اتحادیه اروپا و کانادا با هدف کاهش وابستگی راهبردی به آمریکا و چین، در پی توسعه همکاری‌های مشترک در حوزه انرژی، مواد معدنی حیاتی و فناوری هستند؛ تلاشی که با ملاحظات سیاسی و ضرورت پرهیز از تنش با واشنگتن و پکن همراه است.
به گزارش تجارت نیوز، پولتیکو با انتشار یادداشتی نوشت: اتحادیه اروپا و کانادا در شکل‌دهی به ائتلاف جدید خود یک هدف مشترک دارند: جلوگیری از برانگیختن خشم بیشتر واشنگتن و پکن.
مقام‌های دو طرف تحت فشار قرار دارند تا به تمامی تعهداتی که در نشست قبلی اعلام کرده بودند، عمل کنند. آن‌ها روز جمعه حوزه‌های اولویت‌دار همکاری در یک سال آینده را اعلام خواهند کرد؛ اقدامی که هم‌زمان با گسترش همکاری‌های فراآتلانتیکی انجام می‌شود. با این حال، نباید انتظار داشت که مجموعه‌ای از توافق‌های جدید و گسترده در این نشست اعلام شود.
یکی از مقام‌های ارشد اتحادیه اروپا در گفت‌وگو با پولیتیکو، درباره چالش‌های مشترک بروکسل و اتاوا برای کاهش وابستگی به آمریکا و چین گفت: «کانادا اهدافی دارد که برای تحقق آن‌ها به فناوری ما نیازمند است؛ بنابراین، اگر بر این ظرفیت‌های مکمل تمرکز کنیم، می‌توانیم رابطه‌ای بسیار مطلوب شکل دهیم.» این مقامنخواست نامش فاش شود تا بتواند درباره مذاکرات دیپلماتیک حساس میان بروکسل و اتاوا آزادانه اظهارنظر کند.
به گفته این مقام اروپایی، یکی از منافع اصلی اتحادیه اروپا در همکاری با کانادا، امکان متنوع‌سازی منابع تامین مواد خام حیاتی و منابع انرژی است؛ اقدامی که به‌ترتیب وابستگی این اتحادیه به چین و روسیه را کاهش می‌دهد.
او درباره ذخایر معدنی کانادا گفت: «بخش عمده آنچه ما نیاز داریم، در اختیار کاناداست. همچنین فرصت بسیار بزرگی برای انتقال سوخت‌های فسیلی و گاز کانادا به اتحادیه اروپا وجود دارد».
مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، روز پنجشنبه مناقشه بر سر این موضوع را که آیا اتحادیه اروپا باید رابطه خود با کانادا را «عضویت وابسته» بنامد یا خیر، کم‌اهمیت دانست و تاکید کرد که این بحث در حاشیه اهمیت اجلاس تاریخی دو طرف قرار دارد.
اوایل همین هفته، آلمان، فرانسه، یونان و چند کشور دیگر با درج عبارت «عضویت وابسته» در بیانیه مشترک اتحادیه اروپا و کانادا که قرار بود در مونترال منتشر شود، مخالفت کرده بودند. این مخالفت پس از آن مطرح شد که اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در ماه سپتامبر پیشنهاد استفاده از این عنوان را مطرح کرد.
با این حال، کارنی روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت که ائتلاف جدید «یک اقدام تبلیغاتی و بازاریابی نیست» و نام آن اهمیت چندانی ندارد. او تاکید کرد: «آنچه اهمیت دارد این است که ظرفیت‌های مکمل دو حوزه قضایی ما، حاکمیت و استقلال اروپا را تقویت کند؛ از جمله در زمینه خودمختاری راهبردی، مواد معدنی حیاتی، انرژی و حوزه‌های دیگر، از جمله هوش مصنوعی».
با این حال، کارنی و فون در لاین برای نزدیک‌تر کردن اتحادیه اروپا و کانادا در قالب مشارکتی که همسایه جنوبی کانادا، یعنی آمریکا، در آن حضور ندارد، با مسیر سیاسی دشواری روبه‌رو هستند. آن‌ها باید در سال‌های پایانی ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، با احتیاط پیش بروند و الگوی همکاری‌ای را دنبال کنند که می‌توان آن را «مشارکت بدون عضویت کامل» توصیف کرد.
موازنه دیپلماتیک
هتل تاریخی فیرمونت کویین الیزابت در مونترال، روز پنجشنبه به کانون فعالیت‌های اجلاس تبدیل شده بود. برنامه‌ها با صحنه‌ای غیرمعمول آغاز شد: اورسولا فون در لاین صبح هنگام با کفش‌های ورزشی از هتل خارج شد و کارکنانش را برای برگزاری یک نشست کاری در حال پیاده‌روی همراهی کرد. کمیسرهای اتحادیه اروپا و وزیران کابینه کانادا پی‌درپی از لابی عطرآگین هتل رفت‌وآمد می‌کردند و به استقبال همتایان خود می‌رفتند.
در همین حال، مقام‌های اروپایی که از اختلاف ساعت خسته بودند، همراه با مقام‌های کانادایی و لابی‌گران درباره آنچه سازمان‌دهی ضعیف اجلاس می‌دانستند، گلایه می‌کردند؛ چراکه برنامه‌ها در چند مکان مختلف برگزار می‌شد.
بحث درباره عنوان و مفهوم عضویت، هنگام صرف ناهار به موضوعی برای شوخی تبدیل شد. آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، ضمن حمایت از پیشنهاد فون در لاین برای اعطای عنوان «عضویت وابسته» به کانادا، با لحنی طنزآمیز گفت که عنوان نهایی ممکن است «قابل بازنگری» باشد.
کاستا سپس، در فاصله صرف سالاد و ماهی سالمون کبابی، تلاش کرد میان مواضع مختلف موازنه برقرار کند.
او گفت: «فردا اتحادیه اروپا و کانادا ائتلافی برای آینده اروپا راه‌اندازی خواهند کرد.» کاستا با استفاده از عنوانی که فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، ترجیح می‌داد و کارنی نیز پیش‌تر برای توصیف این رابطه به کار برده بود، در عین حال از «جاه‌طلبی» فون در لاین برای تعریف کانادا به‌عنوان «عضو وابسته» اتحادیه اروپا حمایت کرد و پذیرفت که شاید در نهایت، این عنوان چندان اهمیتی نداشته باشد.
تا اواسط بعدازظهر، به نظر می‌رسید کارنی نیز با این عنوان کنار آمده است. او روند جاری برای تعمیق روابط را «ائتلافی برای آینده، با حضور کانادا به‌عنوان عضو وابسته، میان کانادا و اتحادیه اروپا» توصیف کرد.
انتظار می‌رود دو طرف روز جمعه از نهایی شدن مذاکرات درباره توافق جدید تجارت دیجیتال خبر دهند؛ مذاکراتی که در بهار آغاز شده بود. از دیگر دستاوردهای احتمالی این اجلاس می‌توان به توافقی میان بانک سرمایه‌گذاری اروپا و کانادا اشاره کرد که هدف آن فراهم کردن امکان تامین مالی پروژه‌های مرتبط با مواد معدنی حیاتی کانادا از سوی اتحادیه اروپاست.
فرانسوا فیلیپ شامپاین، وزیر دارایی کانادا، حضور ۱۱ کمیسر اتحادیه اروپا در این کشور با هدف «پیشبرد دستور کار مشترک» را دستاوردی قابل‌توجه دانست و به خبرنگاران گفت: «این لحظه‌ای تاریخی است که باید از آن بهره ببریم».
انتظار می‌رود شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی و انرژی از مهم‌ترین بهره‌مندان تعمیق روابط اتحادیه اروپا و کانادا باشند. در همین حال، غیبت دان یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا و تیم هاجسون، وزیر انرژی و منابع طبیعی کانادا، در این اجلاس قابل‌توجه به نظر می‌رسید.