حوزه/ دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی با محوریت «عقلانیت و معنویت» در مدرسه علمیه تخصصی فاطمیه(س) دامغان برگزار شد و در آن، ابعاد علمی، اخلاقی و معنوی شخصیت علامه طباطبایی و نقش ایشان در پیوند عقلانیت دینی با معنویت قرآنی مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش خبرگزاری حوزه از سمنان، دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی با محوریت «عقلانیت و معنویت» و با همکاری دبیرخانه دائمی بزرگداشت علامه طباطبایی و واحد پژوهش و فرهنگی مدرسه علمیه تخصصی فاطمیه(س) دامغان برگزار شد.
در این نشست، محمد باقر خراسانی مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به جایگاه علمی و معنوی علامه طباطبایی اظهار داشت: علامه طباطبایی از سوی سازمان یونسکو به‌عنوان یکی از چهره‌های تأثیرگذار علمی و معنوی جهان معرفی شده است؛ با این حال، در معرفی و شناساندن ابعاد شخصیتی و علمی ایشان در داخل کشور، آن‌گونه که شایسته است، اهتمام نشده است.
وی با اشاره به سخنان رئیس مرکز شرق‌شناسی در افتتاحیه کنگره علامه طباطبایی افزود: حتی برخی محافل علمی خارجی نیز از میزان توجه و شناخت جامعه علمی ایران نسبت به شخصیت علامه ابراز تعجب کرده‌اند؛ چراکه این شخصیت برجسته در فضای علمی کشور آن‌گونه که باید مورد توجه قرار نگرفته است.
خراسانی با تأکید بر پیوند عقلانیت و معنویت در سیره علامه طباطبایی بیان کرد: برخی تلاش می‌کنند میان عقل و دین تعارض ایجاد کنند، در حالی که این دو در کنار یکدیگر می‌توانند زمینه‌ساز رشد و تعالی انسان باشند و شخصیت علامه طباطبایی نمونه روشنی از جمع میان این دو حقیقت است. امام خمینی(ره) نیز از ایشان به‌عنوان شخصیتی کم‌نظیر در حوزه علمیه یاد کرده‌اند.
وی در تبیین جلوه‌های معنویت علامه طباطبایی، به تحول روحی ایشان در مسیر تحصیل علوم دینی اشاره کرد و گفت: علامه در بیان خاطرات خود نقل می‌کند که در ابتدا علاقه چندانی به درس نداشت و از خداوند خواست تا در مسیر طلبگی موفق شود؛ پس از آن، تحولی در وجودشان ایجاد شد و چنان شوق و علاقه‌ای به تحصیل پیدا کرد که شب و روز و گرما و سرما برایشان تفاوتی نداشت.
وی تألیف تفسیر «المیزان» را از جلوه‌های برجسته پیوند علم و معنویت در شخصیت علامه دانست و با اشاره به دیدگاه شهید مطهری درباره عظمت این اثر تفسیری اظهار داشت: عظمت علمی المیزان به‌گونه‌ای است که شناخت کامل جایگاه آن به گذشت زمان نیاز دارد. انس عمیق علامه با قرآن کریم و ادعیه، از عوامل مهم شکل‌گیری چنین اثر ماندگاری بوده است.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی به نقل از مرحوم آیت‌الله مصباح یزدی، به اهتمام ویژه علامه در مراجعه و مرور آیات قرآن هنگام تفسیر اشاره کرد و این موضوع را نشانه عمق انس و ارتباط معنوی ایشان با کلام وحی دانست.
وی، زمان‌شناسی را از مهم‌ترین جلوه‌های عقلانیت علامه طباطبایی برشمرد و تصریح کرد: علامه با شناخت نیازهای علمی و فکری جامعه، به این نتیجه رسید که در آن مقطع تاریخی، دو حوزه فلسفه و تفسیر قرآن باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد؛ ازاین‌رو، ضمن تدریس این علوم، به تولید منابع علمی و تربیت شاگردان نیز اهتمام داشت.
خراسانی افزود: یکی دیگر از جلوه‌های عقلانیت علامه، برخورد برابر و بدون تبعیض با افراد حاضر در جلسات علمی بود؛ ایشان در تعامل با شاگردان و حاضران، تفاوتی میان افراد قائل نمی‌شد و در مسیر تعلیم و تربیت، رویکردی اخلاق‌مدارانه داشت. پرهیز از جدل و خودنمایی نیز از دیگر ویژگی‌های شخصیتی علامه است.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت احیای عقلانیت و معنویت در جامعه امروز اظهار داشت: عقلانیت و معنویت از نیازهای اساسی و گمشده دنیای معاصر و جامعه ما است. به‌ویژه عقلانیتی که با معنویت همراه باشد و بتواند مسیر رشد فردی و اجتماعی را هموار کند. حوزه‌های علمیه و طلاب در ترویج این رویکرد مسئولیت مهمی بر عهده دارند؛ چراکه اگر حوزه علمیه خود از مسیر عقلانیت همراه با معنویت فاصله بگیرد، این مسئله می‌تواند آثار نامطلوبی بر جامعه داشته باشد.