کارشناس بازار سرمایه در خصوص روند حرکتی بازار سهام نکاتی را مطرح کرد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - فاطمه اکبری کارشناس بازار سرمایه در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: بورس تهران در معاملات روز سه‌شنبه ۲۱ مهر با رشد شاخص‌های اصلی و ورود قابل‌توجه نقدینگی حقیقی همراه شد. شاخص کل بیش از ۱۲۶ هزار واحد افزایش یافت و شاخص هم‌وزن نیز رشد بیشتری را ثبت کرد. در کنار این تحولات، افزایش تعداد نماد‌های مثبت و رشد ورود پول حقیقی نسبت به روز قبل، از بهبود تقاضا در بازار حکایت داشت. بااین‌حال، برای ارزیابی وضعیت بورس نمی‌توان تنها به رشد شاخص‌ها تکیه کرد؛ کیفیت معاملات و تداوم ورود نقدینگی نیز اهمیت زیادی دارد.
عملکرد شاخص‌ها و وضعیت کلی بازار
او افزود: شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات با افزایش ۱۲۶ هزار و ۴۷۷ واحدی، معادل ۱.۵۲ درصد، به سطح ۸ میلیون و ۴۶۰ هزار و ۵۰۰ واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز با رشد ۱.۷۷ درصدی، در محدوده ۲ میلیون و ۲۲۰ هزار واحد قرار گرفت. رشد بیشتر شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد که افزایش قیمت‌ها تنها به شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز محدود نبوده است. همچنین، حدود ۸۰ درصد نماد‌های بازار در محدوده مثبت معامله شدند؛ موضوعی که از گستردگی نسبی تقاضا در معاملات این روز حکایت دارد مقایسه عملکرد بازار با روز دوشنبه نیز قابل‌توجه است. در معاملات روز قبل، شاخص کل حدود ۱.۱۱ درصد و شاخص هم‌وزن حدود ۰.۷۵ درصد رشد کرده بود. بنابراین، در روز سه‌شنبه هم میزان رشد شاخص‌ها افزایش یافت و هم عملکرد نماد‌های کوچک‌تر و متوسط بازار تقویت شد. بااین‌حال، برای مشخص شدن پایداری این روند، باید دید آیا مشارکت گسترده نماد‌ها در روز‌های آینده نیز ادامه پیدا می‌کند یا خیر.
ورود پول حقیقی و وضعیت معاملات
اکبری بیان کرد: خالص ورود پول حقیقی به سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی در روز سه‌شنبه حدود ۵.۸ هزار میلیارد تومان گزارش شد؛ رقمی که در مقایسه با حدود ۳.۵ هزار میلیارد تومان روز قبل افزایش نشان می‌دهد. این تغییر در کنار رشد شاخص‌ها، بیانگر تقویت تقاضای سرمایه‌گذاران حقیقی در معاملات این روز است. ارزش معاملات خرد نیز به حدود ۴۸.۸ هزار میلیارد تومان رسید که نسبت به روز قبل تغییر محدودی داشت. ترکیب ورود نقدینگی حقیقی و حفظ ارزش معاملات در سطح بالا نشان می‌دهد که رشد بازار با فعالیت قابل‌توجه معامله‌گران همراه بوده است با این‌حال، همه داده‌ها به یک اندازه از برتری خریداران حمایت نمی‌کنند. سرانه خرید حقیقی حدود ۱۰۴ میلیون تومان و سرانه فروش حدود ۱۰۸ میلیون تومان گزارش شده است. بالاتر بودن سرانه فروش به این معنا نیست که خروج پول رخ داده؛ بلکه نشان می‌دهد میانگین مبلغ فروش هر فروشنده حقیقی اندکی بیشتر از میانگین مبلغ خرید هر خریدار بوده است. این دو شاخص جنبه‌های متفاوتی از معاملات را اندازه‌گیری می‌کنند و باید در کنار یکدیگر بررسی شوند. در مجموع، افزایش ورود پول حقیقی نشانه مثبتی برای بازار است؛ اما تداوم این جریان در روز‌های آینده مشخص خواهد کرد که تقاضای فعلی تا چه اندازه پایدار است.
نماد‌های اثرگذار و وضعیت صنایع بورسی
او افزود: نماد‌های فارس، فولاد، فملی، شستا، وغدیر، نوری و پارسان از جمله نماد‌های اثرگذار بر شاخص کل در معاملات سه‌شنبه بودند. در بخش جریان نقدینگی نیز گروه‌های محصولات شیمیایی، کانه‌های فلزی و فلزات در میان گروه‌های مورد توجه سرمایه‌گذاران حقیقی قرار داشتند این وضعیت نشان می‌دهد که بخشی از تقاضا در صنایع بزرگ و مرتبط با مواد پایه و محصولات شیمیایی متمرکز بوده است. با این‌حال، اثرگذاری یک نماد بر شاخص کل الزاماً به معنای عملکرد مثبت تمام شرکت‌های هم‌گروه آن نیست. برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت صنایع، باید تغییرات ارزش معاملات، ورود و خروج نقدینگی و میزان مشارکت شرکت‌های هر گروه را نیز در نظر گرفت.
نقش نقدینگی و بازار ارز در روند معاملات
این کارشناس بازار سهام در ادامه بیان کرد: در روز سه‌شنبه، هم‌زمان با رشد بورس، کاهش نرخ دلار آزاد نیز در گزارش‌های بازار منعکس شد. با این‌حال، نمی‌توان صرفاً بر اساس هم‌زمانی این دو اتفاق، افت دلار را علت رشد بازار سهام دانست تغییرات نرخ ارز از مسیر‌های مختلفی بر شرکت‌های بورسی اثر می‌گذارد. برای شرکت‌های صادرات‌محور، نرخ ارز مؤثر بر درآمد‌های ریالی اهمیت دارد؛ در مقابل، برخی شرکت‌های واردات‌محور ممکن است از کاهش هزینه تأمین مواد اولیه و تجهیزات منتفع شوند. انتظارات تورمی و تغییر ترجیحات سرمایه‌گذاران میان دارایی‌های مختلف نیز در این میان نقش دارند بنابراین، برای توضیح دقیق‌تر رشد بورس، باید وضعیت نرخ ارز در کنار سودآوری شرکت‌ها، هزینه‌های تولید و انتظارات سرمایه‌گذاران بررسی شود. داده‌های یک روز معاملاتی برای تعیین سهم هر یک از این عوامل کافی نیست.
چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس
او گفت: مجموع معاملات سه‌شنبه تصویری مثبت از وضعیت بازار ارائه می‌دهد، اما هنوز برای نتیجه‌گیری درباره استمرار روند صعودی به داده‌های بیشتری نیاز است. ادامه ورود پول حقیقی، حفظ ارزش معاملات و باقی ماندن تعداد بالای نماد‌های مثبت می‌تواند از تقاضای بازار حمایت کند. در مقابل، کاهش ورود نقدینگی، افت ارزش معاملات یا محدود شدن رشد به چند نماد بزرگ می‌تواند نشانه‌ای از کاهش قدرت تقاضا باشد. ازاین‌رو، در روز‌های آینده بهتر است عملکرد شاخص کل در کنار شاخص هم‌وزن، جریان پول حقیقی و وضعیت معاملات صنایع مختلف بررسی شود.
اکبری در نهایت عنوان کرد: با این‌حال، رشد یک‌روزه شاخص‌ها برای تأیید پایداری روند کافی نیست. آنچه در ادامه اهمیت دارد، تداوم ورود نقدینگی، حفظ ارزش معاملات و مشارکت گسترده نماد‌ها در رشد بازار است. اگر این شرایط حفظ شود، می‌توان از تقویت پشتوانه معاملاتی بازار سخن گفت؛ در غیر این صورت، احتمال افزایش نوسانات و تضعیف تقاضا همچنان وجود خواهد داشت.