اقتصاد‌آنلاین: جنگ ایران که از ماه‌ها پیش به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ تبدیل شده است، آثار خود را در انتخابات آشکار می‌کند.
گروه سیاسی؛ سرانجام روز انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا فرارسید. انتخاباتی که جنگ با ایران یکی از عوامل اثرگذار برآن است. حالا در حالی که جمهوری‌خواهان در انتخابات شکست خورده‌اند، نگاه‌ها به کاخ سفید است که چه تصمیمی درباره جنگ با ایران خواهد گرفت. دونالد ترامپ، مثل همیشه مواضعی ضدونقیض اتخاذ کرده و در جایی از احتمال حمله گفته و در جای دیگر نسبت به مذاکرات ابراز خوش‌بینی کرده است.
او پیش از روشن‌شدن نتایج انتخابات در گفت‌وگوی تلفنی با فایننشال تایمز درباره احتمال ازسرگیری حملات نظامی به ایران موضعی محتاطانه اتخاذ کرد. ترامپ مدعی شد که آمریکا در وضعیت فعلی به نظر می‌رسد به خواسته‌های خود دست یافته است و اگرچه برای اقدام نظامی آمادگی دارد، ممکن است دیگر دلیلی برای حمله وجود نداشته باشد.
بااین‌حال، اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا پس از مشخص شدن نتایج انتخابات کنگره، نشان داد که جنگ ایران به یکی از عوامل مهم شکست انتخاباتی حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده است. ترامپ در مصاحبه تلفنی با فاکس‌نیوز پذیرفت که جنگ ایران در عملکرد ضعیف جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای نقش داشته است. او گفت: «مردم با کاری که من درباره ایران انجام می‌دهم موافق‌اند، اما احتمالاً حاضر نبودند پیامد کوتاه‌مدت پرداخت پول بیشتر برای بنزین را تحمل کنند. من این موضوع را درک می‌کنم، هرچند با آن موافق نیستم.»
ترامپ در ادامه با اشاره به پیامد‌های جنگ گفت: «ما باید اقدام بزرگی انجام دهیم.» او همچنین تأکید کرد که نتیجه انتخابات را شکست شخصی خود نمی‌داند، زیرا نامزد انتخابات نبوده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای توانستند اکثریت مجلس نمایندگان و سنا را به دست آورند؛ موضوعی که می‌تواند مسیر تصویب برنامه‌های دولت ترامپ را در ادامه دوره ریاست‌جمهوری دشوارتر کند.
اختلاف در کاخ سفید
در کابینه ترامپ نیز درباره آینده جنگ ایران دیدگاه واحدی وجود ندارد. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، از امکان دستیابی به توافق با تهران ابراز خوش‌بینی کرده و گفته است که او و ترامپ نسبت به چشم‌انداز توافق احساس مثبتی دارند. ونس تأکید کرده است که مذاکرات پیشرفت‌هایی داشته، اما واشنگتن برای ازسرگیری حملات ضرب‌الاجل مشخصی تعیین نکرده است. به گفته او، هرگونه توافق باید شامل تعهدی محکم و قابل راستی‌آزمایی از سوی ایران برای بازسازی نکردن برنامه هسته‌ای باشد.
بر اساس گزارش آکسیوس استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، نیز از رویکرد دیپلماتیک حمایت می‌کند و معتقد است ازسرگیری جنگ لزوماً وضعیت را بهبود نخواهد داد. در مقابل، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، خواهان بازگشت به عملیات نظامی هستند. آنها معتقدند نمی‌توان به تعهدات ایران اعتماد کرد و باید از طریق اقدام نظامی پرونده تقابل را به نتیجه رساند.
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری و جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، از ادامه فشار اقتصادی بدون بازگشت فوری به جنگ یا دستیابی به توافق حمایت می‌کنند.
دموکرات‌ها: باید به جنگ ایران پایان داد
در جبهه دموکرات‌ها، رو خانا، نماینده کنگره از کالیفرنیا، از منتقدان جدی جنگ ایران بوده است. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، جنگ ایران را «بزرگ‌ترین خیانت ترامپ» توصیف کرد و خواستار پایان دادن دموکرات‌ها به این جنگ شد. خانا همچنین در گفت‌و‌گو با فاکس‌نیوز استدلال کرد که پایان جنگ می‌تواند به کاهش هزینه‌های انرژی و مواد غذایی برای خانوار‌های آمریکایی کمک کند. او از دموکرات‌ها خواست در صورت در اختیار گرفتن کنترل کنگره، تأمین مالی عملیات نظامی بیشتر علیه ایران را متوقف کنند.
این نماینده دموکرات با اشاره به تجربه جنگ ویتنام، معتقد است کنگره می‌تواند با استفاده از اختیارات بودجه‌ای خود مانع ادامه عملیات نظامی شود.
چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنا، نیز پس از اعلام نتایج انتخابات گفت رأی‌دهندگان خواهان تغییر هستند و دموکرات‌ها باید به انتظارات آنها پاسخ دهند. با توجه به کسب اکثریت در هر دو مجلس، دموکرات‌ها اکنون ابزار‌های بیشتری برای نظارت بر سیاست خارجی دولت و به چالش کشیدن تصمیم‌های آن در اختیار دارند.
انتقاد جمهوری‌خواهان از هزینه جنگ
انتقاد از جنگ ایران تنها به دموکرات‌ها محدود نمانده و برخی چهره‌های جمهوری‌خواه نیز نسبت به پیامد‌های اقتصادی و سیاسی آن هشدار داده‌اند. ران دسنتیس، فرماندار جمهوری‌خواه فلوریدا، در گفت‌وگویی جنگ ایران را عاملی آسیب‌زا برای حزب جمهوری‌خواه توصیف کرد. او با اشاره به افزایش قیمت بنزین گفت: «باید با خودمان صادق باشیم؛ قیمت بنزین بالاتر رفته و این موضوع به مردم، به‌ویژه طبقه کارگر، آسیب می‌زند. قیمت سوخت به دلیل این درگیری افزایش یافته است و این یک واقعیت است.»
دسنتیس همچنین یادآوری کرد که ترامپ در کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۴ وعده داده بود آمریکا وارد جنگ‌های جدید نشود و هزینه‌های زندگی را کاهش دهد. او هشدار داد که اگر جنگ تا پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ ادامه پیدا کند، توانایی دولت برای پیشبرد برنامه‌هایش به‌شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
برخی دیگر از جمهوری‌خواهان نیز پیش‌تر خواستار پایان سریع جنگ شده بودند. از جمله مایک راجرز، نامزد جمهوری‌خواه سنا در میشیگان، اشلی هینسون، نامزد جمهوری‌خواه سنا در آیووا و جان هاستد، سناتور جمهوری‌خواه اوهایو، که درباره تأثیر افزایش هزینه‌های سوخت بر خانوار‌های آمریکایی هشدار داده بودند.
آینده جنگ ایران پس از انتخابات آمریکا چه خواهد شد؟
نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای و اظهارات اخیر مقام‌های آمریکایی، دو واقعیت متفاوت را درباره آینده تقابل تهران و واشنگتن آشکار می‌کند. از یک سو، افزایش هزینه‌های جنگ و فشار اقتصادی بر خانوار‌های آمریکایی، ادامه عملیات نظامی را به مسئله‌ای پرهزینه برای دولت ترامپ تبدیل کرده است؛ از سوی دیگر، اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران و شروط واشنگتن برای توافق همچنان پابرجاست.
در همین شرایط، ترامپ از یک سو آمادگی نظامی آمریکا را حفظ کرده و از ضرورت انجام اقدامات بزرگ سخن می‌گوید و از سوی دیگر، از پیشرفت مذاکرات و امکان دستیابی به توافق صحبت می‌کند.
در چنین شرایطی پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره می‌تواند محدودیت‌های سیاسی و قانونی بیشتری برای دولت ترامپ ایجاد کند. اما ترامپ تا دی ماه، یعنی زمان جابه‌جایی نمایندگان فرصت دارد تا با کنگره فعلی درباره آینده جنگ با ایران تصمیم بگیرد. به همین دلیل است که برخی تحلیل‌گران احتمال آغاز دوباره حملات در این فاصله را بیشتر می‌دانند.
برخی دیگر نیز با توجه روانشناسی ترامپ، گفته‌اند که خشم از شکست فعلی، ترامپ را به اقدامی ناگهانی و هیجانی وادارد. با این همه، هنوز مشخص نیست این تغییر موازنه قدرت تا چه اندازه بر تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا درباره ادامه فشار اقتصادی، توافق با تهران یا ازسرگیری حملات نظامی تأثیر خواهد گذاشت. اما مشخص است که او از دی ماه به بعد به ویژه در حوزه بودجه نظامی و بودجه کشور آزادی عمل امروز را نخواهد داشت.