یک جرم فضایی کوچک به نام ۱۹۹۸ KY۲۶ برخلاف انتظار دانشمندان در حال شتاب گرفتن است و توضیحات قبلی درباره رفتار غیرعادی آن با تردیدهای جدی روبه‌رو شده است. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد این جرم فضایی احتمالاً دمای بالاتری از آن دارد که بتواند یخ مورد نیاز برای حرکت شبیه دنباله‌دارها را در خود حفظ کند.
تینا مزدکی_بیشتر سیارک‌ها در فضا تحت تأثیر نیروهای شناخته‌شده‌ای مانند گرانش و فشار تابشی خورشید حرکت می‌کنند. اما جرم فضایی ۱۹۹۸ KY۲۶ رفتار متفاوتی دارد و مسیر حرکت آن با شتابی غیرمنتظره همراه است. دانشمندان پیش‌تر احتمال داده بودند این جرم در واقع یک دنباله‌دار تاریک باشد، اما تحقیقات تازه نشان می‌دهد این فرضیه با مشکل مهمی روبه‌رو است. دمای سطح و بخش‌های داخلی این جرم ممکن است برای حفظ یخ کافی نباشد.
- قطر این جرم فضایی حدود ۱۱ متر است.
- سرعت چرخش آن بسیار بالاست و هر ۵.۳۵ دقیقه یک دور کامل می‌زند.
- مسیر حرکت آن با شتابی غیرعادی در جهت عمود بر صفحه مداری همراه است.
- دانشمندان احتمال داده بودند این جرم یک دنباله‌دار تاریک باشد.
- پژوهش جدید نشان می‌دهد حتی سردترین بخش‌های آن نیز برای حفظ طولانی‌مدت یخ آب بیش از حد گرم هستند.
- فضاپیمای ژاپنی هایابوسا ۲ قرار است در ژوئیه ۲۰۳۱ به این جرم فضایی برسد.
سیارک ۱۹۹۸ KY۲۶ چرا رفتار غیرعادی دارد؟
بیشتر اجرام سنگی موجود در فضای میان سیاره‌ای در دو گروه اصلی سیارک‌ها و دنباله‌دارها قرار می‌گیرند. سیارک‌ها عمدتاً از سنگ تشکیل شده‌اند، اما دنباله‌دارها حاوی یخ هستند. هنگامی که این یخ در اثر گرمای خورشید تصعید می‌شود و به گاز تبدیل می‌شود، خروج مواد از سطح دنباله‌دار می‌تواند نیرویی اضافی به آن وارد کند و مسیر حرکتش را تغییر دهد.
تصویری که معمولاً از دنباله‌دارها در ذهن داریم، جرمی درخشان با دنباله‌ای نورانی است. اما همه دنباله‌دارها چنین ظاهری ندارند.
برخی از آن‌ها که با عنوان دنباله‌دار تاریک شناخته می‌شوند، گازهایی را به فضا منتشر می‌کنند، اما این فعالیت به اندازه‌ای نیست که دنباله درخشان و قابل مشاهده‌ای ایجاد کند. به همین دلیل، از نظر ظاهری شبیه سیارک‌های معمولی هستند، اما حرکت آن‌ها تحت تأثیر خروج گاز از سطح قرار می‌گیرد. رفتار ۱۹۹۸ KY۲۶ نیز باعث شده بود دانشمندان احتمال دهند با چنین جرمی روبه‌رو هستند.
دمای سیارک مرموز با فرضیه دنباله‌دار تاریک سازگار نیست
کوربین هانسن و ماساتوشی هیرابایاشی، مهندسان هوافضا در مؤسسه فناوری جورجیا، برای بررسی این فرضیه مدلی از دمای سطح و بخش‌های داخلی این جرم فضایی تهیه کردند. آن‌ها با استفاده از اطلاعات موجود درباره اندازه، مدار، میزان بازتاب نور و ترکیبات احتمالی ۱۹۹۸ KY۲۶، دمای بخش‌های مختلف آن را محاسبه کردند.
نتایج نشان داد برای اینکه یخ آب مدفون در زیر سطح یک جرم فضایی بتواند در دوره‌های طولانی باقی بماند، دما باید کمتر از حدود ۱۴۵ کلوین، معادل منفی ۱۲۸ درجه سانتی‌گراد باشد. اما حتی سردترین بخش‌های ۱۹۹۸ KY۲۶ نیز در طول گردش به دور خورشید، میانگین دمایی دست‌کم ۲۱۲ کلوین، معادل منفی ۶۱ درجه سانتی‌گراد دارند. این دما برای انسان بسیار سرد است، اما برای حفظ یخ دنباله‌دارها به اندازه کافی پایین نیست.
پژوهشگران اعلام کرده‌اند میزان خروج بخار آب از این جرم فضایی به‌اندازه‌ای بالاست که امکان حفظ ذخایر یخ مدفون در آن را با تردید مواجه می‌کند.
ذخایر یخ این جرم فضایی چقدر دوام می‌آورد؟
محاسبات پژوهشگران نشان می‌دهد حتی اگر یک درصد جرم ۱۹۹۸ KY۲۶ از یخ آب تشکیل شده باشد، این ذخایر در شرایط فعلی طی کمی بیش از ۲۰۰۰ سال به‌طور کامل از بین می‌روند. اما اگر خروج همین یخ عامل شتاب غیرعادی این جرم فضایی باشد، تمام ذخایر یخ مورد نیاز برای ایجاد چنین اثری ممکن است تنها طی ۶۲ سال مصرف شوند.
البته یک نکته مهم همچنان نامشخص است. دانشمندان نمی‌دانند این جرم فضایی از چه زمانی در مدار فعلی خود قرار گرفته است. بنابراین هنوز نمی‌توان احتمال وجود یخ در آن را به‌طور کامل رد کرد. با این حال، نتایج پژوهش جدید در کنار مطالعه پیشین درباره منشأ احتمالی این جرم در کمربند سیارکی، فرضیه دنباله‌دار تاریک بودن آن را ضعیف‌تر کرده است.
فشار تابشی خورشید، توضیح احتمالی دیگر برای شتاب سیارک
اگر خروج گاز از سطح ۱۹۹۸ KY۲۶ عامل شتاب غیرعادی آن نباشد، دانشمندان باید به دنبال توضیح دیگری باشند. یکی از گزینه‌های احتمالی، فشار تابشی خورشید است. نور خورشید علاوه بر انتقال انرژی، نیروی بسیار کوچکی نیز به اجرام فضایی وارد می‌کند. این نیرو در برخی شرایط می‌تواند بر حرکت اجرام کوچک تأثیر بگذارد و باعث تغییر مسیر یا شتاب آن‌ها شود.
از آنجا که ۱۹۹۸ KY۲۶ جرمی نسبتاً کوچک با قطری حدود ۱۱ متر است، این احتمال وجود دارد که فشار تابشی خورشید در رفتار غیرعادی آن نقش داشته باشد.
مأموریت هایابوسا ۲ برای کشف راز سیارک مرموز
پاسخ قطعی به معمای ۱۹۹۸ KY۲۶ ممکن است در سال‌های آینده مشخص شود. فضاپیمای ژاپنی هایابوسا ۲ که توسط آژانس اکتشافات هوافضای ژاپن هدایت می‌شود، در مسیر رسیدن به این جرم فضایی قرار دارد. بر اساس برنامه اعلام‌شده، این فضاپیما در ژوئیه ۲۰۳۱ به ۱۹۹۸ KY۲۶ خواهد رسید. بررسی مستقیم این جرم می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره ترکیبات، ساختار و علت شتاب غیرعادی آن در اختیار دانشمندان قرار دهد.
تا آن زمان، ۱۹۹۸ KY۲۶ همچنان یکی از اجرام فضایی مرموزی خواهد بود که رفتار آن با توضیحات رایج درباره سیارک‌ها و دنباله‌دارها به‌سادگی قابل توجیه نیست.
منبع: ScienceAlert