بابل - ایرنا - در حالی تالاب میانکاله به هفته های پر ترافیک فرود گله های مختلف پرندگان مهاجر زمستان گذران از سیبری و زیستگاه های شمال دریای خزر نزدیک شده است که بارش های سیلابی هفته گذشته در این آب خوان سفره آرایی زیبای را برای مهمانان مهاجر فراهم کرده و بهشت پرندگان را دیدنی تر از گذشته کرد.
به گزارش ایرنا، بارش و سیلاب شدید هفته گذشته در مازندران که حجم زیادی از باران و سیلاب را وارد تالاب میانکاله کرده است روزهای خوشی را برای پرندگان مهاجری فراهم کرد که در هفته های پیش رو گله گله در این آب خوان فرود می آیند.
سیلاب هفته گذشته مازندران نه تنها در تراز آب میانکاله تاثیر داشت بلکه دشت بزرگ تالاب هم توسط این سیلاب‌ها به همراه بارش شدید شست و شو شده و حجم زیادی از رطوبت به هزاران هکتار از اراضی خشک شده میانکاله تزریق کرده است.
پرندگان زمستان گذرانی که در تالاب میانکاله فرود می آیند برخی از گونه ها در آب های کم عمق تالاب زیست می کنند که بارش های سیلابی این بستر را برای فرود این گونه های مهاجر فراهم کرد.
تالاب میانکاله به علت پسروی آب خزر این روزها حال و روز خوشی ندارد و ۳۲ هزار هکتار از سطح تالاب میانکاله کاهش پیدا کرد و از ۵۲ هزار هکتار گذشته به ۲۲ هزار هکتار فعلی رسیده که بر این اساس صاحبنظران این سیلاب‌ها را برای تالاب میانکاله اثربخش دانستند.
در دنیا ۴۲ نوع تالاب وجود دارد که از این تعداد ایران دارای ۴۱ نوع آن است و تالاب های ساحلی همانند میانکاله از جمله آن است و تالاب‌های داخلی همانند ارومیه نوع دیگری از آنها محسوب می شود، در جهان یک نوع تالاب خاص هم وجود دارد که بی‌نظیر است و آن هم آببندانهای استان مازندران هستند که به دلیل اینکه کنوانسیون رامسر در مازندران ثبت شد این نوع تالاب نیز وارد لیست جهانی شده است و از جمله ۴۲ نوع تالاب ثبت شده جهانی هستند.
سیلاب‌ها در مازندران برای تمامی این آب بندان‌ها به خصوص میانکاله که شرایط حادتری دارد مفید است و این بارش‌ها تراز آب تالاب را افزایش می‌دهند.
بر اساس بررسی هایی که چهره های علمی انجام داده اند وسعت میانکاله در حوزه مازندران در سال ۱۳۷۳ به میزان ۵۵ هزار هکتار بود و براساس آخرین برآوردهایی که در کارگروه احیای میانکاله انجام شد این وسعت به ۲۲ هزار هکتار یعنی کمتر از نصف کاهش یافته که این امر تاثیرات فراوانی در کاهش حضور پرندگان مهاجر در مازندران داشته است.
آمار مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر هم از کاهش ۲ متری سطح آب این دریا از سال ۱۳۷۵ تاکنون خبر می دهد و در سال های گذشته سطح آب این دریا ۲۶ سانتی‌متر کاهش یافته است.
صاحبنظران دانشگاهی بر این باورند که تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین که یک مسئله جهانی است و از طرفی دیگر کاهش پوشش جنگلی و مراتع در مازندران که سبب نفوذ کمتر بارش ها در زمین شده به همراه تغییر کاربری و گسترش ویلا سازی و توسعه شهری سبب شد که بارش های در استان سیل آسا و خسارت آفرین باشد.
کارشناسان می گویند با توجه به گرم شدن زمین، گاز گلخانه ای سبب می شود نور خورشید در اتمسفر زمین حبس شود و این موضوع زمینه گرمایش زمین و بی نظمی را فراهم می کند که این بی نظمی و تغییر اقلیم رو به افزایش است و بنابراین بارش های سیل آسا در مازندران با توجه به تغییر کاربری های زیاد در استان بیشتر از این میزان هم خواهد شد.
شتاب بخش جریان حیات در میانکاله
در این ارتباط کارشناس حیات وحش گفت: بارش های پاییزی خوبی که در دهه دوم آبان ماه داشتیم و هفته های پیش رو هم این بارش ها تداوم دارد زمیته شتاب بخشی جریان حیات و زیست پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی را در تالاب ها فراهم کرد و این امر سبب شد احیای تالاب های فصلی و آبگیری مناسب تالاب هایی که در معرض خشکی بودند فراهم شود.
کوروس ربیعی افزود: این بارش های سیلابی موجب جلب پرندگان مهاجر به تالاب میانکاله و آب بندان ها دیگر استان شده است و از سوی دیگر پس از برداشت کشت دوم برنج و رتون از شالیزارها که به سرعت پس از آن بارش ها خوب پاییزی شروع شده بود، این عرصه ها نیز به جرگه اکوسیستم های فصلی تالابی برای تغذیه و زمستان گذرانی بسیاری از انواع پرندگان مهاجر تبدیل شده است.
این کارشناس حیات وحش با اشاره به این مطلب که بارش های سیلابی در میانکله و افزایش شاب گیری در این تالاب زمینه ای برای فرود پرندگان مهاجری همانند انواع پرندگان کنار آبزی به خصوص پاشلک ها، خروس کولی ها، اردک های روی آبچر مثل خوتکای معمول و سرسبز را فراهم کرده است، اظهار کرد: این بازش ها زمینه حضور پرندگان دیگری همانند حواصیل ها و اگرت ها، دستجات بزرگ سارها و کلاغ ها و چکاوک ها و دم جنبانک ها از این زیستوم های فصلی برای تغذیه استفاده می کنند.
این کارشناس حیات وحش ادامه داد: حضور این پرندگان زمستان گذران نقش اکولوژیکی مهمی در کنترل بیولوژیک آفات زراعی با تغذیه از لاروهای حشرات و نیز تغذیه از بذور علف های هرز، کمک مهمی به سلامت اکوسیستم و محیط زیست و حاصلخیزی خاک می نمایند و از این طریق پرندگان نقش بی نطیری در سلامت تولید و امنیت غذایی ایفا می نمایند.
افزایش ۶ میلیون مکعبی ذخیره آب آب
مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای مازندران گفت: بارش‌های روزهای اخیر حدود پنج میلیون مترمکعب حجم آب موجود در مخزن سدهای مازندران را بیشتر کرد و منجر به افزایش یک میلیون متر مکعبی ذخایر آببندانهای استان شد.
فرهاد خلردی افزود: بارش‌های اخیر نقش مهمی در تالاب ها، آببندانهای و سدهای مازندران داشتند و بیشترین میزان اثرگذاری این بارندگی‌ها بر افزایش آب سدهای استان در سد گلورد شرق مازندران ثبت شد که ذخیره آب این سد را طی روزهای اخیر اخیر، چهار میلیون متر مکعب افزایش داد.
وی افزود: دِبی پیک سیلاب نکارود در بالادست سد گلورد در سیلاب شب هفته گذشته به ۴۰ متر مکعب بر ثانیه رسید که کل این سیلاب در مخزن سد گلورد مهار شد.
مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای مازندران خاطرنشان کرد: ذخیره سد آیت‌الله صالحی مازندرانی(البرز) در سوادکوه شمالی و سد شهید رجایی در ساری نیز پس از این بارندگی‌ها در مجموع حدود یک میلیون متر مکعب افزایش یافت.
خلردی با اشاره به ثبت عمده بارندگی‌ها در مناطق پایین‌دست و جلگه‌ای استان، از اثرگذاری مناسب بارش‌ها بر افزایش ذخایر آبی آببندانهای استان خبر داد و گفت: این بارش‌ها منجر به افزایش یک میلیون مترمکعبی ذخیره مجموع آببندانهای مازندران در ۲۴ ساعت گذشته شد.
بیشترین بارش ها در شرق مازندران
داده‌های دریافتی از ایستگاه‌های هواشناسی مازندران نشان می‌دهد که در ۴۸ ساعت سیلابی هفته گذشته بیشترین میزان بارندگی در سطح استان با ۱۱۱ میلیمتر در امیراباد بهشهر به ثبت رسیده است.
همچنین طبق این داده، پس از امیرآباد بهشهر، رستمکلا بهشهر با ۹۵.۹، گلوگاه با ۹۱.۵ و دشت ناز ساری با ۸۷ میلیمتر شاهد بیشترین میزان بارندگی ثبت شده در ۴۸ ساعت گذشته بودند.
همچنین طبق داده‌های دریافتی از ایستگاه‌های هواشناسی مازندران، کمترین میزان بارندگی در ۴۸ ساعت گذشته با چهار میلیمتر در کنلوس نوشهر، انوار آمل با ۲، گلعلی‌آباد تنکابن با ۱.۷ و پنجاب آمل با یک میلیمتر بوده است و دلیر چالوس با ۱۵ و ارضت بهشهر با ۲ سانتی‌متر برف شاهد بیشترین میزان بارش برف ثبت شده در ۴۸ ساعت گذشته بودند.
براساس تجزیه و تحلیل آخرین نقشه های پیـش‌یابـی هواشناسـی، وضعیت جوی امروز مازندران ابری با بارش پراکنده باران و از اواسط روز به تدریج با کاهش ابر، روز چهارشنبه صاف تا نیمه ابری با افزایش دما و از شامگاه چهارشنبه و روز پنجشنبه نیز نیمه ابری تا ابری با بارش پراکنده باران و وزش باد و از اواسط روز پنجشنبه با کاهش ناپایداری و ابر پیش‌بینی شده است.
این تالاب با داشتن پناهگاه حیات وحش به مساحت حدود ۲۲ هزار هکتار در حوزه مازندران و تنوع گیاهی از جمله درختان سازیل و انار وحشی که تغذیه برخی پرندگان را تشکیل می‌دهد توانست بیش از ۵۰۰ گونه جانوری را در خود جای دهد و به نوعی بهشت پرندگان استان نام بگیرد و با این تنوع زیستی به عنوان یکی از ذخیره گاه‌های زیست کره جهان از سوی سازمان‌های جهانی حفاظت از محیط زیست قرار گرفت.
تالاب میانکاله را باید بهشت پرندگان و پرنده نگری نام نهاد؛ سی و ششمین تالاب ثبت شده دنیا و نخستین تالاب ثبت شده در کنوانسیون تالاب‌های بین المللی رامسر و یکی از ۶۵۰ ذخیرگاه زیست کره جهان با ۴۸ هزار هکتار وسعت در شرق استان مازندران و در همجواری با استان گلستان واقع شده است و سالانه ۱۳۰ گونه از پرندگان مهاجر را با جمعیت حدود ۱.۵ میلیون بال میزبانی می‌کند.
هرساله از اواسط شهریور تا اواسط زمستان تالاب و آببندانهای مازندران میزبان گونه‌های مختلف پرندگان از نقاط سردسیر کشورهای حاشیه دریای خزر است که به امید یافتن مکان گرم و غذا به این مقصد عزم سفر می‌کنند.
بنا برآمار اداره حیات وحش محیط زیست مازندران بیشتر از صدها گونه از پرندگان مهاجر بومی و غیر بومی به تالاب ها و آبگیرهای این استان کوچ زمستانی دارند.
اکوسیستم‌های آبی غنی مازندران به دلیل بهره‌مندی از شرایط مطلوب، هر ساله با فرا رسیدن فصل سرما زیستگاهی امن و گسترده برای حضور و زمستان گذرانی پرندگان مهاجری است که پس از سپری کردن مسافت‌های طولانی در این زیستگاه‌ها فرود آمده‌اند.
تالاب ها و زیستگاه های آبی مازندران یکی از زیباترین جاذبه‌های طبیعی این استان هستند که با ظرفیت قابل توجه اکوسیستمی در این استان علاوه بر اینکه زیبنده جلوه‌های گردشگری به شمار می‌روند، با توجه به شرایط مناسب زیست، هر ساله با شروع فصل سرما مامنی دلپذیر برای پرندگان مهاجر به شمار می‌روند و با آغوشی باز پذیرای جمعیت ده‌ها هزار قطعه‌ای از پرندگان هستند.