آیت‌الله زین‌العابدین قربانی لاهیجی، نماینده پیشین ولی‌فقیه در گیلان، امام جمعه سابق رشت و عضو چهار دوره مجلس خبرگان رهبری، بامداد امروز در بیمارستان دار فانی را وداع گفت.
به گزارش همشهری‌آنلاین، آیت‌الله زین‌العابدین قربانی لاهیجی، عالم برجسته گیلانی، نماینده پیشین ولی‌فقیه در استان و امام جمعه سابق رشت که در چهار دوره مجلس خبرگان رهبری حضور داشت، بامداد امروز در بیمارستان دار فانی را وداع گفت.
آیت‌الله زین‌العابدین قربانی لاهیجی از جمله روحانیونی بود که بخش مهمی از عمر خود را در عرصه تحصیل و تدریس علوم دینی، مبارزه با رژیم پهلوی، فعالیت‌های فرهنگی و برعهده گرفتن مسئولیت‌های دینی و سیاسی سپری کرد و در طول چند دهه فعالیت، در جایگاه‌هایی همچون امامت جمعه لاهیجان و رشت، نمایندگی ولی‌فقیه در استان گیلان، نمایندگی مجلس شورای اسلامی و عضویت در مجلس خبرگان رهبری حضور داشت.
از روستای پنجه تا حوزه‌های علمیه
آیت‌الله زین‌العابدین قربانی در سال ۱۳۱۲ در روستای پنجه از توابع شهرستان آستانه‌اشرفیه متولد شد و تحصیلات حوزوی خود را در مسیر فراگیری علوم اسلامی آغاز کرد.
وی با ادامه تحصیل در حوزه‌های علمیه و بهره‌گیری از محضر استادان علوم دینی، به فعالیت‌های علمی، تبلیغی و فرهنگی روی آورد و به‌تدریج در شمار روحانیون شناخته‌شده گیلان قرار گرفت.
مسیر علمی قربانی در ادامه با تدریس، تألیف و حضور در عرصه‌های اجتماعی همراه شد؛ فعالیت‌هایی که در کنار مسئولیت‌های اجرایی و دینی، بخش مهمی از کارنامه چنددهه‌ای او را تشکیل می‌داد.
مبارزه با رژیم پهلوی و تجربه زندان
فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی آیت‌الله قربانی از دهه ۱۳۳۰ آغاز شد و او در سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی با جریان‌های مبارز مذهبی ارتباط داشت. گزارش‌های تاریخی منتشرشده درباره زندگی وی، از ارتباط او با مبارزان مذهبی، از جمله شهید سیدعبدالحسین واحدی و شهید سیدهاشم حسینی‌نژاد، و آشنایی با برخی چهره‌های مبارز روحانیت حکایت دارد.
فعالیت‌های تبلیغی و سخنرانی‌های انتقادی قربانی علیه رژیم پهلوی، واکنش دستگاه امنیتی آن دوره را در پی داشت و وی در سال ۱۳۴۴ دستگیر و زندانی شد.
همچنین در سال ۱۳۵۰، به دنبال سخنرانی علیه رژیم پهلوی در مسجد انزلی‌محله لنگرود، بار دیگر بازداشت شد و پس از آن با محدودیت فعالیت منبر روبه‌رو شد.
این دوره از زندگی وی، بخشی از سابقه مبارزاتی او پیش از پیروزی انقلاب اسلامی را تشکیل می‌دهد؛ دورانی که شماری از روحانیون و فعالان مذهبی در شهرهای مختلف کشور با محدودیت، بازداشت و فشارهای امنیتی مواجه بودند.
مسئولیت‌های قضایی و سیاسی پس از پیروزی انقلاب
با پیروزی انقلاب اسلامی، آیت‌الله قربانی مسئولیت‌هایی را در ساختارهای تازه‌تأسیس کشور بر عهده گرفت. از جمله سوابق ثبت‌شده وی، فعالیت در دستگاه قضایی و مسئولیت در دادگاه‌های انقلاب اسلامی گیلان است.
وی در ادامه وارد عرصه قانون‌گذاری شد و در دوره دوم مجلس شورای اسلامی به‌عنوان نماینده مردم آستانه‌اشرفیه به مجلس راه یافت. حضور در مجلس شورای اسلامی، در کنار فعالیت‌های حوزوی و فرهنگی، یکی از مقاطع مهم کارنامه سیاسی او به شمار می‌رود.
۱۷ سال نمایندگی ولی‌فقیه در گیلان
یکی از مهم‌ترین دوره‌های فعالیت آیت‌الله قربانی، مسئولیت نمایندگی ولی‌فقیه در استان گیلان بود.
وی در سال ۱۳۸۰ به این سمت منصوب شد و تا سال ۱۳۹۷، به مدت حدود ۱۷ سال، مسئولیت نمایندگی ولی‌فقیه در استان و امامت جمعه رشت را بر عهده داشت.
در این دوره، آیت الله قربانی در مناسبت‌های مختلف مذهبی، فرهنگی و اجتماعی استان حضور داشت و در جایگاه امام جمعه رشت به بیان دیدگاه‌های دینی و اجتماعی می‌پرداخت.
دیدار با مسئولان اجرایی، پیگیری مسائل فرهنگی و طرح موضوعات مرتبط با وضعیت اجتماعی و اقتصادی گیلان نیز در برنامه‌های عمومی وی دیده می‌شد.
مسئولیت نمایندگی ولی‌فقیه در استان، جایگاهی محوری در ارتباط میان نهادهای دینی و بخش‌هایی از ساختار اجرایی و اجتماعی گیلان دارد.
آیت الله قربانی در طول سال‌های تصدی این مسئولیت، در دیدارها و نشست‌های متعددی با مسئولان ملی و استانی حضور یافت و در موضوعات مختلف فرهنگی و اجتماعی اظهارنظر کرد.
در سال ۱۳۹۷، با پایان مسئولیت وی، آیت الله رسول فلاحتی به‌عنوان نماینده ولی‌فقیه در استان گیلان و امام جمعه رشت منصوب شد و دوره مسئولیت قربانی در این جایگاه به پایان رسید.
چهار دوره عضویت در مجلس خبرگان رهبری
آیت‌الله قربانی در چهار دوره مجلس خبرگان رهبری عضویت داشت و از چهره‌های باسابقه این نهاد به شمار می‌رفت. سوابق منتشرشده از زندگی وی، نمایندگی در دوره‌های دوم و سوم مجلس خبرگان را ثبت کرده‌اند و منابع دیگر نیز به چهار دوره حضور او در این مجلس اشاره دارند.
مجلس خبرگان رهبری از نهادهای مقرر در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است که وظیفه انتخاب رهبر و نظارت بر استمرار شرایط قانونی رهبری را بر عهده دارد. حضور چنددوره‌ای قربانی در این نهاد، بخش مهمی از سابقه سیاسی و دینی وی را شکل می‌داد.
وی در سخنرانی‌ها و دیدارهای عمومی خود درباره مسئولیت نمایندگی، جایگاه رهبری و وظایف اجتماعی مسئولان اظهارنظر می‌کرد. در یکی از سخنرانی‌های منتشرشده در اسفند ۱۳۹۴ نیز بر ضرورت توجه نمایندگان به حل مشکلات مردم و پرهیز از نگاه منفعت‌طلبانه به مسئولیت نمایندگی تأکید کرده بود.
همراهی با جریان علمی و فرهنگی
فعالیت‌های آیت‌الله قربانی تنها به مسئولیت‌های سیاسی و امامت جمعه محدود نبود. او در حوزه تألیف و پژوهش‌های دینی نیز فعالیت داشت و آثار متعددی در زمینه علوم اسلامی، تفسیر قرآن، احکام، حدیث و نهج‌البلاغه از وی منتشر شده است.
از جمله آثار منسوب به وی می‌توان به مجموعه شش‌جلدی آیات‌الاحکام، آثار مرتبط با علم حدیث، شرح و ترجمه خطبه‌ها و نامه‌های نهج‌البلاغه و نوشته‌هایی درباره اخلاق اسلامی و شیوه حکمرانی در اندیشه دینی اشاره کرد.
توجه به قرآن کریم و متون اسلامی، تدریس و انتقال معارف دینی و تلاش برای پیوند دادن مطالعات حوزوی با مسائل اجتماعی، از محورهای فعالیت علمی او بود. آثار تألیفی وی بخشی از کارنامه‌ای را تشکیل می‌دهد که در کنار فعالیت‌های اجرایی، هویت علمی و فرهنگی این روحانی گیلانی را شکل داده است.
پیوند علمی و دوستی دیرینه با امام شهید
یکی از روایت‌های منتشرشده درباره زندگی آیت‌الله قربانی، به آشنایی و دوستی دیرینه او با امام شهید حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای بازمی‌گردد. آیت الله قربانی از بیش از هفت دهه آشنایی، نخستین دیدارها در مشهد، دوران طلبگی و خاطرات مشترک خود سخن گفته بود.
این خاطرات، بخشی از تجربه زیسته او از تحولات حوزه‌های علمیه و تاریخ معاصر ایران را بازتاب می‌دهد؛ تجربه‌ای که در طول سال‌ها با فعالیت‌های سیاسی، مسئولیت‌های دینی و حضور در نهادهای رسمی کشور همراه شده بود.
میراث یک عمر فعالیت دینی و فرهنگی
آیت‌الله زین‌العابدین قربانی لاهیجی از روحانیونی بود که فعالیت حرفه‌ای و اجتماعی خود را در چند عرصه دنبال کرد؛ از تحصیل و تدریس علوم دینی و مبارزه با رژیم پهلوی تا مسئولیت‌های قضایی پس از انقلاب، نمایندگی مجلس شورای اسلامی، عضویت در مجلس خبرگان رهبری و حضور طولانی‌مدت در جایگاه نماینده ولی‌فقیه و امام جمعه رشت.
اعلام عزای عمومی در رشت و لاهیجان
آیت الله فلاحتی نماینده ولی فقیه در گیلان و امام جمعه رشت، در پی درگذشت آیت الله قربانی، فردا (سه شنبه ۲۱ مهر ماه) را در رشت و از فردا تا پنجشنبه ۲۳ مهر را در لاهیجان زادگاه این عالم فرزانه عزای عمومی اعلام کرده است.