بیش از ۳۰ سال قبل، اتفاقی مشابه جنجال داوری استقلال و چادرملو در فوتبال ایران رخ داد.
به گزارش ورزش سه، یدالله سلیمانی، پیشکسوت و چهره قدیمی داوری ایران، اولین چهره‌ای است که در لباس قضاوت یک مسابقه فوتبال، یک پنالتی را به دلیل مکث زننده ضربه رد کرده است، آن هم در شرایطی که قوانین داوری آن زمان، این حرکت را به عنوان خطا پوشش نمی‌داد و مشخص نبود که سلیمانی به چه دلیل، این تصمیم را گرفته است.
این مسابقه در بازی تیم کشاورز مقابل پاس در سال ۱۳۷۲ رخ داد. جایی که سید مهدی ابطحی، ملی‌پوش سرشناس فوتبال ایران در دهه ۶۰ و ۷۰، پشت یک ضربه پنالتی ایستاده و آن را وارد دروازه پاس کرد اما سلیمانی با سوتی ممتد، مشابه کاری را انجام داد که امروز بیژن حیدری در یزد انجام داده است. او بدون آنکه به بازیکنان متعجب توضیح خاصی بدهد، گل را مردود اعلام کرده و یک ضربه کاشته به پاسی‌ها داد.
فوتبال ایران خاطره چندانی از پنالتی‌های مکث‌دار یا بدون دورخیز نداشت. در بین بازیکنان خارجی، سوکراتس، کاپیتان برزیل، استاد زدن ضربات پنالتی بدون دورخیز بود و دز ایران هم گاها سیروس قایقران این کار را انجام می‌داد اما مکث پیش از ضربه پنالتی، چیزی نبود که بازیکنان بدانند که عمل خطایی انجام داده‌اند. جالب اینکه اتفاقا آنها عمل خطایی انجام نمی‌دادند و چنین قانونی در داوری در آن زمان وجود نداشت و یدالله سلیمانی ۳۰ سال پیش از تصویب خطا اعلام شدن این حرکت پیش از ضربه پنالتی توسط IFAB، رأسا این قانون را در ایران اجرا کرد.
سلیمانی که حالا پا به سن گذاشته و حالا دیگر نظارت بازی‌های لیگ را انجام نمی‌دهد، در گفتگو کوتاهی با خبرنگار ورزش سه، متعجب از یادآوری این خاطره، توضیحاتی در این زمینه داد. او در آن زمان و یک هفته بعد، با توضیحی در مجله کیهان ورزشی بابت این اشتباه، خود را مقصر دانسته و علت این موضوع را پرتی حواس و مشکلات شخصی‌اش عنوان کرده بود. او گفته بود درگیر تعمیرات خانه خود است و در این مورد مرتکب اشتباه شده و بدین وسیله از تیم فوتبال کشاورز که از یک پیروزی محروم شده بود، عذر می‌خواهد.
وقتی امروز با سلیمانی تماس گرفتیم، او که مثل اغلب پیشکسوتان فوتبال ایران دل پردردی هم داشت، درباره این داستان قدیمی توضیح کوتاهی به خبرنگار ما داد:
* این روزها فوتبال ایران را دنبال می‌کنید؟
نه، من نه فدراسیونی در این مملکت می‌بینم، نه فوتبالی. ما دیگر فوتبالی نداریم و به نظرم نباید دخالتی کنیم. من هم فقط فوتبال خارجی را دنبال می‌کنم.
* امروز اتفاقی جنجالی در بازی استقلال افتاد که تصمیم شما در سال ۱۳۷۲ را یادآوری کرد. درباره آن اتفاق صحبت کنید.
آن زمان قوانین فوتبال سالنی تازه آمده بود و هنوز داوران فوتبال سالنی مشخص نبودند و از داوران فوتبال استفاده می‌کردند. من هم شب قبل از بازی، کتاب قوانین فوتبال را خوانده بودم که اگر بازیکن چهار ثانیه در ضربات پنالتی کند، توپ را می‌گیرند و به حریف می‌دهند. در آن لحظه این موضوع به ذهنم آمد و آن تصمیم را گرفتم.
* اما امروز گل چادرملو دقیقا به همین دلیل رد شد و به نظر تصمیم داور هم درست بوده است.
بله، این قانون کاملا درست است. بازیکن نمی‌دود و راه می‌رود و قدم آخر مکث می‌کند و دروازه‌بان را گول می‌زند. این از نظر قانون، تخلف محسوب می‌شود و چه توپ گل شود و چه گل نشود، مردود است و بازیکن متخلف هم جریمه شخصی می‌شود و یک ضربه آزاد غیرمستقیم هم برای حریف اعلام می‌شود.
* نظر شما درباره این تغییر قانون چیست؟
کاملا درست است. وقتی اینطور پنالتی زده شود، دروازه‌بان گول می‌خورد و به یک جهت دیگر می‌رود و بازیکن به جهت مخالف می‌زند که این درست نیست.
* بعد از تصمیم شما در آن بازی، حاشیه‌ای ایجاد نشد؟
اتفاقاتی پیش آمد اما آدم اشتباه می‌کند دیگر. در آن صحنه کمکم که کنار دروازه ایستاده بود تا ورود توپ به دروازه را به من اعلام کند، باید به من کمک می‌کرد اما این اتفاق نیفتاد. ایشان اگر قبل از شروع مجدد بازی یک قدم جلو می‌آمد، من به اشتباهم پی می‌بردم.
* مسئولان چه برخوردی شما داشتند؟
بالاخره یک‌سری آدم‌ها هستند که مشکل ایجاد می‌کنند اما چیز خاصی نبود.
* هواداران در استادیوم اعتراضی نکردند؟
هیچ مشکلی در استادیوم پیش نیامد، چون هر دو تیم تماشاگران کمی داشتند، ولی من از نظر قانونی اشتباه کردم. هر انسانی اشتباه می‌کند. همیشه می‌گوییم اشتباه مال داور است و فقط خدا اشتباه نمی‌کند، اما من بعدها که به عنوان ناظر به مسابقات می‌رفتم، چیزهایی می‌دیدم که خجالت می‌کشیدم که بگویم من هم یک زمانی داور بودم و از کلمه داور متنفر شدم.
* در دوران قضاوت‌تان چه برخوردی با حواشی و اعتراض‌ها داشتید و چطور بازی را مدیریت می‌کردید؟
من وقتی که می‌خواستم به زمین بروم، گاها می‌شنیدم کاپیتان‌ها می‌گفتند مراقب باشید، سلیمانی با کسی شوخی ندارد. بارها این جمله را در راهروی امجدیه شنیدم. الان سرم بالاست و وقتی بازیکنان قدیمی را می‌بینم، احترام زیادی می‌گذارند و از داوری‌هایم تعریف می‌کنند. این برایم از هر چیزی باارز‌ش‌تر است. من پس از قضاوت هم هجده دوره هم به عنوان مسئول برگزاری مسابقات در لیگ برتر حضور داشتم و کوچک‌ترین تخلف تماشاگران، مسئولان استان میزبان و ... را با ذکر دقایق در گزارشم می‌نوشتم. برای مثال تماشاگران به داور فحاشی می‌کردند و من بلافاصله می‌نوشتم اما در رختکن زمانی که داور گزارش را می‌نوشت، به این موضوع اشاره نمی‌کرد. من از داور سوال می‌کردم اینهمه تماشاگران به تو فحاشی کردند، چه ننوشتی؟ چیزی برای گفتن نداشت. نمی‌توانستند گزارش کنند اما من گزارش می‌کردم. حتی از چند استان به کمیته داوران نامه زده بودند که من را برای بازی‌هایشان نفرستند، چون من تمام تخلفات را گزارش می‌کردم. آن زمان شرایط متفاوت بود، اما متاسفانه الان داوران شهامت ندارند.
* چه اتفاقاتی افتاد که باعث شد شما از فوتبال و به خصوص داوری فاصله بگیرید؟
حاشیه‌ها و اتفاقات پشت پرده که من خودم به چندین مورد ورود کردم و در دوره آقای دادکان و آقای صفایی فراهانی به کمیته انضباطی گزارش کردم. علاوه بر این، برای اینکه برای داوران پیشکسوت ارزشی قائل نیستند و هیچ یادی از ما نمی‌کنند. من هفت سال پیش سکته مغزی کردم و بعد از مداوا، دچار مشکلاتی شده‌ام و به سختی می‌توانم راه بروم اما یک زنگ به ما نزدند که ببینند مرده‌ایم یا زنده‌ایم. من هم در سازمان لیگ دبیر کمیته نقل‌وانتقالات بودم و هم در کمیته داوران حضور داشتم و دوستان خوبی دارم اما حتی دلم نمی‌آید به خاطر دیدن دوستانم به این سازمان‌ها مراجعه کنم.
* یکی از فرزندان شما هم داور بود که او هم مدت‌هاست حضور ندارد.
الان دو پسرم مربی هستند. یکی از آنها مدرک مربیگری A آسیا و دیگری B آسیا را دارد و ده سال در گرجستان مربیگری کرده است. پسرم داور ملی بود و زمانی که من در کمیته داوران بودم، دیگر نگذاشتم داوری کند. او کاندیدای حضور در جمع داوران بین‌المللی بود اما نگذاشتم که آزمون بدهد و خیلی هم از دست من ناراحت شد و گفت ۱۵ سال زحمت کشیده‌ام که داور بین‌المللی شوم، اما به او گفتم اگر دوست داری در فوتبال بازی، تو را به کلاس مربیگری می‌فرستم. او دوره مربیگری دید و ده سال در گرجستان مربیگری کرد؛ یک تیم بانوان را از رده پایین‌تر به لیگ برتر رساند و تیم بزرگسالان دینامو سوخومی گرجستان را هدایت کرد و از دسته پایین‌تر به لیگ برتر اما پس از آن دوستان غیرورزشی‌اش از گرجستان برگشتند و او هم تنها ماند و برگشت و الان مربی شاهین در لیگ دو است.
* چرا بر خلاف بسیاری افراد، مانع حضور فرزندتان شدید؟
من مثل رئیس سابق کمیته داوران نیستم که پسرش کلاس درجه سه هم نگذرانده اما کاری کرد که الان به عنوان داور چهارم در لیگ برتر انجام وظیفه می‌کند. رئیس سابق کمیته داوران هر کسی را که با او سلام علیک داشت، وارد داوری کرد و بزرگترین ضربه را هم به داوری زد.