خوابآلودگی ممکن است پس از وعدههای غذایی سنگین، بهویژه وعدههای سرشار از شیرینی، محصولات قنادی یا سایر کربوهیدراتهایی که بهسرعت هضم میشوند، شدیدتر باشد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی- دکتر اولسیا سینلنیکووا، متخصص گوارش در روسیه، خاطرنشان میکند که احساس خوابآلودگی خفیف پس از صرف غذا، لزوماً نشاندهنده یک مشکل پزشکی زمینهای نیست.
به گفته او، این حالت میتواند بخشی از ریتم طبیعی شبانهروزی (سیرکادین) بدن باشد، چرا که بسیاری از افراد در میانه روز دچار افت موقت سطح انرژی میشوند. پس از غذا خوردن، بدن وارد وضعیتی میشود که میتوان آن را حالت «هضم و استراحت» نامید؛ وضعیتی که بهطور طبیعی تمایل به استراحت را در فرد ایجاد میکند.
سینلنیکووا توضیح میدهد: «این باور رایج که پس از صرف غذا تمام خون به سمت معده هجوم میبرد و در نتیجه مغز دچار کمبود اکسیژن میشود، نادرست است. در یک فرد سالم، جریان خون به مغز در سطح لازم باقی میماند. خوابآلودگی در واقع ناشی از تعاملی پیچیده میان سیستم عصبی، هورمونهای گوارشی، ترکیبات غذای مصرفشده، زمان روز و کمخوابیهای احتمالیِ پیشین است.»
او میافزاید که خوابآلودگی ممکن است پس از وعدههای غذایی سنگین، بهویژه وعدههای سرشار از شیرینی، محصولات قنادی، نان سفید یا سایر کربوهیدراتهایی که بهسرعت هضم میشوند، شدیدتر باشد. وی میگوید: «این عوامل موجب نوسانات شدید در سطح گلوکز و انسولین خون میشوند. علاوه بر این، هضم وعدههای غذایی حجیم و سنگین زمان بیشتری میبرد که میتواند علاوه بر بیحالی، منجر به احساس سنگینی در معده شود. مصرف الکل نیز موجب افزایش خوابآلودگی میگردد.»
این متخصص همچنین اشاره میکند که در برخی موارد، غذا خوردن ممکن است صرفاً نشانهای از کمخوابی باشد. او میگوید: «ممکن است فرد تصور کند که خواب کافی دارد، اما در واقعیت، به دلیل بیدار شدنهای مکرر یا اختلال "آپنه انسدادی خواب" (توقف تنفس در خواب)، استراحت کافی دریافت نمیکند. از علائم این اختلال میتوان به خروپف بلند، وقفههای تنفسی، سردردهای صبحگاهی، خشکی دهان و خستگی مداوم در طول روز اشاره کرد.»
به گفته سینلنیکووا، خوابآلودگی مداوم پس از صرف غذا میتواند مانع از آن شود که فرد متوجه مشکلاتی نظیر مقاومت به انسولین یا دیابت شود. او تأکید میکند: «انجام بررسیهای پزشکی ضروری است، بهویژه اگر این علائم با نشانههایی همچون تشنگی شدید، تکرر ادرار، تاری دید، دیر بهبود یافتن زخمهای پوستی یا تغییرات وزنِ بدون دلیل همراه باشند.» برای کاهش خوابآلودگیِ رایجِ پس از ناهار، پزشک توصیه میکند که حجم وعدههای غذایی کمتر شود، صبحانه حذف نگردد و از گرسنگیِ شدید پرهیز شود.
او پیشنهاد میکند: «وعدههای غذایی باید بهطور ایدهآل شامل پروتئین، سبزیجات (یا سایر منابع فیبر) و مقدار متعادلی از کربوهیدراتهای پیچیده باشند. همچنین، بهجای تلاش برای افزایش سطح انرژی از طریق نوشیدنِ چندین فنجان قهوه یا نوشیدنیهای انرژیزا، پیادهرویِ کوتاهی پس از صرف ناهار مفیدتر خواهد بود.»
سینلنیکووا همچنین توصیه میکند در صورتی که پس از هر وعده غذایی، تمایل شدیدی به خوابیدن دارید، این وضعیت هفتهها به طول انجامیده، در انجام کارهایتان اختلال ایجاد کرده یا با علائم دیگری همراه است، حتماً با یک پزشک مشورت کنید.
منبع: راشا تودی
