کریستوفر نولان درباره ارتباط مفهومی میان دو فیلم اخیر خود که پیشتر توجه بسیاری از مخاطبان را به خود جلب کرده بود، توضیح داد و از پیوندی صحبت کرد که هنگام نوشتن پایان The Odyssey به ذهنش رسیده است. نولان تابستان امسال با The Odyssey بازگشت؛ اقتباسی عظیم از منظومه اسطورهای هومر که مت دیمون
کریستوفر نولان درباره ارتباط مفهومی میان دو فیلم اخیر خود که پیشتر توجه بسیاری از مخاطبان را به خود جلب کرده بود، توضیح داد و از پیوندی صحبت کرد که هنگام نوشتن پایان The Odyssey به ذهنش رسیده است.
نولان تابستان امسال با The Odyssey بازگشت؛ اقتباسی عظیم از منظومه اسطورهای هومر که مت دیمون در آن نقش اودیسئوس را بر عهده دارد و گروهی پرستاره از بازیگران نیز در آن حضور دارند. این فیلم تاکنون حدود ۱.۸ میلیارد دلار در سراسر جهان فروش داشته و امتیاز تحسینبرانگیز ۹۴ درصد را از منتقدان راتن تومیتوز دریافت کرده است. همزمان با آغاز فصل جوایز سینمایی، نولان درباره شباهتهای The Odyssey و Oppenheimer صحبت کرده است.
نولان در گفتوگویی که رابرت داونی جونیور، بازیگر Oppenheimer و برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای ایفای نقش لوئیس استراوس، اجرای آن را بر عهده داشت، گفت:
زمانی که بخش پایانی The Odyssey را مینوشتم، ناگهان متوجه شدم بخشی از Oppenheimer نیز در آن وجود دارد و نوعی ارتباط میان این دو اثر شکل گرفته است. چند روز پیش دفترچههای یادداشتم را بررسی میکردم و متوجه شدم جایی هنگام نوشتن پایان فیلم یادداشتی ثبت کردهام که میگفت این پایان، ترکیبی از پایان تمام فیلمهای من در یک اثر است.
پایان The Odyssey، اودیسئوس را پس از چند دهه تلاش برای بازگشت به خانه، بار دیگر در حال عزیمت به سفری دریایی به سوی غرب نشان میدهد. او همراه همسرش پنهلوپه با بازی آن هاتاوی، ایتاکا را ترک میکند و پسرشان تلماخوس با بازی تام هالند مسئولیت پادشاهی را بر عهده میگیرد. اودیسئوس معتقد است تمدن کنونی ممکن است بهدلیل اقدامات او نابود شود، اما انسانها سرانجام دوباره جامعهای تازه خواهند ساخت. یکی از دلایل این تصمیم آن است که او دیگر خود را شایسته پادشاهی نمیداند؛ زیرا اقداماتش آسیبهای جبرانناپذیری به بار آوردهاند.
صحنه پایانی The Odyssey اسب تروا را در میان شعلههای آتش و هنگام سقوط شهر تروا به تصویر میکشد. محور اصلی داستان نیز بر رویارویی اودیسئوس با پیامدهای نقشهای متمرکز است که برای شکست دادن تروا طراحی کرده بود.
او با فریب دادن مردم تروا و متقاعد کردن آنها برای پذیرفتن اسب چوبی بهعنوان هدیهای برای ورود به شهر، زمینه وقوع فاجعه را فراهم کرد. اودیسئوس احساس میکند با این اقدام، سابقهای خطرناک به وجود آورده و باعث شده قوانین مهماننوازی و احترام به مهمانان زیر پا گذاشته شوند.
از آنجا که جنگ با چنین فریبی به پایان رسید، افراد دیگری نیز به خود اجازه دادند قانون زئوس را نقض کنند. در نتیجه، نظم و ساختار جامعه متمدن بهتدریج فروپاشید. در ایتاکا نیز خواستگاران پنهلوپه از تعهد او به پذیرایی از مهمانان سوءاستفاده میکنند و همین موضوع مشکلات بیشتری به وجود میآورد.
در مقابل، Oppenheimer نیز داستان شخصیتی را روایت میکند که بهتدریج با پیامدهای اقدامات خودش روبهرو میشود. جی. رابرت اوپنهایمر با ساخت بمب اتمی، سلاحی را به وجود آورد که توانایی نابودی تمام جهان را دارد و در نهایت مسئولیت اخلاقی این اتفاق را بر دوش خود احساس میکند.
پایان Oppenheimer پیامدهای بلندمدت پروژه منهتن و آغاز رقابت تسلیحاتی هستهای را به نمایش میگذارد. جی. رابرت اوپنهایمر با بازی کیلین مورفی، خود را شخصاً مسئول عواقب این پروژه میداند. هر دو فیلم در سکانسهای پایانی از تصاویر نمادینی استفاده میکنند که اشتباه محوری شخصیت اصلی را یادآور میشوند. در Oppenheimer مجموعهای از تصاویر مربوط به ویرانی هستهای نمایش داده میشود، در حالی که The Odyssey بار دیگر مخاطب را با تصویر اسب تروا روبهرو میکند.
هنوز مشخص نیست که بازگشت نولان به چنین مضمون مشترکی تا چه اندازه به موفقیت فیلم جدیدش کمک کند. Oppenheimer سرانجام جایزه اسکار بهترین کارگردانی را برای نولان به ارمغان آورد و علاوه بر آن، جایزه بهترین فیلم را نیز دریافت کرد. این اثر از مجموع ۱۳ نامزدی، هفت جایزه اسکار به دست آورد.
انتظار میرود The Odyssey نیز در مراسم اسکار ۲۰۲۷ نامزدیهای متعددی کسب کند، اما در حال حاضر نمیتوان آن را گزینه قطعی و پیشتاز جایزه بهترین فیلم دانست. برخی منتقدان و مخاطبان معتقدند شباهت زیاد The Odyssey به Oppenheimer میتواند نقطهضعفی برای فیلم جدید نولان باشد؛ حتی با وجود موفقیت چشمگیر تجاری این اثر در سال ۲۰۲۶.
با وجود این انتقادها، نولان اکنون بهصورت علنی درباره ارتباط میان این دو فیلم صحبت کرده و توضیح داده است که چگونه آثار قبلیاش میتوانند زمینهساز ایدهها و پروژههای بعدی او باشند. اکنون باید منتظر ماند و دید The Odyssey چه تأثیری بر مسیر حرفهای نولان و پروژه سینمایی بعدی او خواهد گذاشت.
فیلم The Odyssey از تاریخ ۱۲ نوامبر (۲۱ آبان) بهصورت دیجیتالی منتشر شده است.
