبی و مغزی، بیماری‌های کلیوی و در مواردی نارسایی کلیه و نیاز به دیالیز است.
کاظمی تصریح کرد: زمانی که فشار خون بالا در کنار بیماری‌هایی مانند دیابت وجود داشته باشد، خطر بروز عوارض قلبی و عروقی نیز افزایش پیدا می‌کند و به همین دلیل کنترل عوامل خطر، از جمله کاهش مصرف نمک، اهمیت بیشتری می‌یابد.
وی با اشاره به تأثیر مصرف زیاد نمک بر عملکرد قلب گفت: مصرف بیش از حد نمک می‌تواند در افراد مستعد، زمینه بروز بیماری‌های قلبی و نارسایی قلبی را فراهم کند از همین رو در نارسایی قلبی، قلب ممکن است بزرگ‌تر از حالت طبیعی شود و توانایی آن برای پمپاژ مؤثر خون کاهش یابد.
این متخصص قلب و عروق افزود: اختلال در عملکرد قلب می‌تواند با بروز بی‌نظمی در ضربان قلب یا آریتمی نیز همراه باشد و در برخی بیماران، ضربان قلب ممکن است افزایش پیدا کند.
کاظمی تأکید کرد: بنابراین کاهش مصرف نمک فقط برای پیشگیری یا کنترل فشار خون توصیه نمی‌شود، بلکه می‌تواند در کاهش خطر ابتلا به مجموعه‌ای از بیماری‌های قلبی، عروقی و کلیوی نیز نقش داشته باشد.
وی یادآور شد: توجه به میزان نمک موجود در رژیم غذایی، کاهش مصرف غذاهای شور و اصلاح عادات غذایی از اقداماتی است که می‌تواند به کنترل فشار خون و کاهش خطر عوارض ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی کمک کند.