پارلمان ترکیه پس از ساعتها بحث فشرده، تصمیم گرفت تکمیل بررسی لایحه پیمان مکه برای دفاع مشترک میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان را در حالی به بعدازظهر امروز پنجشنبه (۱۴ آبان) موکول کند که چند حزب مخالف در پارلمان در پیوند با جنگ جاری علیه یمن، لایحه توافق را رد و انتقادات شدیدی به آن وارد کردند.
به گزارش خبرآنلاین به نقل از راشاتودی روسیه، فرایند بررسی لایحه در حالی به تعویق افتاد که کمیسیون امور خارجه پیشتر، مبنای این طرح را تأیید کرده بود اما روز چهارشنبه، بحث و نقد این پیمان در پارلمان ترکیه بالا گرفت.
به روایت ایرنا؛ شماری از نمایندگان در پیوند این لایحه با جنگ عربستان علیه یمن، نسبت به ورود کشورشان به یک تعهد نظامی جدید با حدود و ماهیت نامشخص هشدار دادند و با انتقاد از توافق مکه، اظهاراتی جنجالی درباره نقش عربستان و همسویی ریاض با منافع آمریکا و اسرائیل در این نبرد مطرح کردند.
چند نماینده پارلمان ترکیه همچنین با انتقاد از سیاستهای منطقهای آنکارا، خواستار شفافسازی درباره ابعاد تعهدات نظامی جدید ترکیه شدند.
در این میان، تحسین بیجان، با اشاره به جنگ یمن گفت که عربستان سعودی از سال ۲۰۱۵ با همکاری اسرائیل و آمریکا در حملات به یمن مشارکت داشته است.
او افزود: «به نظر میرسد فراموش کردهایم که یمنیها به اسرائیل که در غزه نسلکشی میکند، موشک شلیک کردند.»
متین ارگون، نماینده دیگر پارلمان ترکیه، با طرح پرسشی انتقادی درباره سیاست امنیتی کشورش گفت: «چرا ترکیه به تعهد نظامی جدیدی کشیده میشود که حدود، تهدیدات مرتبط و ماهیت نهایی آن روشن نیست؟»
جیلان آکشا کوپولو، نماینده دیگر پارلمان ترکیه نیز با اعلام مخالفت با توافق مکه گفت که با همه توافقهای جنگی که کشور را به ادامه و افزایش تنشها میکشاند، مخالف است.
همچنین لطفی تورککان، نماینده پارلمان ترکیه تأکید کرد: «ما نمیتوانیم اجازه دهیم تحرکات سربازان ترک و محل مأموریت آنها به بحرانهایی پیوند بخورد که کشورهای دیگر با آن روبهرو هستند».
حسن کارال نیز در اظهاراتی کوتاه با تاکید بر ارتباط نداشتن مداخله در یمن با منافع ترکیه گفت: «ما ملزم به تمایز بین دفاع مشروع از خود و دخالت نظامی در ساختار سیاسی دولتی دیگر هستیم».
نامق تان نماینده پارلمان ترکیه از حزب مخالف «راه نو» نیز گفت: این توافق بر سر جان سرباز ترک در برابر ریال سعودی چانه میزند و ائتلاف مکه، تنها از منافع آمریکا و اسرائیل محافظت میکند.
وی افزود: با کسانی که بی شرمانه و بار دیگر، پس از صد سال، مردم ترکیه را به خواندن مرثیههای یمن وادار کنند، مخالفیم.
این نماینده پارلمان تأکید کرد: مأموریت اصلی سرباز ترک، حفاظت از سرزمین خودمان است، نه حفاظت از عربستان.
وی گفت: انتخابات، نزدیک است و دولت به تأمین مالی فوری نیاز مبرم دارد؛ به همین دلیل به نظر میرسد میخواهد این پول را از عربستان به دست آورد.
توافق دفاعی سه جانبه عربستان، ترکیه و پاکستان ۱۶ مرداد (هفتم اوت ۲۰۲۶) با حضور محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه و شهباز شریف نخست وزیر پاکستان امضا شد.
وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرده است که هدف از این توافق، تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه اقدام تجاوز کارانه و توسعه همکاری دفاعی میان سه کشور است و هرگونه حمله مسلحانه علیه یکی از اعضا، حمله علیه همه اعضا تلقی خواهد شد.
در همین ارتباط، رویترز اعلام کرد که این پیمان، جزئیات تعهدات هر کشور و نوع اقدام نظامی مورد انتظار در صورت حمله به یکی از اعضا را مشخص نکرده است؛ موضوعی که از نخستین پرسش های جدی، درباره آینده این توافق است.
