اقتصادآنلاین: خارخسک یکی از گیاهان پرکاربرد در طب سنتی است که به دلیل تأثیر احتمالی بر میل جنسی، قند خون و سلامت قلب مورد توجه قرار گرفته است.
خارخسک با نام علمی Tribulus terrestris گیاهی علفی و یک ساله است که در مناطق گرم و خشک آسیا، آفریقا، اروپا و خاورمیانه رشد می کند. این گیاه گل های کوچک زردرنگ و میوه هایی خاردار دارد. در طب سنتی چین و هند، بخش های مختلف خارخسک از جمله میوه، برگ و ریشه برای اهداف درمانی مورد استفاده قرار گرفته اند.
امروزه عصاره خارخسک در تولید مکمل های گیاهی کاربرد دارد و بیشتر به دلیل تاثیر احتمالی آن بر میل جنسی، عملکرد قلبی و عروقی و کنترل قند خون مورد توجه قرار گرفته است.
تاثیر احتمالی بر میل جنسی
یکی از شناخته شده ترین کاربردهای خارخسک، کمک به بهبود میل جنسی در مردان و زنان است. برخی مطالعات انسانی از بهبود میل جنسی و بعضی جنبه های عملکرد جنسی پس از مصرف مکمل های حاوی این گیاه خبر داده اند.
با این حال، نتایج پژوهش ها یکسان نیست و هنوز نمی توان خارخسک را درمان قطعی کاهش میل جنسی یا اختلال نعوظ دانست. همچنین شواهد علمی محکمی وجود ندارد که مصرف آن باعث افزایش قابل توجه تستوسترون در مردان سالم شود.
تاثیر بر قند خون و چربی خون
برخی مطالعات اولیه، از جمله پژوهش های انجام شده روی افراد مبتلا به دیابت نوع 2، احتمال تاثیر خارخسک بر کاهش قند و کلسترول خون را بررسی کرده اند. نتایج امیدوارکننده بوده اند، اما تعداد مطالعات انسانی محدود است و برای تایید این اثرات به پژوهش های گسترده تری نیاز داریم.
ترکیبات گیاهی موجود در خارخسک، به ویژه ساپونین های استروئیدی، به دلیل خواص آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی احتمالی مورد بررسی قرار گرفته اند. مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی همچنین اثرات احتمالی این گیاه بر عملکرد کلیه، سیستم ایمنی و دستگاه عصبی را بررسی کرده اند. با این حال، هنوز شواهد انسانی کافی برای اثبات این کاربردها وجود ندارد.
نحوه مصرف و عوارض احتمالی
مکمل های خارخسک به شکل کپسول، قرص و عصاره عرضه می شوند. مقدار ترکیبات موثر در محصولات مختلف یکسان نیست و دوز استاندارد و مورد توافقی برای مصرف آن تعیین نشده است. مصرف این مکمل ممکن است باعث ناراحتی معده، تهوع و گرفتگی شکم شود. در موارد نادر نیز آسیب کبدی و کلیوی گزارش شده است. همچنین احتمال تداخل با داروهای کاهنده قند خون، داروهای فشار خون و برخی داروهای دیگر وجود دارد.
افراد مبتلا به بیماری های کبدی و کلیوی، کسانی که دارو مصرف می کنند و زنان باردار یا شیرده باید از مصرف خودسرانه این مکمل پرهیز کنند. پیش از استفاده از فرآورده های خارخسک، به ویژه برای مشکلات جنسی یا بیماری های متابولیک، با پزشک یا داروساز مشورت کنید. این مطلب به منزله تشخیص پزشکی نیست و صرفا با هدف اطلاع رسانی تهیه شده است. در صورت نگرانی با پزشک مشورت کنید.
