پژوهشگران فیلتر آب کوچک و قابلحملی طراحی کردند که میتواند در زمان وقوع بلایای طبیعی و در مناطقی که دسترسی به آب آشامیدنی سالم محدود است، تامین آب سالم را آسانتر کند.
این فیلتر سبک، ارزانقیمت و قابلحمل است همچنین بهراحتی روی بطریهای معمولی آب یا نوشابه قرار میگیرد تا کاربران بتوانند تقریبا در هر مکانی از آن استفاده کنند.
به گزارش ایسنا، این نوآوری در شرایطی معرفی شده است که تغییرات اقلیمی فشار فزایندهای بر منابع آب جهان وارد کرده است. وقوع مکرر سیلابها میتواند چاهها و رودخانهها را به باکتریها و مواد شیمیایی آلوده کند و خشکسالی نیز بسیاری از جوامع را ناچار به استفاده از منابع آب آلوده میکند.
بر اساس اعلام سازمان ملل، اکنون بلایای مرتبط با آب، ازجمله سیل و خشکسالی بخش عمدهای از بلایای طبیعی جهان را تشکیل میدهند. همچنین برآورد مشترک یونیسف و سازمان جهانی بهداشت نشان میدهد که در سال ۲۰۲۴ بیش از ۲ میلیارد نفر همچنان به آب آشامیدنی سالم و مدیریتشده دسترسی نداشتند.
این فیلتر طراحی شده پژوهشگران موسسه نانوفناوری سریلانکا، دانشگاه نیوکاسل و دانشگاه موناش مالزی موفق به دریافت حق ثبت اختراع در سریلانکا شده است. هدف اولیه این پروژه، مقابله با مشکل جدی سلامت در سریلانکا بود که آبهای زیرزمینی برخی مناطق روستایی حاوی فلزات سنگین مضر است و با شیوع بیماری مزمن کلیوی در این جوامع ارتباط دارد.
پژوهشگران دریافتند که این فناوری میتواند در بسیاری از نقاط دیگر جهان نیز برای مقابله با مشکلات مختلف آلودگی آب کاربرد داشته باشد.
این دستگاه بهصورت یک قطعه کوچک روی بطری پلاستیکی استاندارد نصب میشود. کاربر پس از پر کردن بطری از آب، تنها با فشردن بطری، آب را از میان فیلتر عبور میدهد. این فرآیند به برق یا تجهیزات پیچیده نیازی ندارد.
داخل فیلتر از دو لایه تصفیه استفاده شده است، لایه نخست از نانوالیاف بسیار ریز تشکیل شده که باکتریها، ویروسها و فلزات سنگین را به دام میاندازد. لایه دوم، حاوی کربن فعال اصلاحشده است که مواد شیمیایی، بو و طعم نامطلوب آب را کاهش داده و همچنین محافظت بیشتری در برابر میکروارگانیسمهای مضر فراهم میکند.
نتایج آزمایشهای این اختراع نشان داد، فیلتر توانسته است تا ۹۹.۹۹۹ درصد از باکتریهای رایج، از جمله اشرشیا کلی (E. coli) و استافیلوکوکوس اورئوس را حذف کند.
همچنین این فناوری غلظت فلزات سنگین خطرناکی مانند سرب، کادمیوم، کروم، آهن و آرسنیک را بهطور قابلتوجهی کاهش داده است. در یکی از آزمایشهای انجامشده روی آب زیرزمینی، تقریبا تمام کادمیوم و حدود ۶۹ درصد آرسنیک از آب حذف شد.
نمونه اولیه این فیلتر کمتر از ۱۰ گرم وزن دارد، با سرعت تقریبی ۱۰۰ میلیلیتر در دقیقه آب را تصفیه میکند و پیش از نیاز به تعویض، توانایی تصفیه حدود ۱۳۰۰ لیتر آب را دارد.
در حال حاضر گروه پژوهشی در جستوجوی شرکتها، سرمایهگذاران و سازمانهای بشردوستانه است تا این فناوری را وارد مرحله تولید انبوه کند. به عقیده پژوهشگران، این فیلتر علاوه بر جوامع روستایی، میتواند در عملیات امدادرسانی، اردوگاههای پناهجویان، ماموریتهای امداد و نجات، مدارس و مناطقی که بهطور مداوم با سیل یا خشکسالی روبهرو هستند، کاربرد گستردهای داشته باشد.
نوریج گزارش کرد، اگرچه این محصول پیش از عرضه گسترده به آزمایشها و توسعه بیشتری نیاز دارد، اما طراحی ثبتشده آن راهکاری نویدبخش برای تامین آب آشامیدنی سالم در شرایط بحرانی به شمار میرود؛ راهکاری ساده که با نصب روی یک بطری معمولی، میتواند به حفاظت از سلامت انسانها و افزایش تابآوری جوامع در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی کمک کند.