سیوچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران در استانهای مختلف کشور با برگزاری رویدادهای ادبی، نمایشگاهها، آیینهای رونمایی و تجلیل و اجرای پویشهای محلی و مردمی همراه است؛ رویکردی که در کنار معرفی تازههای نشر، بر تقویت دسترسی به کتاب در مدارس، روستاها و مناطق کمتر برخوردار تأکید دارد.
سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): همزمان با سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، مجموعهای از برنامههای متنوع شامل رونمایی و نمایشگاه کتاب تا تجلیل از فعالان نشر، نشستهای ادبی و تخصصی، پویشهای کتابخوانی و طرحهای گسترش دسترسی به کتاب از سوی نهادهای فرهنگی استانهای مختلف کشور به منظور برگزاری طی این هفته اعلام شده است؛ برنامههایی که مدارس و کتابخانهها تا روستاها، مناطق عشایری و محلههای کمبرخوردار را دربرمیگیرد.
برنامههای استانی این دوره، از معرفی و نقد کتاب و تجلیل از اهالی نشر تا کتابرسانی به روستاها، مناطق عشایری و محلههای کمبرخوردار را دربرمیگیرد؛ مدارس، مساجد، کتابخانهها و فضاهای عمومی نیز به بستری برای ترویج مطالعه و اجرای پویشهای کتابمحور تبدیل میشوند. در ادامه، برنامههای شاخص اعلامشده استانها به ترتیب الفبایی مرور میشود.
آذربایجان شرقی؛ بزرگداشت علامه طباطبایی
رویداد ویژه بزرگداشت علامه طباطبایی، مفسر و فیلسوف جهان اسلام، روز ۲۴ آبان و در دومین روز هفته کتاب سیوچهارم در این استان برگزار میشود. در این برنامه، نشستهای اندیشهورز، تبیین سیره علمی علامه و بررسی تفسیر«المیزان» با حضور اندیشمندان، دانشگاهیان و جوانان استان برپا خواهد شد؛ رویدادی که طلیعهای برای امتداد برنامههای کنگره ملی و بینالمللی علامه طباطبایی به شمار میرود.
سومین مراسم بزرگداشت علامه محمدتقی جعفری نیز با حضور و سخنرانی فرزند علامه و استادان حوزه علمیه قم برگزار میشود.
اجرای طرح «آشتی با کتاب» با بیش از ۱۰۰ عنوان برنامه متنوع در حوزه کتاب و کتابخوانی، از دیگر برنامههای این استان است. این طرح با هدف توسعه و ترویج فرهنگ کتابخوانی در سراسر استان و همه شهرستانها و با مشارکت اداره کل کتابخانههای استان و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان اجرا میشود.
برگزاری جشن کتاب و تجلیل از کتابیاران، کتابداران و خادمان نشر استان نیز در برنامهها پیشبینی شده است.
آذربایجان غربی؛ دوسالانه کتاب
برنامههای شاخص اعلامشده در آذربایجان غربی شامل برگزاری آیین اختتامیه جایزه دوسالانه کتاب سال، راهاندازی کتابخانه سیار در مهاباد، افتتاح کتابخانه شهدای میناب در روستای دلزی سلماس، اهدای کتاب به بیمارستان امام خمینی(ره)، اجرای برنامه «تولد من و کتابم»، افتتاح کتابخانه در مناطق روستایی، تجلیل از فعالان حوزه کتاب و کتابخوانی و برگزاری نمایشگاه کتاب در شهرستانهای استان است.
اردبیل؛ هفته کتاب در مدارس
اجرای برنامههای فرهنگی در چهار مدرسه استان از برنامههای شاخص هفته کتاب در اردبیل است. این برنامهها با هدف آشنایی نسل نوجوان با اهمیت کتاب و کتابخوانی برگزار میشود و آغاز آن از هنرستان کوثر اردبیل خواهد بود. نشستهای ادبی با نویسندگان و اهالی قلم استان نیز با مشارکت دانشگاهها، مراکز علمی و دستگاههای فرهنگی برگزار میشود.
جشنواره کتابخوانی ویژه خانوادهها و ماراتن مطالعه نیز با هدف افزایش مشارکت عمومی در حوزه کتابخوانی تدارک دیده شده است. در قالب ماراتن مطالعه، مراکز فرهنگی استان به ایستگاههای مطالعه تبدیل میشوند و منابع ارزشمند مطالعاتی در اختیار علاقهمندان قرار میگیرد تا زمینه حضور و مشارکت بیشتر مردم در فعالیتهای کتابخوانی فراهم شود.
برنامههای هفته کتاب به مرکز استان محدود نیست و در همه شهرستانها نیز با مشارکت ارگانها، برنامههای مختلفی از جمله نشست ادبی و رونمایی کتاب اجرا خواهد شد.
اصفهان؛ کتاب و موکب
برگزاری نمایشگاه کتاب با مشارکت ناشران محلی و کتابفروشان اصفهان در محل باغ غدیر، از برنامههای این استان است. اجرای طرح «کتاب و موکب» نیز با هدف ترویج فرهنگ مطالعه و دسترسی آسانتر مردم به کتاب در فضاهای عمومی و تجمعات مردمی انجام میشود.
برگزاری جشن ویژه هفته کتاب با هدف تجلیل از فعالان و خادمان حوزه کتاب و کتابخوانی، اجرای نمایش خلاق و تئاتر کودک با اقتباس از داستانها و کتابهای کودک و نوجوان و برگزاری برنامه کتابخوانی و قصهگویی در میدان امام اصفهان نیز در شمار برنامههای پیشبینیشده قرار دارد.
البرز؛ آغاز هفته کتاب از روستای دوستدار کتاب
برنامههای هفته کتاب سال ۱۴۰۵ در استان البرز از روستای فرخآباد و با حضور مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران آغاز شد. ابراهیم حیدری در این مراسم با اشاره به انتخاب این روستای فرهنگی برای افتتاحیه رسمی هفته کتاب گفت که برای نخستینبار آیین آغازین هفته کتاب در یکی از روستاهای فعال و اهل فرهنگ ایران برگزار میشود تا ضمن قدردانی از مردم کتابدوست فرخآباد، ظرفیتهای فرهنگی روستاها بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
حیدری با اشاره به ۱۰ سال فعالیت مستمر روستای فرخآباد زیبادشت در ترویج فرهنگ کتابخوانی اظهار کرد: این روستا که از سال ۱۳۹۳ در جشنواره روستاهای دوستدار کتاب درخشیده، اکنون به الگویی موفق تبدیل شده است؛ بهگونهای که کتابخانه آن از ۸۰ مترمربع زیربنا و ۲ هزار جلد کتاب، به سه هزار مترمربع زیربنا و ۱۴ هزار جلد کتاب ارتقا یافته است. این دستاورد، حاصل تلاش دهیار، فعالان فرهنگی، اعضای شورای اسلامی و همراهی مردم عنوان شده است.
تجلیل از فعالان عرصه نشر کتاب، از جمله نویسندگان، ناشران و اهالی قلم، حضور کاروان کتاب و دانایی در مناطق کمبرخوردار برای بهرهمندی علاقهمندان از کتابهای روز و اجرای نمایش تئاتر با اقتباس از کتابهای معروف و متناسب با سن کودکان در مراکز فرهنگی استان نیز در برنامهها قرار دارد.
کاروان کتاب با بدرقه استاندار البرز و مسئولان فرهنگی استان به مناطق محروم و کمبرخوردار اعزام شد. دسترسی سریع و آسان علاقهمندان این مناطق به جدیدترین آثار و کتابهای منتشرشده با هدف ارتقای فرهنگ عمومی و تحقق عدالت فرهنگی، از مهمترین اهداف این برنامه اعلام شده است.
رونمایی از ۱۰۰ عنوان تازه نشر در نمایشگاه «صد پنجره دانایی»، تجلیل از انجمنهای ادبی و اجرای نمایشهای کتابمحور برای کودکان و نوجوانان از دیگر برنامههای البرز است.
ایلام؛ برنامههای کتاب محور در مناطق محروم
ارسال بیش از سه هزار و ۵۰۰ جلد کتاب به ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستانها و مناطق روستایی، عشایری و کمبرخوردار، از برنامههای شاخص هفته کتاب در ایلام است.
همچنین آیین تجلیل و تکریم از فعالان حوزه چاپ و نشر، مؤلفان، ناشران، کتابفروشان و مروجان کتابخوانی برگزار میشود.
بوشهر؛ کتابخانه انسانی
در بوشهر، «کتابخانه انسانی» در خط ساحلی شهر و در میدان تشریفات برپا میشود و در آن، شماری از افراد شاخص استان با زیستتجربههای خاص با مخاطبان گفتوگو میکنند. برنامه «شناشیر قصه» نیز با انتخاب یک یا دو عمارت از بافت قدیم، از جمله عمارت دهدشتی طاهری، ایستگاههایی برای قصهخوانی و مونولوگخوانی از متون تاریخی بوشهر ایجاد میکند.
«شب افسانه و موج» محفلی ساحلی برای مثلخوانی افسانهها و روایتهای مکتوب بوشهر است و مسابقه نقاشی کودکان با موضوع کتاب نیز در ساحل این شهر برگزار میشود.
رونمایی از چهار کتاب «لطیفههای جنگی و همسایه» نوشته صادق رازی،«دلپذیر» نوشته یونس قیصیزاده و «معماری فروش و شهر صداها» نوشته حمیدرضا آذرنوش در سالن کنفرانس ادارهکل در دستور کار قرار دارد. برپایی نمایشگاه جمعی آثار نویسندگان بومی استان، آیین اختتامیه جشنواره ملی و آیین اختتامیه کتاب سال استان بوشهر نیز از دیگر برنامههاست.
پویش« بوکتاک/بوکریلز» در فضای مجازی اینستاگرام اجرا میشود و در قالب آن، فراخوان ساخت ویدئوهای ۶۰ ثانیهای با استاندارد ریلز برای معرفی کتاب و تور کتابخانه منتشر خواهد شد. نشست تخصصی «اقتصاد نشر در عصر پلتفرمها» نیز با حضور ناشران بومی، کتابفروشان و فعالان استارتاپی استان در سالن کنفرانس ادارهکل برگزار میشود.
کاروان کتاب با عنوان«کتابچرخ» به محلههای حاشیهای تنگکها، دواس و صلحآباد میرود. این ون با رنگهای شاد و نقاشیهای کودکانه آماده شده و همراه با مربی قصهگو، اهدای کتاب و مسابقههای کتابمحور در این محلهها مستقر میشود.
«داروخانه کلمات» نیز در بیمارستانها و کلینیکهای استان دائر خواهد شد. در این طرح، استندهایی به شکل جعبه دارو در بخش انتظار قرار میگیرد که پیامهایی مانند«دوز آرامش:مصرف روزی ۱۰ صفحه برای کاهش استرس» روی آن درج شده است.
پویش «کتاب مسافر» در کافههای فعال و ایستگاههای منتخب شهر اجرا میشود. در این پویش، حدود ۱۰۰ جلد کتاب با برچسبی اختصاصی در مکانهای تعیینشده قرار میگیرد که روی آن نوشته شده است: «این کتاب مسافر است؛ در صفحه آخر بنویس و در کافهای، ایستگاه بعدی جا بگذار» هر خواننده پس از مطالعه، نام و یادداشت خود را در صفحه آخر کتاب ثبت میکند و آن را در کافه یا ایستگاه بعدی برای خواننده دیگری به جا میگذارد تا سفر کتاب در شهر ادامه یابد و زنجیرهای از خوانندگان را به هم پیوند دهد.
چهارمحال و بختیاری؛ تجلیل از کتابداران
برگزاری مراسم تجلیل از کتابداران، خادمان نشر و کتابخوانهای برتر استان، رونمایی از تازههای نشر، برگزاری میزگرد تخصصی درباره ظرفیتها و مسائل حوزه نشر و برگزاری کارگاههای نویسندگی و آشنایی با فرایند تولید کتاب، از برنامههای اعلامشده این استان است.
خراسان رضوی؛ رویداد سپهر کتاب
دومین دوره رویداد بزرگ «سپهر کتاب» در خراسان رضوی برگزار میشود. این رویداد ابتکاری میکوشد در منظومه تولید و مصرف کتاب از همه افراد و گروههای اثرگذار قدردانی کند. در نخستین دوره این رویداد در سال ۱۴۰۴ از ۶۰ نفر در گروههایی شامل کودک و والد کتابخوان، دانشجوی کتابخوان، سرباز کتابخوان، کارمند کتابخوان، اقشار کتابخوان، اصناف کتابخوان، مدیر حامی کتاب، ایدهپرداز و نوآور کتاب، چهره ماندگار کتاب، ناشر برتر، کافهکتاب برتر، تسهیلگر و بلاگر کتاب، خیر کتاب و افتخارآفرینان کتاب تقدیر شد.
آیین پایانی بیستویکمین دوره انتخاب کتاب سال استان و معرفی و تجلیل از برگزیدگان این رویداد نیز برگزار میشود.
«دهکده خوانش» عنوان برنامهای برای تقدیر از مروجان، راهبران و فعالان طرحهای کتاب در روستاها و مناطق کمبرخوردار است. در برنامه«کتاب در مویرگهای خراسان» نیز از برگزاری نمایشگاههای کوچک محلی در شهرستانها و روستاها حمایت میشود.
اجرای دومین مرحله طرح «آفتاب مهربانی» با حمایت تولیت آستان قدس رضوی و اهدای کتاب به بیش از ۸۲۶ کتابخانه روستایی و سیار در سطح کشور همزمان با هفته کتاب نیز از دیگر برنامههای این استان به مناسبت هفته کتاب است.
خراسان شمالی؛ تجلیل از کتابداران
معرفی کتابهای حوزه فرهنگ اقوام، ادبیات شفاهی و موسیقی مقامی و پاسداشت پیشکسوتان عرصه قلم استان نیز در چارچوب برنامههای این هفته انجام میشود.
خراسان جنوبی؛ رونمایی کتاب
هفته کتاب سیوچهارم در استان خراسان جنوبی با برنامههای مختلف فرهنگی، ترویجی و آموزشی و با مشارکت دستگاهها و مجموعههای فرهنگی استان برگزار میشود. این برنامهها با هدف ترویج فرهنگ مطالعه، توسعه کتابخوانی، حمایت از فعالان حوزه نشر استان و افزایش دسترسی عمومی به کتاب برای تحقق شعار هفته کتاب سیوچهارم «با کتاب گفتوگو کنیم» میان تمام اقشار جامعه استان مدون شده است.
خوزستان؛ ایستگاه نذر کتاب
در سیو چهارمین دوره هفته کتاب نمایشگاه و فروشگاه بزرگ کتاب اهواز با عرضه بیش از هفت هزار عنوان در قالب ۲۰۰ هزار جلد کتاب افتتاح شده است. این نمایشگاه با حضور مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان، جمعی از مسئولان استانی و اصحاب رسانه در سالن کتابخانه شهرستان اهواز گشایش یافت و مجموعهای متنوع از آثار و انتشارات را در معرض دید و خرید علاقهمندان قرار داده است. کتابهای این مجموعه با تخفیف تا سقف ۵۰ درصد عرضه میشود و نمایشگاه به مدت ۲۰ روز میزبان علاقهمندان، کتابدوستان و شهروندان خواهد بود.
همزمان با آغاز هفته کتاب و کتابخوانی، ایستگاه فرهنگی «نذر کتاب» در جریان تجمعات شبانه مردمی و به همت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان، با همکاری روابط عمومی سپاه حضرت ولیعصر (عج) استان برپا میشود. این برنامه با هدف ترویج مطالعه، گسترش سنت اهدای کتاب و فراهمسازی دسترسی اقشار مختلف جامعه به منابع مطالعاتی برگزار میشود. برگزارکنندگان، بهرهگیری از ظرفیت حضور و مشارکت مردم در تجمعات شبانه را فرصتی برای گسترش فرهنگ اهدای کتاب و پیوند بیشتر مردم، بهویژه نسل جوان، با کتابخوانی میدانند.
جشن «کتاب و کتابخوانان» به همراه کتابخانه سیار در زمین ورزشی شهرک دوکوهه شهرستان اندیمشک برگزار میشود. این برنامه به همت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان اندیمشک و با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، فرصتی برای گردهمایی کودکان، نوجوانان، خانوادهها و علاقهمندان به کتاب و ادبیات فراهم میکند. ترویج مطالعه، تقویت انس کودکان و نوجوانان با کتاب و توجه به نقش کتابخوانی در پرورش اندیشه، خلاقیت و توانمندیهای نسل آینده از اهداف این جشن اعلام شده است.
میزگرد تخصصی «فرهنگ، تاریخ و ادبیات اقوام» با حضور پژوهشگران، نویسندگان، صاحبنظران و فعالان فرهنگی برگزار میشود. پاسداشت تنوع فرهنگی و زبانی، تقویت شناخت پیشینه تاریخی و ادبی اقوام استان، بررسی ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و ادبی آنان، بازخوانی میراث مشترک و اختصاصی و تبیین نقش زبانها، گویشها، روایتها، آیینها و سنتهای بومی در شکلگیری هویت فرهنگی خوزستان، از اهداف این نشست است. بررسی تاریخ و پیشینه اقوام، ادبیات شفاهی و مکتوب، اسطورهها و آیینهای بومی، فرهنگ عامه، میراث ناملموس و ضرورت ثبت و مستندسازی داشتههای فرهنگی برای انتقال به نسلهای آینده نیز از محورهای آن به شمار میرود.
برنامه فرهنگی و ادبی «منتشرنشدهها» با محوریت شناسایی، گردآوری و روایت ادبیات شفاهی بومی اقوام خوزستان برگزار میشود. این برنامه با تمرکز بر گونههای متنوع ادبیات شفاهی، از جمله متلها، مثلها، روایتهای عامیانه، قصهها، حکایتها و دیگر جلوههای فرهنگ گفتاری اقوام، در پی پاسداشت میراث ناملموس و حفظ سرمایههای زبانی و فرهنگی استان است؛ گنجینهای که بخش مهمی از آن همچنان در حافظه جمعی و سینهبهسینه نسلها زنده مانده و کمتر ثبت و منتشر شده است.
سلسله شبهای شعر با عنوان «شاعر شنیدنی است» در شهرهای مختلف خوزستان برگزار میشود. ایجاد فرصت برای حضور و بروز استعدادهای ادبی، معرفی شاعران پیشکسوت و جوان، حمایت از جریانهای خلاق شعر معاصر و فراهمکردن زمینه تعامل و هماندیشی میان شاعران و علاقهمندان به ادبیات، از اهداف این رویداد عنوان شده است.
«چراغ دانایی» عنوان سلسلهجلساتی با محوریت کتاب و تبیین اندیشههای «آقای شهید ایران» است که به همت امور مساجد استان در هفته کتاب برگزار میشود. در این برنامه، امامان جماعت مساجد با همکاری کانونهای مساجد پس از نماز مغرب و عشا، شخصیت رهبر شهید، ارتباط ایشان با کتاب و اهمیت کتاب از منظر ایشان را تبیین میکنند. شعرخوانی و معرفی کتابهای اهالی کانون و مسجد نیز از بخشهای این رویداد است.
زنجان؛ تجهیز کتابخانه حسینیه اعظم
تجلیل از خادمان نشر، از جمله ناشران، پژوهشگران، نویسندگان، کتابفروشان فعال و کتابداران، از برنامههای هفته کتاب در زنجان است.
تجهیز کتابخانه تخصصی آسیبدیده حسینیه اعظم زنجان در جنگ رمضان، راهاندازی ایستگاه کتابخانه سیار در میدانهای شهر با استفاده از مینیبوس و ون و رونمایی از تازههای نشر استان نیز در برنامهها قرار دارد.
پویش «نذر کتاب» به یاد ۱۶۸ دانشآموز مدرسه شجره طیبه میناب نیز در این استان اجرا میشود.
سمنان؛ رونمایی از کتاب
رونمایی از ۱۸۲ عنوان کتاب منتشرشده در نیمه نخست سال و معرفی ۱۰ عنوان کتاب برتر در حوزه روستا و عشایر استان با حضور نویسندگان و مؤلفان، از برنامههای هفته کتاب در سمنان است.
نمایشگاه کتاب دامغان با ۱۵ هزار جلد کتاب در قالب ۲ هزار و ۵۰۰ عنوان از ۱۲۰ ناشر نیز در این استان همزمان با هفته کتاب افتتاح شده است. این نمایشگاه تا پنجم آذرماه در سالن منوچهری دامغان میزبان علاقهمندان است و کتابها با تخفیف ۱۵ تا ۵۰ درصدی عرضه میشود.
آیین رونمایی از کتاب «مستندنگاری یک میراث» در اقامتگاه سنتی عمارت سنگسری و برای نخستینبار در سیاهچادر سنگسری در شهرستان مهدیشهر برگزار شد. این رویداد با هدف پاسداشت میراث منطقه، معرفی ظرفیتهای فرهنگی و هنری سنگسر و توجه به اهمیت ثبت و مستندنگاری داشتههای تاریخی و بومی این سرزمین شکل گرفت. همچنین از هفت عنوان کتاب در مهدیشهر رونمایی شد.
سیستان و بلوچستان؛ پویش اهدای کتاب
دیدار و تجلیل از فعالان و کنشگران عرصه کتاب و آیین تقدیر از برگزیدگان کتاب سال استان از برنامههای این استان است.
پویش اهدای کتاب به دانشآموزان و دانشجویان مناطق حاشیهای شهرهای استان با رویکرد گسترش عدالت فرهنگی و تقویت دسترسی به منابع مطالعاتی اجرا میشود. همچنین نشست تخصصی بازشناسی و بررسی قصههای کهن سیستان و بلوچستان با محوریت پاسداشت میراث شفاهی، روایتهای بومی و گنجینه قصههای کهن منطقه برگزار خواهد شد.
فارس؛ جایزه ادبی یاد لامرد
جایزه ادبی «یاد لامرد» به همت خانه راوی و با شعار «هر راوی یک صدا» برگزار میشود. هدف این جایزه، بازتاب مظلومیت کودکان و مادران لامرد و ثبت تاریخی رنجها و ایستادگی مردم این سرزمین عنوان شده است. همزمان، نخستین جشنواره استانی داستان کوتاه «لامرد؛ روایت جاودانگی» نیز برگزار خواهد شد.
برپایی نمایشگاه دستاوردهای کتابخوانی در شیراز، ششمین پایتخت کتاب ایران، و شهرستان اوز، نهمین پایتخت کتاب ایران، از دیگر برنامههاست. شیراز و اوز تجربههای ارزشمندی در زمینه ترویج فرهنگ مطالعه دارند و معرفی این تجربهها میتواند زمینه انتقال دستاوردهای فرهنگی و تقویت فعالیتهای کتابمحور در دیگر شهرهای استان را فراهم کند.
رونمایی و بررسی ۴۰ عنوان کتاب در شیراز و شهرستانهای استان نیز در برنامههای هفته کتاب پیشبینی شده است.
قزوین؛ جشن کتاب
جشن کتاب و تقدیر از فعالان حوزه کتاب و کتابخوانی استان برگزار میشود. همچنین ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قزوین به مناسبت سیوچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، مسابقه کتابخوانی «از قزوین تا میناب» را برای گروه سنی ۶ تا ۱۲ سال برگزار میکند. شرکتکنندگان در این مسابقه میتوانند نامه یا داستان کوتاهی برای کودکان میناب بنویسند و آیین اختتامیه این رویداد ۲۹ آبان برگزار میشود.
قم؛ جلسات نقد کتاب
رونمایی از نرمافزار کتاب در پیامرسان ایتا، برپایی میزهای کتاب در تجمعات شبانه، برگزاری نمایشگاه کتاب در مجتمع شهید مهدی هندویان و رونمایی از چندین عنوان کتاب از برنامههای هفته کتاب در قم است.
برگزاری جلسات نقد کتاب با حضور نویسندگان، فعالان حوزه کتاب و اعضای انجمنهای ادبی استان و اعزام واحد سیار کتاب به روستاها و مناطق عشایری نیز در برنامهها قرار دارد.
کردستان؛ پویش اهدای کتاب
جشن کتاب و تقدیر از فعالان حوزه کتاب و کتابخوانی، ناشران، کتابفروشان و نویسندگان، از برنامههای کردستان است. اجرای برنامه تبادل کتاب در مدارس سطح استان و برگزاری نمایشگاههای فروش کتاب نیز در دستور کار قرار دارد.
در پویش جمعآوری کتاب که در هفته کتاب سیوچهارم برگزار میشود، کتابهای گردآوریشده به کتابخانهها، مدارس و فعالان حوزه کتاب در مناطق محروم استان اهدا خواهد شد.
کرمان؛ تدوین سند توسعه کتاب و کتابخوانی
تدوین سند توسعه کتاب و کتابخوانی استان با مشارکت دانشگاه، پژوهشگران و محققان عرصه کتاب و فرهنگ بومی و با بررسی داشتهها و ظرفیتهای استان کرمان، از برنامههای این دوره است.
«قرار با کتاب» از مهمترین برنامههای هفته کتاب سیوچهارم در کرمان به شمار میرود. در این برنامه، کتاب در تجمعات مردمی شبانه میدانها طی هفته کتاب معرفی و توزیع میشود. همچنین جشن کتاب و مراسم تجلیل از فعالان عرصه کتاب، کتابخانه و کتابخوانی برگزار خواهد شد.
آیین بزرگداشت استاد سیدمحمدعلی گلابزاده، نویسنده، پژوهشگر تاریخ و مؤسس مرکز کرمانشناسی، از برنامههایی است که به مناسبت هفته کتاب در کرمان برگزار شد؛ همچنین در نخستین روز هفته کتاب و کتابخوانی نیز آیین رونمایی از کتاب «حوالی ساعت یازده» برگزار میشود؛ اثری که با نگاهی به پیشینه تاریخی مسجد جامع کرمان، روایتی از قیام مردم کرمان در ۲۴ مهر ۱۳۵۷ و در نهایت به آتش کشیدهشدن این مسجد به دست عمال پهلوی ارائه میکند.
کتابخانه عمومی سیار شهرستان سیرجان نیز با هدف ارائه خدمات کتابخانهای به ۱۰ روستای فاقد کتابخانه فعالیت خود را آغاز کرده است؛ اقدامی که در راستای توسعه عدالت فرهنگی انجام میشود.
کرمانشاه؛ «عصر شعر دهکده»
رونمایی از مجموعه کتابهای بانوان نویسنده کرمانشاه برای نخستینبار در استان و با معرفی ۱۵ تا ۲۰ عنوان کتاب از آثار این نویسندگان انجام میشود. این آثار در حوزههای مختلفی از جمله دفاع مقدس، ایثار و شهادت، ادبیات، علوم کاربردی، معارف اسلامی و ادبیات کودک و نوجوان منتشر شدهاند و کتابهایی را شامل میشوند که طی یک الی دو سال اخیر فرصت رونمایی پیدا نکرده بودند.
«عصر شعر دهکده»؛ پیوند کتاب با زندگی روستایی در روستایی از شهرستان سنقر و کلیایی برگزار میشود.. این برنامه با هدف پیوند فعالیتهای فرهنگی روستاها با کتاب و ادبیات، شاعران و نویسندگان روستاهای شهرستان را گرد هم میآورد. در این محفل، افزون بر شعرخوانی با موضوع کتاب، از نویسندگان روستایی نیز تجلیل میشود. این برنامه ۲۵ آبان برگزار خواهد شد و اجرای آن با این رویکرد برای نخستینبار در استان پیشبینی شده است.
محفل ادبی «امین زبان فارسی» با محوریت میراث ادبی رهبر شهید و تمرکز بر شعر مقاومت و شعر آیینی نیز از برنامههای ۲۵ آبان است. این محفل با توجه به تخلص ادبی «امین» برای رهبر شهید، به معرفی و پاسداشت وجهه ادبی و شعری ایشان میپردازد.
یکی از برنامههای شاخص پایانی هفته کتاب، رونمایی از اثر پژوهشی «معجم قرآن کریم» تألیف کیومرث شادام با ۲۲ هزار مدخل است. این مراسم با حضور استادان حوزه و دانشگاه برگزار میشود و در کنار رونمایی کتاب، شعرخوانی، نقد و بررسی و تجلیل از فعالان این حوزه را نیز دربرمیگیرد.
کهگیلویه و بویراحمد؛ کتاب سال استان
آیین انتخاب کتاب سال استان، نکوداشت سیدساعد حسینی، تجلیل از ۱۰ نویسنده و پیشکسوت عرصه نشر و برپایی نمایشگاه کتاب در مرکز استان و شهرستانها از برنامههای هفته کتاب در کهگیلویه و بویراحمد است.
رونمایی از کتاب «سارات شاه زینعلی» در جوار مرقد وی و با حضور سادات جلیلالقدر برگزار میشود. این برنامه با مشارکت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، ادارهکل کتابخانههای عمومی و ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان، با هدف معرفی میراث مکتوب و تاریخی مرتبط با شخصیتهای اثرگذار انجام خواهد شد.
گلستان؛ پیشخان معرفی ناشران استانی
همزمان با آغاز گرامیداشت سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، پاتوق کتاب و پیشخان معرفی ناشران استانی در قالب نمایشگاهی کتابمحور در تالار فخرالدین اسعد گرگانی افتتاح شده و به مدت پنج روز میزبان دوستداران فرهنگ کتاب و کتابخوانی خواهد بود.
گیلان؛ افتتاح دبیرخانه دائمی پژوهشهای آلبویه
برگزاری مراسم تجلیل از فعالان عرصه کتاب و کتابخوانی استان، افتتاح دبیرخانه دائمی پژوهشهای آلبویه در شهرستان املش، برگزاری نمایشگاه کتاب در شهرستانها و رونمایی از تازههای نشر از برنامههای گیلان است.
افتتاح کتابخانه در دو کمپ ترک اعتیاد و نامگذاری کوچهها با نام نویسندگان در شهرستان لنگرود نیز در برنامههای این استان قرار دارد.
لرستان؛ نمایشگاه کتاب
نمایشگاه کتاب خرمآباد با بیش از چهار هزار عنوان کتاب همزمان با نخستین روز از هفته کتاب برپا شد. شاهنامهخوانی، مسابقههای کتابخوانی ویژه دانشآموزان و همخوانی کتاب به یاد ۱۶۸ دانشآموز شهید میناب از برنامههای جانبی این نمایشگاه است.
جشن کتاب با هدف تقدیر از خادمان نشر و فعالان کتاب و کتابخوانی و رونمایی از تازههای نشر استان نیز برگزار میشود.
آیین اختتامیه جشنواره «نوقلمان» از دیگر برنامههاست. این جشنواره با هدف شناسایی و تشویق استعدادهای تازه نویسندگی، ایجاد فرصت برای دیدهشدن آثار و ارتقای مهارتهای داستاننویسی در استان لرستان، در مهرماه ۱۴۰۵ برگزار شد. داوری مرحله دوم ۲۰ اثر راهیافته تا ۱۵ آبانماه به پایان رسید و در نهایت، چهار اثر بهعنوان آثار برگزیده و 2 اثر بهعنوان آثار شایسته تقدیر معرفی خواهند شد.
مازندران؛ پویش مبادله کتاب «هر خانواده، یک کتاب»
رونمایی از شش عنوان کتاب، از جمله کتاب ۱۳ جلدی «فرهنگ واژگان طبری»، از برنامههای هفته کتاب در مازندران است. همایش تجلیل از فعالان نشر استان و اجرای پویشها و جشنوارههای کتابخوانی برای گروههای سنی مختلف نیز برگزار میشود.
پویش «از کتاب تا بوم نقاشی» با محوریت برداشت کودکان و نوجوانان از داستانها و تصویرسازی آنها در قالب نقاشی یا کلاژ، با همکاری آموزشوپرورش و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان اجرا میشود. آثار برگزیده این پویش در نمایشگاهی با عنوان «دنیای من، فردای بهتر» ارائه خواهد شد.
پویش مبادله کتاب «هر خانواده، یک کتاب»؛ هر خانه، یک کتابخانه» و مسابقه کتابخوانی «چراغ خانه» نیز با هدف تولید محتوای فرهنگی و محلی و افزایش مشارکت عمومی در ترویج فرهنگ کتابخوانی در استان برگزار میشود.
مرکزی؛ همایش تجلیل از خادمان کتاب
برگزاری همایش تجلیل از خادمان کتاب، نویسندگان، کتابداران و چاپخانهداران استان، برگزاری نمایشگاههای کتاب و کتابخوانی در همه شهرستانهای مرکزی و برگزاری کارگاه کتابت وصایای شهدا و خوشنویسی در میدانهای محل تجمعات شبانه، از برنامههای این استان در سیو چهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران است.
هرمزگان؛ کارگاه آموزش داستان
برگزاری کارگاه آموزش داستان با همکاری خانه کتاب و ادبیات ایران در بستک، جشن کتاب و آیین تجلیل از فعالان و مروجان کتاب و کتابخوانی در همه شهرستانهای استان، از برنامههای هرمزگان است.
اختتامیه جایزه بینالمللی داستان ششکلمهای «مدرسه میناب: ۱۶۸» داستان کوتاه ناتمام، برگزاری نمایشگاه کتاب در هفت شهرستان استان و اختتامیه چهارمین جشنواره کتابنویسی کودک و نوجوان «کتاب من» نیز در برنامهها پیشبینی شده است.
همدان؛ برنامه «هزار و ۱۱۱ روز تفریح با کتاب»
رونمایی از ۲۶ کتاب نوشته ۲۲ نویسنده، بهعنوان بزرگترین رونمایی غرب کشور، از برنامههای هفته کتاب در همدان است.
برنامه «هزار و ۱۱۱ روز تفریح با کتاب» نیز با حضور دانشآموزان اجرا میشود و در جریان آن، بادبادکهایی به یاد شهدای دانشآموز میناب به پرواز درمیآید. افتتاح بخش همدانشناسی در کتابخانه مرکزی استان نیز در شمار برنامهها قرار دارد.
همچنین به همین مناسبت آیین شادپیمایی با کتاب در روستای هدف گردشگری ورکانه و زادگاه پروفسور موسیوند، با حضور مدیران دستگاههای فرهنگی، دانشآموزان، خانوادههای آنان و اهالی روستا برگزار شد.
یزد؛ نمایشگاه بزرگ کتاب
سیزدهمین دوره نمایشگاه کتاب یزد پس از هفت سال وقفه و با عرضه ۱۵ هزار عنوان برگزار میشود. جشن صدسالگی کتابفروشی و چاپخانه گلبهار نیز از برنامههای شاخص این استان است.
رونمایی و معرفی کتاب «یک حیوان بزرگ در یک جنگل کوچک»نوشته مرسانا سارخانیخرمی، نویسنده توانخواه، در مدرسه شهوازیان یزد برگزار میشود.
«سفر ادبی استاد مهدی آذر یزدی» با حضور مصطفی رحماندوست، نشست صمیمی با شاعر و ترانهسرا عبدالجبار کاکایی و نشست با حضور علیاصغر سیدآبادی، نویسنده و منتقد کتاب کودک و نوجوان، از دیگر برنامههای این استان است.
اختتامیه جشنواره استانی فیروزه با معرفی و تجلیل از برگزیدگان، با همکاری دفتر مجامع و تشکلهای فرهنگی، و برگزاری روز شهرستان اردکان به مناسبت سالروز ورود ثامنالحجج به خرانق با همکاری کتابخانه وزیری نیز در برنامههای این استان قرار دارد.
مرور برنامههای استانهای کشور در سیوچهارمین هفته کتاب نشان میدهد که ترویج کتابخوانی دیگر تنها به برگزاری نمایشگاه و معرفی آثار تازه محدود نیست؛ بلکه با ابتکارهایی همراه شده است که میکوشند کتاب را به زندگی روزمره مردم نزدیکتر کنند. از کتابخانههای سیار و کاروانهای کتاب در مناطق محروم تا پویشهای اهدای کتاب، تبادل آثار، قصهخوانی، شبهای شعر و برنامههای ویژه کودکان و نوجوانان، هر استان با تکیه بر ظرفیتها و داشتههای فرهنگی خود به استقبال این رویداد رفته است.
در کنار این برنامهها، توجه به ادبیات بومی، روایتهای شفاهی، زبانها و گویشهای محلی، معرفی نویسندگان و تجلیل از فعالان نشر نیز نشان میدهد که هفته کتاب فرصتی برای بازخوانی هویت فرهنگی و پاسداشت سرمایههای مکتوب کشور است. با این همه، دستاورد اصلی چنین رویدادهایی زمانی ماندگار خواهد شد که شور و نشاط هفته کتاب به عادتی مستمر در زندگی اجتماعی تبدیل شود؛ عادتی که در آن کتاب نه مهمانی یک هفتهای؛ بلکه همراه همیشگی خانوادهها، مدارس، محلهها و نسل آینده باشد.
