معوقات سایپا و ابطال مصوبه ۴۷۳ شورای رقابت دو نگرانی مهم برای خریداران سهند S است
فرارو- پیش‌فروش سایپا روزهای آخر مهر امسال با دو دلهره مهم برای خریداران آغاز می‌شود. خریداران سهند S باید بدانند سایپا تا همین الان حدود 96 هزار خودرو معوق دارد و این عدد معادل 87 درصد از کل تعهدات معوق خودروسازان کشور است. ابطال مصوبه 473 شورای رقابت می‌تواند نگرانی دوم باشد. جایی که تورم می‌تواند شامل مبلغ پیش‌پرداخت شود. ثبت‌نام سهند S از صبح دوشنبه 27 مهر استارت می‌خورد.
شرایط پیش‌فروش سایپا
به گزارش فرارو؛ سایپا عرضه سهند S را در قالب قرارداد مشارکت در تولید برگزار می‌کند. سهند S محصول شرکت پارس‌خودرو است و متقاضیان در مرحله ثبت‌نام اولیه باید 515 میلیون و 746 هزار تومان واریز کنند. این رقم نیمی از قیمت فعلی کارخانه محسوب می‌شود چون قیمت سهند S در کارخانه الان حدود یک میلیارد و 31 میلیون تومان است.
ثبت‌نام سهند S بدون انجام قرعه‌کشی است اما بر اساس رویه فروش اگر تعداد تقاضا از ظرفیت عرضه بیشتر شود، تخصیص از طریق قرعه‌کشی انجام خواهد شد. قیمت نهایی خودرو در این شیوه فروش قطعی نیست و بر مبنای نرخ مصوب روز تحویل محاسبه می‌شود. تاریخ تحویل این خودروها نیز در قرارداد برای هفته آخر آبان و آذر 1406 تعیین شده است.
اجرای این طرح پیش‌فروش سایپا به معنای بلوکه شدن سرمایه خریداران به مدت بیش از یک سال است. خریدار در زمان عقد قرارداد اطلاعی از مبلغ نهایی پرداختی ندارد و تعهد مالی خود را به نیمه دوم سال 1406 موکول می‌کند.
فروش خودرو با افزایش احتمالی رقم پیش‌پرداخت
تا اواخر شهریور امسال و طبق مصوبه 473 شورای رقابت هر میزان پولی که خریدار به حساب خودروساز واریز می‌کرد، از تورم مصون می‌ماند. یعنی اگر خریدار 50 درصد مبلغ را پرداخت کرده بود، افزایش احتمالی قیمت در زمان تحویل فقط به نیمه باقی‌مانده تعلق می‌گرفت و سهم پیش‌پرداخت مشمول گرانی نمی‌شد.
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری اما با صدور یک رای قطعی مصوبه 473 شورای رقابت را باطل اعلام کرد. دیوان اعلام کرد این شورا اختیار قانونی برای تعیین تکلیف روابط قراردادی و شیوه تسویه حساب بین خریدار و خودروساز را ندارد. با این حکم رویه محاسبه بهای خودروهای پیش‌فروشی عوض می‌شود.
بر اساس این رای پولی که مشتری در ابتدا واریز می‌کند تنها یک ودیعه نقدی است. خودرو در زمان تحویل به طور کامل به قیمت روز کارخانه نرخ‌گذاری می‌شود. اگر قیمت کارخانه‌ای سهند S در آبان یا آذر 1406 افزایش پیدا کند، متقاضی باید مابه‌التفاوت کل خودرو را بپردازد و پول پیش‌پرداخت اولیه سهمی از ارزش نهایی خودرو را تثبیت نمی‌کند.
این موضوع ریسک مالی طرح پیش‌فروش سایپا را بالا می‌برد. متقاضی در صورت تصویب هرگونه افزایش نرخ رسمی برای خودروهای داخلی تا موعد پاییز 1406 ملزم به پرداخت ارزش تازه خواهد بود و پیش‌پرداخت 515 میلیون تومانی مانع گرانی کل محصول نمی‌شود.
بدقولی سایپا در تحویل خودروهای پیش‌فروش
سوابق سایپا در پیش‌فروش‌های قبلی دومین عامل مهم در بررسی طرح فروش سهند S است. سایپا بر اساس داده‌های رسمی تا پایان مرداد 1405 چیزی بیشتر از 96 هزار و 812 دستگاه خودروی معوق دارد! این میزان تاخیر سهمی معادل 87 درصد از کل تعهدات معوق خودروسازان کشور است.
بخش عمده‌ای از این خودروهای معوق تعهداتی هستند که از سال‌های 1402 و 1403 در سامانه یکپارچه فروش ثبت شده‌اند و با گذشت ماه‌ها از تاریخ سررسید هنوز به مشتریان تحویل نشده‌اند. در کنار این تعهدات عقب‌افتاده نزدیک 40 هزار دستگاه خودروی ناقص دارای کسری قطعه در پارکینگ‌های این شرکت متوقف مانده است.
در سبد محصولات سواری خودروی شاهین با داشتن حدود 10 تا 12 هزار دستگاه تعهد معوق در صدر صف‌های انتظار طولانی قرار دارد. همچنین دو محصول جدید یعنی اطلس و سهند با انباشت نزدیک 19 هزار دستگاه تعهد تحویل‌نشده تاخیرهای چندماهه داشته‌اند.
ثبت‌نام‌کنندگان فروش‌های فوق‌العاده با موعد سه‌ماهه در زمستان 1404 نیز با تاخیر هشت ماهه روبرو شده‌اند. این آمارها نشان می‌دهد زنجیره تامین و تولید شرکت توان پاسخ‌گویی به تعهدات جاری را در زمان مقرر نداشته است.
با توجه به حجم 96 هزار تعهد معوق و کندی خروج خودروهای ناقص زمان تحویل اعلام‌شده برای سهند S در طرح پیش‌فروش سایپا در معرض ریسک تاخیر قرار دارد. متقاضیان این خودرو علاوه بر پذیرش نامشخص بودن قیمت روز در موعد آبان و آذر 1406 با احتمال تاخیر در تحویل فیزیکی خودرو مواجه خواهند بود.