دومین نشست از سلسله نشست‌های «هم‌اندیشی کنشگران رایاسپهر فارسی، درباره مسائل زبان فارسی در فضای دیجیتال»، با موضوع گفت‌وگو درباره «نرم‌افزار ویراویراست»، در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از روابط‌عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مریم مسگرخویی، پژوهشگر ارشد گروه پژوهش‌های زبانی فرهنگستان و دبیر نشست‌های هم‌اندیشی کنشگران رایاسپهر فارسی در آغاز نشست به دو نکته درباره این نشست‌ها اشاره کرد: نخست اینکه معیار فرهنگستان برای انتخاب و معرفی نرم‌افزارهای مورد استفاده در فضای دیجیتال، میزان تأثیرگذاری آنها است؛ به این معنی که کاربران تا چه اندازه نرم‌افزار موردنظر را می‌شناسند و از آن استفاده می‌کنند. دوم اینکه، درحال حاضر هدف فرهنگستان از برپایی این نشست‌ها، ارزیابی کیفیت این نرم‌افزارها نیست؛ هرچند ممکن است در آینده، کیفیت نرم‌افزارها بررسی و به سازندگان و کاربران اعلام شود.
در ادامه، امین رحمانی در پاسخ به پرسش‌های شرکت‌کنندگان در این نشست، در توضیح نرم‌افزار ویراویراست و کارکرد آن گفت: این نرم‌افزار، می‌تواند نسخه متنی (ورد) را در کمتر از چند ثانیه (۲۲۸ کلمه در ۳۴ ثانیه)، ویرایش کند و به کاربر تحویل دهد. ما تلاش می‌کنیم تا با بهینه‌سازی عملکرد نرم‌افزار، مدت زمان ویرایش را با حفظ کیفیت آن، کاهش دهیم.
او ادامه داد: درحال حاضر، ویرایش به صورت صوری انجام می‌شود اما قرار است تا یک ماه آینده، ویرایش زبانی نیز به آن اضافه شود. با اضافه شدن این امکان به نرم‌افزار، امکان انتخاب کلمۀ مناسب متناسب با بافت جمله نیز فراهم می‌شود.
رحمانی در مقایسۀ عملکرد نرم‌افزار ویراویراست و هوش مصنوعی گفت: منبع هوش مصنوعی برای ویرایش، داده‌های عمومی است اما نرم‌افزار ویراویراست، از داده‌های خاصی که برای منظورِ خاص به آن ارایه شده، استفاده می‌کند. به همین دلیل می‌توان ازنظر کاربرد، این نرم‌افزار را کاربردی‌تر از هوش مصنوعی دانست.
در بخش دیگری از این نشست، محمود فتوحی رودمعجنی، مدیر پژوهش و نوآوری فرهنگستان، با طرح سه پرسش دربارۀ عملکرد نرم‌افزار ویراویراست و نرم‌افزارهایی از این دست گفت: در طراحی نرم‌افزارها، امکان انتخاب قلم ایرانی واحد برای مکاتبه‌های ملی یا دانشگاهی وجود دارد؟ علاوه براینکه برای هماهنگ شدن نشانه‌گذاری‌های نگارشی؛ برای مثال نیم‌فاصله یا خط تیره- امکانی درنظر گرفته شده؟ نکتۀ دیگر، مسئلۀ زبان و لایه‌های آن است. این نرم‌افزارها امکان ویرایش نحوی، دستوری و سَبکِ نگارشیِ نویسنده را دارند؟ رحمانی در پاسخ به این پرسش‌ها گفت: روی صفحه کلید، هشت نوع نیم‌فاصله تعریف شده است ولی درواقع یک کد نیم‌فاصله، استاندارد است و ما آن را برای این نرم‌افزار تعریف کرده‌ایم.
او دربارۀ فونت یا قلم واحد برای نامه‌نگاری‌های ملی نیز توضیح داد: فرهنگستان می‌تواند مرجع چنین پیشنهادی باشد، بنابراین با همکاری فرهنگستان، دستیابی به قلم واحد برای نامه‌نگاری‌ها امکان‌پذیر است.
در پایان این نشست، مریم مسگرخویی دربارۀ امکان همکاری نهادها و مؤسسه‌های مختلفِ فعال در زمینۀ ساخت نرم‌افزارهای فارسی‌زبان در فضای دیجیتال گفت: هر مؤسسه یا نهادی که در زمینۀ ساخت نرم‌افزارهای فارسی‌زبان در فضای دیجیتال فعالیت می‌کند، می‌تواند درخواست خود را برای قرار گرفتن در فهرست معرفی نرم‌افزار موردنظر با روابط‌عمومی فرهنگستان یا گروه پژوهش‌های زبانی فرهنگستان بخش (زبان و رایانه) با شمارۀ تماس ۸۸۶۴۶۲۴۵۷ اعلام کند.