بیرجند - ایرنا - استاندار خراسان جنوبی با تاکید بر ضرورت مدیریت مصرف آب و پیشگیری از خسارت‌های ناشی از سیلاب، خواستار تشدید نظارت بر برداشت از منابع آب زیرزمینی، اصلاح الگوی کشت، توسعه روش‌های نوین آبیاری و پاکسازی بستر و حریم رودخانه‌ها شد.
به گزارش خبرنگار ایرنا، سید محمدرضا هاشمی روز شنبه در نشست کارگروه سازگاری با کم‌آبی استان با اشاره به وابستگی بیش از ۹۵ درصد منابع تأمین آب خراسان جنوبی به سفره‌های زیرزمینی، اظهار کرد: مدیریت برداشت و جلوگیری از مصرف بی‌رویه ضرورتی جدی برای صیانت از منابع آبی استان است.
وی با بیان اینکه میانگین وابستگی کشور به منابع آب زیرزمینی حدود ۵۵ درصد است، هشدار داد: برداشت بی‌رویه از این منابع، علاوه بر افت سطح آب‌های زیرزمینی، خطر فرونشست زمین و پیشروی آب‌های شور را افزایش می‌دهد و می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری به دنبال داشته باشد.
استاندار خراسان جنوبی با تاکید بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف در بخش کشاورزی اظهار کرد: بر اساس آمارهای ارائه‌شده، میزان آب قابل برنامه‌ریزی در این بخش حدود ۳۴۶ میلیون مترمکعب است، در حالی که میزان برداشت به حدود ۵۳۰ میلیون مترمکعب می‌رسد؛ اختلافی که ضرورت مدیریت مصرف، توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و حرکت به سمت کشت محصولات کم‌آب‌بر را دوچندان می‌کند.
هاشمی با تاکید بر نقش مراکز تحقیقات و ترویج کشاورزی در اصلاح الگوی کشت افزود: آموزش کشاورزان باید به‌صورت مستمر و برنامه‌ریزی‌شده انجام شود و به زمان بروز بیماری‌ها یا مشکلات زراعی محدود نماند.
به گفته وی، کارشناسان باید به‌ویژه در فصل زمستان، آموزش‌های لازم درباره انتخاب و کشت محصولات کم‌آب‌بر را در اختیار بهره‌برداران قرار دهند.
هاشمی، توسعه گلخانه‌ها، استفاده از انرژی خورشیدی در مجاورت چاه‌های کشاورزی و گسترش سامانه‌های نوین آبیاری را از دیگر راهکارهای مدیریت منابع آب برشمرد و بر ضرورت توجه به ایمنی استخرهای ذخیره آب، کاهش تبخیر و بهبود شیوه بهره‌برداری از آنها تاکید کرد.
وی همچنین با اشاره به ضرورت مدیریت مصرف آب در فضاهای عمومی گفت: جداسازی آب آشامیدنی از آب غیر آشامیدنی باید با مدیریت مصرف همراه باشد و شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی از آبیاری بی‌رویه فضای سبز جلوگیری کنند، همچنین استفاده از آب آشامیدنی در فعالیت‌هایی مانند کارواش‌ها و قالی‌شویی‌ها باید تحت نظارت جدی قرار گیرد.
استاندار خراسان جنوبی در بخش دیگری از سخنان خود، آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مواجهه با بارش‌های شدید و وقوع سیلاب را ضروری دانست و خواستار برگزاری جلسات تخصصی با حضور دستگاه‌های مرتبط برای بررسی وضعیت رودخانه‌ها و مسیل‌های استان شد.
هاشمی با تاکید بر لزوم توقف تخلیه نخاله‌های ساختمانی در بستر و حریم رودخانه‌ها افزود: پاکسازی این محدوده‌ها، نصب تابلوهای هشداردهنده و برخورد قانونی با متخلفان باید با جدیت در دستور کار قرار گیرد تا خطر انسداد مسیر جریان آب و بروز خسارت‌های احتمالی کاهش یابد.
هاشمی در ادامه، برنامه‌ریزی پیش‌دستانه برای مدیریت ناترازی انرژی در فصل سرد سال را مورد تاکید قرار داد و خواستار پیش‌بینی و تامین سوخت جایگزین برای واحدهای ضروری، از جمله نانوایی‌ها و گلخانه‌ها شد.
وی در پایان بر ضرورت هماهنگی، پیگیری مستمر و همکاری همه دستگاه‌های اجرایی برای مدیریت منابع آب، کاهش آسیب‌پذیری در برابر سیلاب و تأمین نیازهای ضروری استان تاکید کرد.
مدیریت مصرف آب در خراسان جنوبی با جدیت دنبال می‌شود
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی نیز با تاکید بر ضرورت مدیریت برداشت از منابع آب و اجرای برنامه‌های سازگاری با کم‌آبی گفت: با وجود کاهش نسبی برداشت‌ها، مصرف آب همچنان بالاتر از میزان قابل برنامه‌ریزی است و کنترل هوشمند چاه‌ها، توسعه روش‌های نوین آبیاری و افزایش بهره‌وری آب باید با جدیت دنبال شود.
عباس سارانی روز شنبه اظهار کرد: اقدامات انجام‌شده در چارچوب مصوبات کارگروه سازگاری با کم‌آبی، به کاهش نسبی برداشت از منابع آب منجر شده است، اما تداوم این روند و دستیابی به پایداری منابع آب، نیازمند همکاری همه دستگاه‌های اجرایی و نظارت مستمر بر میزان مصرف است.
وی با اشاره به ضرورت انطباق برنامه‌های توسعه‌ای استان با ظرفیت منابع آب افزود: برنامه‌ریزی در بخش‌های مختلف باید بر اساس میزان آب قابل برنامه‌ریزی و مصوبات ملی سازگاری با کم‌آبی انجام شود و طرح‌هایی که با سیاست‌های کاهش مصرف آب مغایرت دارند، مورد بازنگری قرار گیرند.
ضرورت تکمیل کنترل هوشمند چاه‌های کشاورزی
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با اشاره به مصوبات مربوط به کنترل هوشمند مصرف آب گفت: دستگاه‌های اجرایی مکلف‌اند ضمن معرفی نمایندگان خود، اقدامات لازم را برای نصب تجهیزات کنترلی و مدیریت مصرف آب انجام دهند.
سارانی افزود: تاکنون هشت دستگاه نمایندگان خود را معرفی کرده‌اند و لازم است سایر دستگاه‌ها نیز برای اجرای کامل مصوبات، اقدامات باقی‌مانده را در اولویت قرار دهند.
وی با تاکید بر اهمیت مدیریت برداشت از چاه‌های کشاورزی اظهار کرد: کنترل هوشمند چاه‌ها، تحلیل حجمی برداشت‌ها و رعایت سقف مجاز مصرف از جمله اقداماتی است که باید با هدف جلوگیری از اضافه‌برداشت و حفاظت از منابع آب زیرزمینی دنبال شود.
توسعه آبیاری نوین با هدف کاهش واقعی مصرف آب
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه توسعه سامانه‌های آبیاری تحت فشار گفت: توسعه روش‌های نوین آبیاری باید با ارزیابی میزان واقعی صرفه‌جویی آب همراه باشد؛ چرا که استفاده از این سامانه‌ها به‌تنهایی تضمین‌کننده کاهش مصرف نیست.
سارانی همچنین بر ضرورت اصلاح الگوی کشت، توسعه انرژی‌های خورشیدی در اراضی کشاورزی و ایجاد منابع درآمدی جایگزین برای کشاورزان تاکید کرد و افزود: این اقدامات می‌تواند به کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی و افزایش پایداری فعالیت‌های کشاورزی کمک کند.
وی با اشاره به ظرفیت مدیریت مشارکتی منابع آب و بازار آب در استان بیان کرد: مشارکت بهره‌برداران و تشکل‌های کشاورزی در تصمیم‌گیری‌ها، زمینه مدیریت مؤثرتر منابع آب و افزایش مسئولیت‌پذیری مصرف‌کنندگان را فراهم می‌کند.
کاهش ضایعات محصولات کشاورزی در دستور کار قرار گیرد
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با اشاره به برآورد حدود ۱۵ درصدی ضایعات محصولات زراعی و باغی استان گفت: کاهش ضایعات علاوه بر حفظ ارزش اقتصادی محصولات، از هدررفت منابع آبی که برای تولید آنها مصرف شده است، جلوگیری می‌کند.
سارانی خواستار همکاری جهاد کشاورزی و سایر دستگاه‌های مرتبط برای کاهش ضایعات محصولات شد و افزود: افزایش بهره‌وری در تولید، اصلاح روش‌های برداشت و نگهداری محصولات و مدیریت مصرف آب باید به‌صورت هم‌زمان دنبال شود.
آمادگی دستگاه‌ها برای مقابله با سیلاب
وی از انجام مطالعات تعیین حد بستر و حریم بیش از چهار هزار کیلومتر از رودخانه‌های استان خبر داد و گفت: طی سال‌های اخیر اقدامات لایروبی و بازگشایی رودخانه‌ها و اجرای دیوارهای حفاظتی برای کاهش خسارات سیلاب افزایش یافته است.
سارانی با اشاره به وجود بیش از ۱۲ هزار کیلومتر رودخانه در استان اظهار کرد: متوسط سالانه لایروبی رودخانه‌ها در چهار سال اخیر به حدود ۲۵ کیلومتر رسیده که در مقایسه با میانگین حدود چهار کیلومتر در سال‌های گذشته، رشد قابل توجهی داشته است.
وی افزود: همچنین متوسط اجرای دیوارهای حفاظتی در چهار سال اخیر به حدود ۳.۸ کیلومتر در سال رسیده، در حالی که این رقم در سال‌های گذشته حدود ۲.۲ کیلومتر بوده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی تاکید کرد: تکمیل مطالعات تعیین حریم رودخانه‌ها، ساماندهی مسیرهای عبور سیلاب و همکاری دستگاه‌های اجرایی برای تأمین اعتبار طرح‌های حفاظتی، نقش مهمی در حفاظت از جان مردم، اراضی کشاورزی و تاسیسات در برابر سیلاب دارد.
سارانی با تاکید بر ضرورت اقدامات پیشگیرانه گفت: مدیریت خطر سیلاب موضوعی نیست که بتوان آن را به زمان وقوع بارندگی یا بروز بحران محدود کرد.
وی افزود: با توجه به طول بیش از ۱۲ هزار کیلومتری رودخانه‌های استان، ایجاد آمادگی برای مدیریت سیلاب باید از ماه‌ها قبل آغاز شود و دستگاه‌های مسئول باید پیش از شروع فصل بارندگی، تمهیدات لازم را فراهم کنند.
سارانی گفت: در همین راستا، با هماهنگی مدیریت بحران استان و فرمانداری‌ها، برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی برای دهیاران و مسئولان محلی در دستور کار قرار گرفته است.
وی ادامه داد: این آموزش‌ها با هدف افزایش آگاهی مردم نسبت به خطرات حضور و اسکان در بستر رودخانه‌ها انجام و همچنین تلاش می‌شود مردم و مسئولان محلی در صورت مشاهده تاسیسات، تجهیزات یا امکانات مستقر در مسیر رودخانه‌ها، پیش از وقوع سیلاب نسبت به جابه‌جایی آنها اقدام کنند.