با وجود میلیاردها دلار سرمایهگذاری دولت ترامپ برای توسعه معادن و صنایع فرآوری مواد معدنی، آمریکا هنوز نتوانسته وابستگی خود به زنجیره تأمین چین را کاهش دهد؛...
اقتصادآنلاین: با وجود میلیاردها دلار سرمایهگذاری دولت ترامپ برای توسعه معادن و صنایع فرآوری مواد معدنی، آمریکا هنوز نتوانسته وابستگی خود به زنجیره تأمین چین را کاهش دهد؛ مسئلهای که قدرت چانهزنی واشنگتن را در مذاکرات تجاری پیشرو محدود میکند.
گروه اقتصادجهان؛ دونالد ترامپ در آستانه دیدار با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، با یک مشکل اساسی در راهبرد تجاری خود روبهرو است: آمریکا برای مقابله با سلطه پکن بر بازار مواد معدنی حیاتی، هنوز زیرساخت صنعتی لازم را در اختیار ندارد. اگرچه دولت ترامپ میلیاردها دلار برای احیای معادن، پالایشگاهها و تولید مواد معدنی سرمایهگذاری کرده، بسیاری از این پروژهها تا رسیدن به مرحله تولید تجاری چندین سال فاصله دارند. در چنین شرایطی، چین همچنان اهرم قدرتمندی برای تأثیرگذاری بر مذاکرات تجاری با آمریکا در اختیار دارد.
دونالد ترامپ قرار است این هفته، پنجشنبه ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۹ آبان ۱۴۰۵)، با شی جینپینگ دیدار کند؛ دیداری که یکی از محورهای اصلی آن، احتمال تمدید آتشبس تجاری میان دو اقتصاد بزرگ جهان خواهد بود. آتشبس تجاری فعلی بین این ۲کشور قرار است در ژانویه ۲۰۲۷ (دی و بهمن ۱۴۰۵) به پایان برسد و شامل معافیتهایی از محدودیتهای صادراتی برای برخی مواد معدنی حیاتی است.
آمریکا برای تولید نیمهرساناها، رباتها، تجهیزات نظامی و توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی به مواد معدنی و ترکیبات شیمیایی وابسته است که بخش قابلتوجهی از آنها در چین استخراج یا فرآوری میشوند.
چین سال گذشته میلادی با اعمال محدودیت بر صادرات برخی مواد معدنی کمیاب و آهنرباهای ساختهشده از آنها، زنجیره تأمین صنایع آمریکایی را مختل کرد. این محدودیتها حتی فعالیتهای شرکت خودروسازی فورد را نیز تحت تأثیر قرار داد و واشنگتن را به مذاکره برای حفظ دسترسی به این مواد واداشت.
اکنون پکن میتواند بار دیگر از موقعیت مسلط خود در بازار مواد معدنی بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات استفاده کند.
ریچ نولان، رئیس انجمن ملی معدن آمریکا، در اینباره میگوید چین هر زمان که بخواهد، از وابستگی آمریکا به مواد معدنی حیاتی بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار استفاده میکند.
پکن در مقابل ادعا میکند محدودیتهای صادراتی با هدف جلوگیری از استفاده نظامی از این مواد اعمال شده است. چین همچنین واشنگتن را متهم میکند که با محدود کردن صادرات نیمهرساناها به چین، از ابزار کنترل صادرات برای اهداف سیاسی و اقتصادی استفاده میکند.
شکاف بزرگ تولید آمریکا و چین در بازار مواد معدنی
یکی از مهمترین نشانههای وابستگی آمریکا به چین، اختلاف چشمگیر ظرفیت تولید دو کشور در حوزه آهنرباهای عناصر خاکی کمیاب است. ظرفیت تولید چین در بخش آهنربا حدود ۴۷ برابر آمریکا است؛ شکافی که نشان میدهد مسئله صرفاً استخراج مواد معدنی نیست، بلکه واشنگتن در بخشهای فرآوری، پالایش و تبدیل مواد خام به محصولات صنعتی نیز از رقیب آسیایی خود عقب مانده است.
چین طی چند دهه، زیرساختهای گستردهای برای فرآوری مواد معدنی ایجاد کرده و همزمان دانش فنی، نیروی متخصص و ظرفیت تولید صنعتی خود را توسعه داده است.
پروژههای میلیارددلاری آمریکا؛ تولید هنوز چند سال فاصله دارد
دولت ترامپ برای کاهش وابستگی به چین، سرمایهگذاری در پروژههای معدنی و صنعتی را افزایش داده است؛ اما بسیاری از این طرحها هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارند. شرکتهای ریو تینتو و بیاچپی نیز برای ساخت بزرگترین معدن مس آمریکای شمالی برنامهریزی کردهاند؛ پروژهای که بهرهبرداری از آن به دهه آینده موکول شده است.
دولت ترامپ همچنین سال گذشته با سرمایهگذاری در شرکت Trilogy Metals موافقت کرد؛ شرکتی که قصد دارد از سال ۲۰۳۱ استخراج مس در آلاسکا را آغاز کند.
ترامپ برای احیای صنعت معدن با یک مانع سیاسی هم روبهرو است
مشکل راهبرد معدنی ترامپ تنها به زمانبر بودن پروژهها و عقبماندگی صنعتی آمریکا محدود نمیشود. تحولات سیاسی داخلی نیز میتواند اجرای این برنامهها را دشوارتر کند. پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا به آنها امکان میدهد از سال آینده کنترل کنگره را در دست بگیرند. برخی از دموکراتها پیشتر نسبت به سرمایهگذاری دولت ترامپ در شرکتهای خصوصی فعال در حوزه مواد معدنی انتقاد کردهاند.
در نتیجه، ادامه حمایت مالی و سیاسی از این پروژهها ممکن است به یکی از موضوعات اختلافی میان کاخ سفید و کنگره تبدیل شود.
