در سریال «فرندز» صحنهای هست که مدام به یادش میافتم. ریچل، فیبی و جویی که درآمد کمتری دارند، تصمیم میگیرند با دوستان پولدارترشان، یعنی راس، مانیکا و چندلر، صریح صحبت کنند و بگویند پرداخت سهمشان از شامهای گرانقیمت و بلیتهای کنسرت چقدر برایشان دشوار است. راس در پاسخ میگوید که اصلاً به پول فکر نمیکند و همین حرف باعث میشود ریچل آن جملۀ معروف را بگوید: «چون پول داری!»
اگرچه این صحنه در سال ۱۹۹۵ پخش شد، اما مسئلهای که به تصویر میکشد هنوز هم در روابط دوستانۀ امروز وجود دارد. اینکه اختلاف طبقاتی تا چه اندازه میتواند بر دوستیها تأثیر بگذارد، بهویژه حالا که هزینههای زندگی مدام افزایش مییابد و وضعیت مالی افرادی که در یک جمع دوستانه رفتوآمد میکنند، گاهی تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارد.
در روابط عاشقانه معمولاً دربارۀ مسائل مالی صریح و بیپرده صحبت میشود، اما در دوستیها کمتر پیش میآید که افراد آشکارا دربارۀ تفاوت وضعیت مالیشان حرف بزنند. در عوض، معمولاً دوستی که درآمد کمتری دارد، یا ناچار است مدام از خواستههای خود بگذرد و با شرایط دیگران کنار بیاید، یا بهتدریج از جمع دوستان فاصله بگیرد.
درواقع، نحوۀ برخورد ما با مسائل مالی در جمعهای دوستانه نشان میدهد که در عمل به چه ارزشهایی پایبندیم، بهویژه وقتی اختلاف طبقاتی چشمگیری میان دوستان وجود داشته باشد. کسی که بهراحتی میتواند برای رفتن به رستورانهای گرانقیمت، سفر یا جشن تولد هزینه کند، شاید متوجه نباشد که با این برنامهها چه فشار مالی سنگینی به دوستان کمدرآمدترش وارد میکند.
این مشکل بسیار رایج است. کم نیستند کسانی که فقط برای شرکت در جشن تولد دوستانشان مجبور میشوند قرض کنند و زیر بار بدهی بروند. از طرف دیگر، بعضیها پس از تقسیم هزینهها، از پرداخت سهم خود طفره میروند. وقتی کسی مدام چنین رفتاری را تکرار میکند، نشان میدهد که برایش اهمیتی ندارد بار مالی تصمیمهایش را به دوش دیگران بیندازد.
دوست خوب کسی است که بداند انتخابهایش چه هزینههایی به دیگران تحمیل میکند و تصور نکند همۀ دوستانش توان مالیِ همراهی با سبک زندگی او را دارند. سهمش از هزینهها را پیش از آنکه کسی مجبور به پیگیری و یادآوری شود میپردازد و در برخورد با دیگران اهل درک و مدارا است. اختلاف طبقاتی فقط واقعیت را آشکارتر میکند؛ این پول است که نشان میدهد در عمل با کسانی که ادعا میکنیم دوستشان داریم، چگونه رفتار میکنیم.
آنچه خواندید برگرفته از مطلب «Money Reveals What Kind of Friend You Are» نوشتۀ میهیکا باروآ است که در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ در تایم منتشر شده است.
