مدیر دفتر ایمنی توزیع نیروی برق فارس با اشاره به نقش حیاتی انرژی برق در زندگی روزمره و صنایع، رعایت اصول ایمنی را خط قرمزی برای پیشگیری از خسارات جبران‌ناپذیر جانی و مالی خواند و بر ضرورت نهادینه‌سازی فرهنگ ایمنی در جامعه تأکید کرد.
باشگاه خبرنگاران جوان - برق یکی از ضروری‌ترین زیرساخت‌های زندگی امروز است که نقش مهمی در آسایش خانوارها، فعالیت صنایع، ارائه خدمات عمومی و توسعه اقتصادی دارد؛ اما همین انرژی ارزشمند، در صورت بی‌توجهی به اصول ایمنی، می‌تواند خطرات جدی و گاه جبران‌ناپذیری برای جان انسان‌ها و اموال عمومی و خصوصی ایجاد کند.
برق‌گرفتگی، آتش‌سوزی ناشی از اتصالات غیراستاندارد، آسیب به تجهیزات برقی و خسارت به تأسیسات و شبکه توزیع برق، بخشی از پیامد‌های رعایت‌نکردن اصول ایمنی هستند. بسیاری از این حوادث با افزایش آگاهی، اصلاح رفتار‌های پرخطر و رعایت دستورالعمل‌های ایمنی قابل پیشگیری‌اند. ازاین‌رو، ایمنی برق باید به‌عنوان یک ضرورت اجتماعی و مسئولیتی همگانی مورد توجه قرار گیرد.
آگاهی، نخستین گام برای پیشگیری از حوادث برقی
یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش حوادث مرتبط با برق، شناخت خطرات و آگاهی از شیوه صحیح مواجهه با آنهاست. گاهی یک اقدام ساده، اما نادرست، مانند استفاده از تجهیزات برقی معیوب، دست‌زدن به وسایل برقی با دست خیس یا بی‌توجهی به علائم هشداردهنده، می‌تواند زمینه‌ساز حادثه‌ای جدی شود.
شهروندان باید از تجهیزات برقی استاندارد استفاده کنند، سلامت سیم‌ها و اتصالات را به‌صورت مستمر بررسی کنند و در صورت مشاهده هرگونه نقص، تعمیرات را به افراد متخصص و واجد صلاحیت بسپارند. همچنین استفاده از چند وسیله پرمصرف از طریق یک پریز یا رابط غیراستاندارد می‌تواند موجب گرم‌شدن بیش از حد اتصالات و افزایش خطر آتش‌سوزی شود.
در محیط‌های مسکونی، تجاری و صنعتی، توجه به ظرفیت تجهیزات، نصب صحیح سیستم‌های حفاظتی و رعایت ضوابط فنی، از اقدامات اساسی برای کاهش خطرات است.
حریم شبکه برق؛ خط قرمزی که نباید نادیده گرفته شود
شبکه‌های انتقال و توزیع برق، به‌ویژه خطوط برق فشار متوسط و فشار قوی، از جمله بخش‌هایی هستند که بی‌احتیاطی در مجاورت آنها می‌تواند پیامد‌های بسیار خطرناکی داشته باشد. تماس مستقیم با خطوط برق تنها عامل حادثه نیست؛ در برخی شرایط، نزدیک‌شدن بیش از حد به تجهیزات برقدار نیز ممکن است خطر برق‌گرفتگی و قوس الکتریکی را به همراه داشته باشد.
شهروندان، پیمانکاران ساختمانی، رانندگان ماشین‌آلات سنگین و فعالان بخش‌های عمرانی و کشاورزی باید حریم‌های ایمنی شبکه برق را رعایت کنند و پیش از انجام هرگونه عملیات در نزدیکی خطوط و تجهیزات برقی، هماهنگی‌های لازم را با مراجع مسئول انجام دهند.
بالارفتن از پایه‌های برق، دست‌کاری تجهیزات شبکه، نزدیک‌شدن به سیم‌های افتاده و تلاش برای جابه‌جایی آنها از رفتار‌های بسیار پرخطر است. در صورت مشاهده سیم برق افتاده یا آسیب‌دیدگی تجهیزات، باید فاصله ایمن حفظ شود و موضوع در اسرع وقت به شرکت توزیع نیروی برق یا مراجع امدادی اطلاع داده شود.
ایمنی برق در روز‌های بارانی و هنگام آب‌گرفتگی
رطوبت و آب‌گرفتگی می‌توانند خطر استفاده از تجهیزات برقی را افزایش دهند. در چنین شرایطی، شهروندان باید از لمس تجهیزات برقی خیس، نزدیک‌شدن به تأسیسات آسیب‌دیده و ورود به آب‌گرفتگی‌هایی که احتمال وجود تجهیزات یا سیم‌های برقدار در آنها وجود دارد، خودداری کنند.
اگر آب وارد ساختمان شده و احتمال تماس آن با تجهیزات برقی وجود دارد، قطع برق باید فقط در صورتی انجام شود که دسترسی به محل قطع، کاملاً ایمن و بدون تماس با آب یا تجهیزات برقدار باشد. در غیر این صورت، باید از نزدیک‌شدن به محل خودداری و از متخصصان یا نیرو‌های امدادی کمک گرفته شود. در همه شرایط، اصل اساسی آن است که هیچ‌کس برای رفع یک مشکل برقی، جان خود یا دیگران را به خطر نیندازد.
کودکان و برق؛ آموزش امروز، امنیت فردا
کودکان از گروه‌هایی هستند که به دلیل شناخت محدود از خطرات محیطی، به مراقبت و آموزش بیشتری نیاز دارند. محافظت از پریزها، دور نگه‌داشتن سیم‌ها و تجهیزات برقی از دسترس کودکان و آموزش ساده و متناسب با سن آنان درباره خطر برق، از اقدامات ضروری در محیط خانه و مراکز آموزشی است. آموزش ایمنی نباید به زمان وقوع حادثه محدود شود. خانواده‌ها، مدارس، رسانه‌ها و نهاد‌های مسئول می‌توانند با ارائه پیام‌های روشن و کاربردی، رفتار‌های ایمن را از سنین پایین در جامعه نهادینه کنند.
ایمنی برق؛ سرمایه‌گذاری برای کاهش خسارت‌های جانی و مالی
حوادث برقی تنها به آسیب‌های جسمی محدود نمی‌شوند. خسارت به لوازم خانگی، تجهیزات صنعتی، ساختمان‌ها، محصولات کشاورزی و تأسیسات عمومی نیز می‌تواند هزینه‌های قابل توجهی به خانواده‌ها، کسب‌وکار‌ها و اقتصاد جامعه تحمیل کند.
از این منظر، رعایت اصول ایمنی نوعی سرمایه‌گذاری پیشگیرانه است؛ سرمایه‌گذاری‌ای که با هزینه‌ای به‌مراتب کمتر از پیامد‌های احتمالی حوادث، می‌تواند از بروز خسارت جلوگیری کند.
نگهداری صحیح تجهیزات، استفاده از وسایل استاندارد، بهره‌گیری از متخصصان و توجه به هشدار‌های ایمنی، اقداماتی ساده، اما اثربخش در این مسیر هستند.
در کنار مسئولیت شهروندان، نقش دستگاه‌های اجرایی، شرکت‌های خدمات‌رسان، پیمانکاران، مدیران واحد‌های صنعتی و نهاد‌های آموزشی در توسعه فرهنگ ایمنی نیز بسیار مهم است.
اطلاع‌رسانی مستمر، شناسایی نقاط حادثه‌خیز، رسیدگی به موارد ناایمن و آموزش گروه‌های در معرض خطر، می‌تواند به کاهش حوادث و افزایش سطح ایمنی عمومی کمک کند.
رسانه‌ها؛ بازوی مهم فرهنگ‌سازی در ایمنی برق
رسانه‌ها در انتقال پیام‌های پیشگیرانه و افزایش حساسیت عمومی نسبت به خطرات برق، نقشی تعیین‌کننده دارند. انتشار هشدار‌های به‌موقع، معرفی رفتار‌های پرخطر، آموزش شیوه صحیح گزارش حوادث و ارائه توصیه‌های کاربردی، می‌تواند فاصله میان آگاهی و رفتار ایمن را کاهش دهد.
فرهنگ ایمنی زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که پیام‌های آموزشی از سطح توصیه‌های مقطعی فراتر بروند و به بخشی از رفتار روزمره مردم تبدیل شوند. این هدف با همکاری شرکت‌های خدمات‌رسان، دستگاه‌های اجرایی، مدارس، خانواده‌ها و رسانه‌ها دست‌یافتنی خواهد بود.
در نهایت باید تأکید کرد که پیشگیری از حوادث برقی، مسئولیتی مشترک و مستمر است. هر شهروند با رعایت اصول ایمنی، پرهیز از دست‌کاری تجهیزات برقی و گزارش به‌موقع شرایط خطرناک می‌تواند در حفاظت از جان خود و دیگران سهم داشته باشد.
ایمنی برق، انتخابی اختیاری نیست؛ ضرورتی برای حفظ جان انسان‌ها، صیانت از سرمایه‌های جامعه و ساختن محیطی امن‌تر برای زندگی همگان است.
منبع: توزیع برق فارس