در این قسمت مواضع سه حزب از جناح مخالف نتانیاهو در مورد ایران و محور مقاومت مورد بررسی قرار می‌گیرد.
به گزارش گروه بین‌الملل تسنیم، در ادامه بررسی مواضع احزاب حاضر در رقابت انتخابات کنست رژیم صهیونیستی، این گزارش به مواضع سایر احزاب اپوزیسیون در مورد جمهوری اسلامی ایران، کرانه باختری، حزب الله لبنان، نوار غزه، اعراب ساکن اراضی اشغالی و همچنین مقاومت یمن می‌پردازد:
1.حزب «اسرائیل خانه ما» به رهبری آویگدور لیبرمن
«اسرائیل خانه ما» یک حزب کاملاً سکولار و وابسته به حمایت یهودیان روس تبار است که در طیف راست میانه قرار می‌گیرد و به دلیل مخالفت شدیدش با اعمال معافیت و اعطای امتیازات خاص به حریدی‌ها، از سال 2018 دیگر حاضر نشده است با نتانیاهو در تشکیل کابینه همکاری کند. این در حالی است که تا پیش از این رهبر این حزب، یعنی آویگدور لیبرمن، فعالیت در مسند وزیر جنگ و وزیر خارجه در کابینه‌های تحت رهبری نتانیاهو را در کارنامه‌اش دارد. این حزب نسبت به احزاب یاشار و ائتلاف «با هم» که در جایگاه بالاتر این جناح قرار دارند، برنامه‌های مشخص‌تری در خصوص ایران، حزب‌الله و تغییر ترتیبات حکمرانی فلسطینیها ارائه کرده است.
1. ایران
لیبرمن خواستار مقابله مستقیم با جمهوری اسلامی ایران و حتی تغییر نظام است. او در برنامه شش‌بندی خود که در ژوئن 2026 منتشر کرد، پیشنهاد داد موساد مأموریت اصلی خود را بر تغییر نظام در ایران متمرکز کند. او همچنین خواستار ایجاد توان موشکی گسترده برای اسرائیل و پاسخ مستقیم به حملات ایران شد. این مواضع نشان‌دهنده رویکردی فراتر از مهار برنامه هسته‌ای و البته در جهت تضعیف ساختار سیاسی جمهوری اسلامی است.
در همان برنامه، لیبرمن پیشنهاد کرد در صورت شلیک موشک از ایران به سمت سرزمین‌های اشغالی، پاسخ تل‌آویو شامل حمله به جزیره خارک و بندرعباس باشد. او همچنین با هرگونه پیوند میان جبهه ایران و جبهه لبنان که به محدود شدن آزادی عمل اسرائیل منجر شود، مخالفت کرده است. از نگاه او، اسرائیل نباید اجازه دهد توافق یا ترتیبات دیپلماتیک درباره ایران، توان مقابله با حزب‌الله را محدود کند.[1]
2. کرانه باختری
مهم‌ترین موضع انتخاباتی لیبرمن در این زمینه، برنامه رسمی او برای تغییر ساختار اداره کرانه باختری است که در اوایل اکتبر 2026 معرفی شد. او پیشنهاد کرده است توافق سازش اسلو لغو و تشکیلات خودگردان فلسطین منحل شود؛ در مقابل، اردن مسئولیت اداره امور روزمره فلسطینیها در مناطق A و B را برعهده بگیرد. طبق این طرح، اسرائیل کنترل امنیتی سراسر منطقه را حفظ می‌کند و مسئولیت حفظ پیوستگی سرزمینی خود را نیز برعهده خواهد داشت.[2]
لیبرمن هدف این پیشنهاد را جلوگیری از شکل‌گیری یک خلأ قدرت در کرانه باختری عنوان کرده که به گفته او می‌تواند زمینه تسلط حماس و جهاد اسلامی را فراهم کند. او همچنین این طرح را راهی برای جلوگیری از تشکیل کشور فلسطینی مورد شناسایی جامعه بین‌المللی معرفی کرده است. بنابراین، برنامه او نه مبتنی بر استقلال سیاسی فلسطینیها، بلکه مبتنی بر انتقال اداره امور مدنی به اردن در کنار تداوم کنترل امنیتی اسرائیل است.
این طرح یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های قابل بررسی میان لیبرمن و سایر احزاب بلوک اپوزیسیون است. در حالی که برخی جریان‌های این بلوک بر تغییر مدیریت کابینه و احیای روابط خارجی تأکید دارند، لیبرمن پیشنهاد تغییر بنیادی ساختار اداره مناطق فلسطینی را مطرح کرده است. البته اجرای چنین ابتکاری، به پذیرشش از سوی اردن و واکنش فلسطینیها و بازیگران منطقه‌ای وابسته خواهد بود و نباید آن را سیاستی دانست که اجرای آن به سادگی ممکن است.
3. نوار غزه
لیبرمن معتقد است نابودی کامل توان حماس باید پیش از انتقال مسئولیت اداره غزه انجام شود. او در برنامه سیاسی خود اعلام کرده است پس از نابودی حماس، اداره نوار غزه باید به یک طرف خارجی واگذار شود که مسئولیت حکمرانی را برعهده بگیرد. این رویکرد میان دو مرحله تمایز می‌گذارد: نخست، حذف حماس به‌عنوان قدرت نظامی و سیاسی؛ دوم، واگذاری مسئولیت اداره روزمره غزه به یک بازیگر بیرونی.
نکته دیگر آنکه، لیبرمن بر جدایی سیاسی و اداری کرانه باختری از نوار غزه نیز تأکید کرده است. در نتیجه، برنامه او با الگوی تشکیل یک واحد سیاسی فلسطینی پیوسته در این دو منطقه سازگار نیست.[3]
4. لبنان و حزب‌الله
لیبرمن از طرفداران برخورد نظامی قاطع با حزب‌الله است. او در برنامه ژوئن 2026 خود خواستار وارد کردن ضربات شدید به مراکز فرماندهی و کنترل حزب‌الله در ضاحیه بیروت و بعلبک در صورت حمله موشکی یا پهپادی این حزب شد. همانطور که اشاره شد، وی مخالف هرگونه پیوند بین دو عرصه ایران و لبنان در توافقات سیاسی است که در زمان امضا معاهده اسلام آباد بین تهران و واشنگتن توافقی در خصوص آن صورت گرفت.
مسئله دیگر آنکه لیبرمن در اوایل سال جاری میلادی و در میانه جنگ چهل روزه گفته بود برای از میان بردن حزب‌الله، عملیات زمینی اجتناب‌ناپذیر است و اسرائیل نباید به عملیات محدود در نزدیکی مرز یا ایجاد منطقه امنیتی اکتفا کند. او در عین حال، ترکیبی از اقدامات نظامی و دیپلماتیک را ضروری دانست.[4]
5. اعراب ساکن اراضی اشغالی
در این محور، برنامه رسمی لیبرمن بر الزام همه شهرک نشینان صهیونیست به خدمت نظامی یا خدمت مدنی، بدون تفاوت دینی یا قومی، تأکید دارد. بر اساس اصول اعلام‌شده حزب، افراد مشمول باید یکی از این دو مسیر خدمت را طی کنند و فرار از خدمت می‌تواند به محرومیت از برخی مزایا منجر شود. این سیاست را باید در چارچوب تأکید حزب بر «تقسیم برابر بار مسئولیت‌ها» بررسی کرد.
در موضوع ساکنان عرب تبار، برنامه حزب همچنین بر تقویت حاکمیت قانون، مقابله با جرایم سازمان‌یافته و افزایش امنیت شخصی تأکید دارد. این حزب پیشنهاد ایجاد سازوکارهای تخصصی برای مقابله با سازمان‌های مجرمانه و اخاذی و تشدید برخورد با جرایم کشاورزی را مطرح کرده است.
6. یمن
لیبرمن در واکنش به شلیک موشک از یمن در جریان جنگ غزه به سمت اراضی اشغالی، خواستار حمله قاطع به انصارالله و ایران شد. او در پیامی در اواخر سال 2024 اعلام کرد اسرائیل نباید به تهدیدهای انصارالله علیه ساکنان ما عادت کند و باید به آنها و همچنین ایران ضربه‌ای «قاطع و تعیین‌کننده» وارد کند.[5] بنابراین، موضع او فقط محدود به حمله به مواضع یمنی‌ها نیست؛ او مسئولیت تهدید را متوجه ایران می‌کند و از این لحاظ تشابهاتی بین رویکردهای لیبرمن و نفتالی بنت وجود دارد که هر دو در طیف راست میانه جای میگیرند و اکنون در بلوک اپوزیسیون، همکاری سیاسی دارند.
به طور کلی این موضع با چارچوب کلی سیاست منطقه‌ای لیبرمن همخوان است: مقابله مستقیم با گروه‌های هم‌پیمان ایران و وارد کردن هزینه به تهران در برابر حملات آنها. براین اساس میتوان گفت رویکرد لیبرمن به عنوان حزب کاملا سکولار جریان اپوزیسیون، امنیت محور و مبتنی بر اعمال فشار شدید نظامی و سیاسی است. این حزب هیچگونه مماشاتی از خود در برابر فلسطینیها نشان نمی‌دهد و اگر کابینه بعدی از این بلوک تشکیل شود، لیبرمن می‌تواند در وزارتخانه‌هایی مانند وزارت امنیت داخلی، دارایی، خارجه و یا جنگ تقریباً همان رویکردی را در پیش بگیرد که اکنون وزرای کابینه نتانیاهو در دستور کار دارند.
2.حزب «دموکراتها» به رهبری یائیر گولان
حزب دموکراتها از اتحاد احزاب چپگرای کارگر و مرتس شکل گرفته است و خود را جریانی صهیونیستی، لیبرال و دموکراتیک معرفی می‌کند. برنامه سیاسی و امنیتی آن بر جلوگیری از الحاق کرانه باختری، جایگزینی حکومت حماس در غزه، حفظ امنیت اسرائیل و تبدیل دستاوردهای نظامی به توافق‌های منطقه‌ای متمرکز است.[6]
1. ایران
«دموکراتها» خواستار جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای هستند، اما در برنامه سیاسی خود بر ترکیب دیپلماسی، تحریم‌های اقتصادی و ابزارهای نظامی تأکید دارند. این حزب پیشنهاد ایجاد ائتلاف منطقه‌ای و بین‌المللی از کشورهای میانه‌رو را مطرح کرده تا علاوه بر جلوگیری از ادعای دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، توان موشک‌های بالستیک و نفوذ منطقه‌ای آن نیز محدود شود.[7]
برخلاف موضع لیبرمن که بر تغییر نظام جمهوری اسلامی تأکید دارد، برنامه اعلام‌شده «دموکراتها» بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، اعمال فشار و ایجاد ائتلاف منطقه‌ای متمرکز است. در همین راستا گولان از عملکرد کابینه نتانیاهو در جنگ چهل‌روزه انتقاد کرد و اهدافی مانند تغییر حکومت ایران را خطایی راهبردی دانست؛ با این حال، موضع او را نباید مخالفت مطلق با استفاده از ابزار نظامی علیه ایران تعبیر کرد. اختلاف اصلی او با نتانیاهو، بر سر اهداف جنگ، مدیریت آن، هماهنگی با آمریکا و نبود راهبرد سیاسی برای تبدیل دستاوردهای نظامی به نتیجه پایدار بود.
حزب دموکراتها با الحاق کرانه باختری مخالف‌اند و خواستار توقف روند گسترش حاکمیت اسرائیل بر این مناطق هستند. برنامه آنها بر تقویت هماهنگی امنیتی با تشکیلات خودگردان فلسطین، مقابله با خشونت شهرک‌نشینان و جلوگیری از گسترش شهرک‌ها و کانون‌های غیرقانونی است.
دموکراتها که ائتلافی از دو حزب چپگرا محسوب می‌شود، در برنامه خود از «جدایی مسئولانه» از فلسطینیها سخن می‌گویند و خواستار پیشبرد روند سیاسی با فلسطینیها بدون چشم‌پوشی و لطمه به امنیت رژیم صهیونیستی هستند.[8]
در مورد نوار غزه، حزب دموکراتها دیدگاه متفاوتی نسبت به کرانه باختری دارند. این حزب خواستار پایان حکومت حماس، خلع سلاح غزه و ایجاد ساختار حکمرانی جایگزین با حمایت منطقه‌ای و بین‌المللی است. برنامه حزب دموکراتها تشکیل یک دولت تکنوکرات فلسطینی برای اداره امور غیرنظامی، مشارکت کشورهای عربی در بازسازی و ایجاد سازوکارهای نظارتی برای جلوگیری از بازسازی توان نظامی حماس در غزه است.
این حزب همچنین بر حفظ کنترل امنیتی اسرائیل بر مرزها و گذرگاه‌های غزه تأکید داشته است. بنابراین، پیشنهاد آن به معنای خروج کامل اسرائیل از همه ابعاد امنیتی غزه نیست؛ بلکه بر جایگزینی حکومت حماس و انتقال اداره غیرنظامی به ساختاری دیگر در کنار تضمین‌های امنیتی تأکید دارد. در واقع حزب چپگرای دموکراتها که اکنون در بلوک اپوزیسیون قرار گرفته، رویکرد متفاوت از سه حزب اصلی این جناح دارد و در ظاهر معتقدند فلسطینیها باید خودشان بر این دو منطقه حاکمیت سیاسی داشته باشند هرچند که در بعد امنیتی مواضع این حزب تفاوت چندانی با دیگر احزاب یهودی-صهیونیستی ندارد.
حزب دموکراتها خواستار پایان درگیری‌های لبنان از طریق توافق امنیتی و سیاسی هستند. برنامه آنها تقویت ارتش لبنان، استقرار یک نیروی بین‌المللی دارای اختیارات اجرایی و جلوگیری از حضور و فعالیت نظامی حزب‌الله در جنوب لبنان است. در این چارچوب، توافق باید به‌گونه‌ای طراحی شود که اسرائیل برای حفظ امنیت مرزهای خود مجبور به ادامه حضور نظامی نامحدود در خاک لبنان نباشد. در این راستا این حزب تأکید دارد ایران نباید نقشی در لبنان و کمک به حزب الله داشته باشد. این رویکرد بر ترکیب فشار امنیتی و توافق‌های منطقه‌ای استوار است.
حزب دموکراتها در ظاهر بر برابری ساکنان عرب تبار و صهیونیست و تقویت خدمات عمومی در جامعه عرب تبار فلسطین اشغالی تأکید دارد. در برنامه این حزب مقابله با جرایم سازمان‌یافته، افزایش امنیت شخصی، بهبود خدمات آموزشی و تقویت نهادهای محلی جایگاه مهمی دارد. این مواضع در کنار تأکید حزب بر اصلاحات دموکراتیک و تقویت نهادهای مدنی قرار می‌گیرد.[9]
در این راستا یائیر گولان همچنین از مشارکت سیاسی عرب تباران در کابینه ائتلافی دفاع کرده و همکاری با حزب رَعَم در تشکیل کابینه را قابل‌قبول دانسته است و بر ضرورت نترسیدن از مشارکت صهیونیست‌ها و عرب‌ها در کابینه آینده تأکید کرد. این موضع از نظر ائتلاف‌سازی با موضع آیزنکوت، رهبر بزرگترین حزب اپوزیسیون، درباره شروط مشارکت رَعَم تفاوت اساسی دارد.
بنابراین میتوان گفت حزب چپگرای دموکراتها تأکید دارد که باید برای کاستن از فضای امنیتی و تنشهای سیاسی وارد توافقات و گفتگوهای منطقه‌ای و حتی بین‌المللی برای ساماندهی به وضعیت فلسطینیها در کرانه باختری و نوار غزه شد. همین سیاست باید در حوزه لبنان و برای دور کردن حزب الله از قدرت اثرگذاری نظامی استفاده شود. از این رو نگرش حزب دموکراتها در خصوص حماس و حزب‌الله و همچنین توجه ویژه به مباحث امنیتی اسرائیل تفاوت کمی با دیگر احزاب صهیونیستی دارد.
3.حزب ذخیرهها-اقتصادی
این حزب اکنون با رهبری مشترک یوعز هندل و یارون زیلخا شناخته می‌شود، در واقع در نتیجه ائتلاف دو حزب ذخیرهها و حزب اقتصادی شکل گرفت. تأسیس این ائتلاف در تابستان اتفاق افتاد و در هفته‌های نخست موفق نمی‌شد حدنصاب آرا را که کسب 3.25 درصد آرا است، به دست آورد اما در هفته‌های نزدیک به انتخابات این حزب توانسته از این حدنصاب عبور کرد و 4 کرسی کسب کند، هرچند که همچنان موقعیتش ناپایدار گزارش می‌شود. همانطور که از اسم احزاب حاضر در این ائتلاف برمی‌آید رهبرانشان با هدف توجه ویژه به نظامیان ذخیره ارتش اسرائیل و همچنین بهبود وضعیت اقتصادی وارد رقابت انتخاباتی شدند.
براین اساس این حزب وعده داده است با افزایش رقابت، کاهش مالیات و محدود کردن قدرت انحصارها، هزینه‌های زندگی را کاهش دهد. برنامه اعلام‌شده شامل کاهش تدریجی مالیات بر ارزش افزوده از 18 به 12 درصد طی شش سال، کاهش مقررات و موانع غیرضروری واردات و تشویق سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال در مناطق پیرامونی است.
در زمینه خدمت نظامی هم این حزب خواستار مشارکت همه ساکنان سرزمین‌های اشغالی (عرب-یهودی)، با استثناهای محدود، در ساختار نظامی و اعمال مجازات بر کسانی است که بدون معافیت قانونی، از خدمت سر باز می‌زنند. همچنین این حزب، تشکیل کمیسیون تحقیق داخلی درباره شکست‌های 7 اکتبر را دنبال می‌کند.
در نتیجه این فهرست مشترک، در بلوک اپوزیسیون قرار می‌گیرد، یعنی اگر بتواند حداقل 4 کرسی کسب کند، با این جناح وارد ائتلاف خواهد شد.
موضع امنیتی این حزب عمدتاً بر بازدارندگی و اقدام تهاجمی استوار است؛ یعنی انتقال ابتکار عمل به میدان دشمن به‌جای سیاست مهار و واکنش. یوعز هندل خود در سالهای گذشته با نگارش کتابی تحت عنوان «اسرائیل در مواجهه با ایران؛ جنگ اشباح»، از ایران به عنوان مهم ترین تهدید علیه امنیت داخلی اسرائیل یاد کرده بود.
2.کرانه باختری
این حزب با تشکیل کشور مستقل فلسطینی مخالف است و از تقویت شهرک‌سازی در کرانه باختری حمایت می‌کند. در پاسخ رسمی به پرسش‌های انتخاباتی نیز اعلام کرده که برای جلوگیری از تشکیل کشور فلسطینی در عرصه دیپلماتیک و سیاسی اقدام خواهد کرد و هم‌زمان واقعیت میدانی را به نفع اسرائیل تغییر می‌دهد. همچنین رهبران این ائتلاف از اعمال حاکمیت اسرائیل بر مناطقی مانند دره اردن یا بلوک‌های شهرک‌نشین، در صورت فراهم شدن امکان آن، حمایت می‌کند.
3.نوار غزه
موضع اعلام‌شده حزب ذخیرهها-اقتصادی، ادامه رویکرد نظامی تهاجمی و حفظ کنترل نظامی اسرائیل بر نوار غزه است. در برنامه حزب ایجاد «مدیریت مهاجرت داوطلبانه» برای ساکنان این منطقه که خواهان مهاجرت به کشورهای دیگر باشند، مطرح شده است. در همین رابطه یوعز هندل نیز بر افزایش ظرفیت ارتش و تسلط بر ارتفاعات راهبردی در غزه تأکید دارد.[10]
4.لبنان و حزب‌الله
این حزب خواستار خلع سلاح حزب‌الله است و اعلام کرده اگر این سازمان مطابق توافق مربوطه خلع سلاح نشود، باید عملیات نظامی برای خلع سلاح آن و تسلط بر ارتفاعات مشرف به لبنان آغاز شود. این موضع نشان‌دهنده رویکرد سخت‌گیرانه امنیتی و تأکید بر ایجاد برتری نظامی در مرز شمالی است.
5.عرب تباران ساکن اراضی اشغالی
در این حوزه، موضع اعلام‌شده این حزب بیشتر بر امنیت داخلی، مقابله با جرایم سازمان‌یافته و الزام به خدمت نظامی در ارتش اسرائیل، متمرکز است. حزب ذخیرهها پیشنهاد کرده است یک بخش عملیاتی جدید در شین‌بت برای مقابله با جرایم در جوامع عربی مستقر در داخل سرزمین‌های اشغالی ایجاد شود؛ اقدامی که به تغییر قانونی نیاز دارد. همچنین از تشکیل دادگاه‌های تخصصی با رسیدگی سریع برای ساکنان عرب تبار در ساختار نظامی اسرائیل حمایت می‌کند. براین اساس هندل تأکید کرده است همه ساکنان اراضی اشغالی، فارغ از یهودی یا عرب بودن، باید نوعی خدمت نظامی یا داخلی در ساختار ارتش انجام دهند و برای افرادی که خدمت نمی‌کنند، مجازات یا محرومیت از مزایا در نظر گرفته شود. با این حال این حزب تمایلی به مشارکت احزاب عربی در تشکیل کابینه ندارد و فقط به دنبال تأسیس کابینه‌ای متشکل از احزاب صهیونیستی است.
پانوشت:
[1]. https://beytenu.org.il/תוכנית-ששת-הסעיפים-של-אביגדור-ליברמן-ה/
[2]. https://www.ynet.co.il/news/elections2026/article/r1ni0tjofx
[3]. https://www.ynet.co.il/news/elections2026/article/r1ni0tjofx
[4] . https://www.ynet.co.il/news/article/hkw52l611gg
[5]. https://www.inn.co.il/news/657004
[6]. https://www.idi.org.il/policy/parties-and-elections/parties/democrats/
[7]. https://www.mako.co.il/news-israel-elections/2026/Article-53c6ffa50321f91027.htm
[8] . https://democrats.org.il/content/end-war-agreement
[9]. https://www.idi.org.il/policy/parties-and-elections/parties/democrats/
[10] . https://www.themiluimnikim.org.il/