به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، سالانه ۱۵۰هزار شکستگی در کشور رخ می‌دهد که میانگین بیش از 400 شکستگی در روز را نشان می‌دهد، ۸۰ درصد مبتلایان به پوکی استخوان از بیماری خود بی‌خبرند و تنها ۸درصد افراد آگاه از این عارضه درمان را آغاز می‌کنند. این اعداد عجیب را محمدباقر لاریجانی، رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم به مناسبت هفته ملی سلامت استخوان بیان می‌کند و می‌گوید:«پوکی استخوان تا زمانی که به شکستگی منجر نشود ممکن است پنهان بماند؛ بیماری‌ای که با افزایش سن جمعیت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، اما بسیاری از مبتلایان نه از آن خبر دارند و نه درمان را جدی می‌گیرند.» به‌گفته این متخصص، شعار امسال بر تقویت و محافظت از استخوان‌ها تمرکز دارد و برای کنترل این بیماری باید اطلاع‌رسانی‌ها افزایش پیدا کند.
زنان در معرض خطر بیشتر
لاریجانی با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده در کشور بیان می‌کند: «با افزایش سن، احتمال ابتلا به پوکی استخوان بیشتر می‌شود و این وضعیت در زنان سالمند نگران‌کننده‌تر است. به‌گفته او، بخش بزرگی از زنان بالای ۶۵سال با پوکی استخوان یا کاهش تراکم استخوان مواجهند و تنها شمار اندکی از آنها وضعیت طبیعی استخوان دارند. مردان نیز از این بیماری مصون نیستند، هرچند معمولا در سنین بالاتر با آن روبه‌رو می‌شوند.» رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم توصیه می‌کند که زنان و مردان بالای ۶۵سال، حتی درصورت نداشتن علامت یا مشکل مشخص، وضعیت سلامت استخوان خود را بررسی کنند. به‌گفته لاریجانی، در ایران از هر ۱۰نفر بالای ۵۰سال تنها ۲نفر وضعیت مناسب و طبیعی از نظر سلامت استخوان دارند.
عارضه‌ای فراتر از یک آسیب جسمی
شکستگی ناشی از پوکی استخوان می‌تواند سلامت، استقلال و کیفیت زندگی افراد را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار دهد. لاریجانی در این باره می‌گوید: شکستگی استخوان ران از جدی‌ترین پیامدهای این بیماری است و حدود ۲۰درصد بیماران دچار شکستگی ران در بیمارستان جان خود را از دست می‌دهند. بسیاری از افرادی که زنده می‌مانند نیز ممکن است استقلال قبلی خود را از دست بدهند و برای فعالیت‌های روزمره به کمک دیگران نیاز پیدا کنند.
شکستگی اول، زنگ خطر شکستگی بعدی
در افرادی که دچار شکستگی استخوان می‌شوند یکی از نگرانی‌های جدی احتمال شکستگی مجدد است. این هشداری است که رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم می‌دهد و تأکید می‌کند: وزارت بهداشت سازوکاری برای شناسایی و پیگیری این بیماران در بیمارستان‌ها ایجاد کرده و در 5دانشگاه علوم پزشکی این برنامه در حال اجراست. هدف این برنامه آموزش بیماران و پیگیری وضعیت آنها پس از ترخیص است تا اقدامات لازم برای کاهش خطر شکستگی مجدد انجام شود.
پوکی استخوان درمان دارد
خیلی‌ها تصور می‌کنند که پوکی استخوان درمان ندارد. اما لاریجانی در این‌باره می‌گوید: درمان‌های مؤثر برای کاهش خطر شکستگی در کشور در دسترس هستند و بسیاری از داروهای مورد نیاز نیز در داخل تولید می‌شوند. باید با افزایش آگاهی عمومی، تشخیص بموقع و پیگیری درمان از پیشرفت بیماری و بروز شکستگی‌های پرهزینه و ناتوان‌کننده جلوگیری کرد. او ادامه می‌دهد: «اگر فرد در مرحله کمبود استخوانی باشد، با مصرف کلسیم، ویتامین دی و تغذیه مناسب و عدم‌اعتیاد می‌تواند از تشدید بیماری جلوگیری کند. اما برای فرد مبتلا به پوکی استخوان، داروهای خوراکی و تزریقی تجویز می‌شود.» البته لاریجانی به یک آسیب در این باره اشاره می‌کند که شناسایی بیماری همیشه به آغاز درمان منجر نمی‌شود و بخشی از بیمارانی که درمان را شروع می‌کنند در ادامه آن را رها می‌کنند.
شیر و ماست از منابع مهم تأمین کلسیم هستند و هر لیوان شیر حدود ۳۰۰میلی‌گرم کلسیم دارد.
مصرف زیاد غذاهای فرآوری‌شده و فست‌فودها می‌تواند بر سلامت استخوان اثر منفی بگذارد؛ در مقابل، دریافت کافی پروتئین، لبنیات، کلسیم، ویتامین دی و مصرف ماهی به تأمین نیازهای استخوانی بدن کمک می‌کند.
پیشگیری از پوکی استخوان باید از کودکی آغاز شود، با تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم و دریافت کافی کلسیم و ویتامین دی برای حفظ سلامت استخوان