اندیشکده آسیا تایمز در تحلیلی با مقایسه فشارهای اقتصادی و سیاسی آمریکا علیه ایران با محاصره اقتصادی دوران نخستوزیری محمد مصدق، نوشت: تجربه تاریخی نشان میدهد سیاست تحریم و فشار خارجی لزوماً به تغییر ساختار سیاسی ایران منجر نمیشود و جمهوری اسلامی ایران نیز با برخورداری از ظرفیتهای دفاعی، بازدارندگی منطقهای و تجربه چند دهه مواجهه با تحریمها، در موقعیتی متفاوت از ایران دهه ۱۹۵۰ قرار دارد.
جوان آنلاین: تارنمای آسیا تایمز در این تحلیل به قلم اریک لوب، متخصص روابط ایران با جهان، نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هشتم نوامبر ۲۰۲۶ در پیامی در شبکههای اجتماعی از آنچه «بزرگترین محاصره دریایی تاریخ» خواند، سخن گفت و مدعی شد که مبادلات تجاری ایران بهشدت محدود شده است.
این اقدام در ادامه طرح دولت ترامپ موسوم به «دروازه آهنین» برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران صورت گرفته است؛ سیاستی که هدف آن محدود کردن ظرفیتهای اقتصادی کشور و تغییر محاسبات سیاسی تهران عنوان میشود.
از نگاه نویسنده این تحلیل، تحولات کنونی یادآور دورهای از تقابل ایران و قدرتهای غربی در اوایل دهه ۱۹۵۰ است؛ زمانی که پس از ملی شدن صنعت نفت، بریتانیا با اعمال تحریم و محاصره اقتصادی تلاش کرد دولت محمد مصدق را تحت فشار قرار دهد.
آسیا تایمز در ادامه تحلیل خود با اشاره به تفاوت شرایط ایران امروز با دوران ملی شدن صنعت نفت نوشت: سیاست فشار اقتصادی غرب علیه ایران در هر دو دوره با هدف تغییر محاسبات سیاسی و ایجاد محدودیت برای دولت این کشور دنبال شده است، اما شرایط راهبردی ایران در دوران کنونی تفاوتهای قابل توجهی با هفت دهه گذشته دارد.
ایران امروز از ظرفیتهای دفاعی و بازدارندگی گستردهتری برخوردار است و طی چند دهه گذشته توانسته است در حوزههایی همچون توسعه موشکی، پهپادی، صنایع دفاعی و فناوریهای بومی پیشرفت کند.
در دهه ۱۹۵۰، ایران فاقد چنین ظرفیتهایی بود و امکان پاسخگویی متناسب به فشارهای نظامی و سیاسی قدرتهای خارجی را در اختیار نداشت. همچنین ساختار دفاعی و موقعیت منطقهای کشور با شرایط کنونی قابل مقایسه نبود.
در مقابل، جمهوری اسلامی ایران طی سالهای گذشته با تکیه بر توسعه توانمندیهای داخلی و تقویت ظرفیتهای راهبردی، جایگاه متفاوتی در معادلات امنیتی منطقه به دست آورده است.
این تحلیل همچنین به نقش تحولات منطقهای در افزایش اهمیت موقعیت راهبردی ایران اشاره میکند و معتقد است هرگونه تشدید تنش در منطقه خلیج فارس میتواند پیامدهای گستردهای برای بازارهای جهانی انرژی و تجارت بینالمللی داشته باشد.
از این منظر، موقعیت جغرافیایی ایران و اهمیت راهبردی آبراههای منطقه، از مؤلفههای تأثیرگذار در محاسبات امنیتی و اقتصادی قدرتهای جهانی به شمار میرود.
این تحلیل در نهایت نتیجه میگیرد تجربه تاریخی ایران نشان میدهد که فشار خارجی و محدودیتهای اقتصادی، اگرچه میتوانند هزینههای قابل توجهی ایجاد کنند، اما الزاماً به تغییر اراده سیاسی و ساختار تصمیمگیری کشور منجر نمیشوند.
