ترامپ بار دیگر تهدید کرد که به کوه کلنگ حمله خواهد کرد.

در حالی که ادعاها و تهدیدات چهره‌های سیاسی ایالات متحده از جمله دونالد ترامپ بار دیگر سرخط اخبار بین‌المللی قرار گرفته، نام یک عارضه جغرافیایی خاص به نام کوه کلنگ به عنوان یکی از اهداف احتمالی یا نقاط حساس مطرح شده است. اما این منطقه دقیقاً کجاست، چه ویژگی‌هایی دارد و چه نوع تاسیساتی در آن مستقر است که توجه رسانه‌ها و مقام‌های سیاسی را به خود جلب کرده است؟

کوه کلنگ کجاست؟

کوه کلنگ، یا «کوه کلنگ گزلا»، در حدود دو کیلومتری جنوب مجتمع هسته‌ای نطنز در استان اصفهان و در فاصله ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران واقع شده است. ارتفاع قله کوه کلنگ (Pickaxe Mountain) حدود ۱۶۰۸ متر است.

برای درک اهمیت این منطقه کوه کلنگ، ابتدا باید نگاهی به جایگاه نقشه جغرافیایی آن بیندازیم. این عارضه کوهستانی در یکی از مناطق استراتژیک واقع شده که به دلیل پستی‌بلندی‌ها و شرایط طبیعی خاص، از دیرباز مورد توجه بخش‌های مهندسی و راهبردی بوده است.

نوع عارضه: منطقه کوهستانی و صعب‌العبور

ویژگی‌های زمین‌شناسی: صخره‌ای، دارای حفره‌ها و پوشش‌های طبیعی مناسب برای استتار

دسترسی: محدود و نیازمند زیرساخت‌های مهندسی پیشرفته

اهمیت اصلی کوه کلنگ نه تنها به خاطر موقعیت جغرافیایی‌اش، بلکه به دلیل نوع تاسیساتی است که در دل آن یا جوار آن احداث شده است. گزارش‌های مختلف حاکی از آن است که این محدوده میزبان برخی از زیرساخت‌های حیاتی است.

نام مشخصه نوع تاسیسات سطح اهمیت ویژگی‌های حفاظتی

بخش زیرزمینی تاسیسات مهندسی و فناورانه بسیار بالا مقاوم در برابر حملات متداول و نفوذناپذیر

پیرامون کوه سامانه‌های پدافندی و نظارتی راهبردی مجهز به لایه‌های امنیتی متعدد

برخی کارشناسان احتمال داده‌اند که این محل برای نگهداری امن ذخایر اورانیوم غنی‌شده یا غنی‌سازی در نظر گرفته شده باشد.

معامله امن

بخش اصلی تأسیسات در ژرفای زیادی زیر لایه‌ای از سنگ گرانیت حفر شده است؛ همین ژرفا و پوشش سنگی سبب شده کارشناسان تردید کنند که حتی نیرومندترین بمب‌های سنگرشکن ارتش آمریکا مانند جی‌بی‌یو-۵۷ بتوانند آن را نابود کنند. بر پایهٔ برآوردهای منبع‌باز، بخش اصلی مجموعه در ژرفای حدود ۸۰ تا ۱۰۰ متری درون سنگ گرانیت جای دارد، در حالی که جی‌بی‌یو-۵۷ تنها می‌تواند تا حدود ۶۰ متر در زمین نفوذ کند. 

چرا ترامپ و دیگر مقام‌ها به این کلنگ کوه دوخته‌اند؟

اشاره مکرر مقام‌های آمریکایی به گزینه‌های نظامی یا تهدید به حمله علیه تاسیسات مختلف، ابعاد روانی و سیاسی نیز دارد. از دیدگاه تحلیلگران مسائل امنیتی، دلایل تمرکز روی مناطقی نظیر کوه کلنگ گزلا را می‌توان در چند محور خلاصه کرد:

ارزش راهبردی تاسیسات: وجود زیرساخت‌های کلیدی که کارکرد آن‌ها برای طرف مقابل چالش‌برانگیز است.

استحکام سازه‌ای: طراحی این نوع تاسیسات در دل کوه باعث می‌شود که انهدام آن‌ها با تسلیحات معمولی عملاً غیرممکن یا بسیار دشوار باشد.

فشار رسانه‌ای و سیاسی: استفاده از نام این‌گونه نقاط در سخنرانی‌ها بیشتر جنبه جنگ روانی دارد تا یک سناریوی نظامی قطعی و عملیاتی.