سمنان - ایرنا - همزمان با آغاز فصل سرما و شروع دوره خواب زمستانی برخی گونه‌های خفاش، دومین پویش ملی «کلاه‌ها روی زمین» با مشارکت جامعه غارنوردی کشور برگزار می‌شود؛ پویشی که بر توقف موقت فعالیت‌های غارنوردی در غارهای حساس و زیستگاه‌های زمستان‌گذرانی خفاش‌ها تاکید دارد که نقشی اساسی در کنترل جمعیت حشرات و آفات کشاورزی دارند.
به گزارش خبرنگار ایرنا، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان شامگاه یکشنبه با اشاره به اهمیت خفاش‌ها در حفظ تعادل اکوسیستم‌ها، ابراز کرد: خفاش‌ها با نقش مؤثر در کنترل طبیعی جمعیت حشرات، از اجزای ارزشمند طبیعت هستند و دوره خواب زمستانی، مرحله‌ای حساس در چرخه زندگی آنها به شمار می‌رود.
سعید یوسف‌پور افزود: ورود انسان، ایجاد روشنایی و سروصدا در زیستگاه‌های غاری طی این دوره می‌تواند موجب بیدارشدن خفاش‌ها و مصرف ذخایر انرژی آنها شود و بقای این گونه‌ها را با تهدید مواجه کند.
وی مشارکت جامعه غارنوردی در توقف موقت فعالیت‌ها در غارهای محل زمستان‌گذرانی خفاش‌ها را اقدامی مسئولانه در راستای حفاظت از طبیعت دانست و بر ضرورت همراهی گروه‌های تخصصی، تشکل‌های مردم‌نهاد و دستگاه‌های مسوول در صیانت از تنوع زیستی تاکید کرد.
چرا خفاش‌ها در چرخه طبیعت نقشی مهم دارند؟
خفاش‌ها از جمله جانورانی هستند که برخی گونه‌های آنها با کاهش دمای هوا و کمبود منابع غذایی وارد خواب زمستانی می‌شوند، در این دوره، فعالیت‌های متابولیکی بدن، ضربان قلب و دمای بدن آنها کاهش می‌یابد تا بتوانند با مصرف حداقل انرژی، ماه‌های سرد سال را پشت سر بگذارند.
غارها به دلیل برخورداری از شرایط دمایی به‌نسبت پایدار، رطوبت مناسب و دور بودن از نوسانات شدید محیطی، از مهم‌ترین زیستگاه‌های زمستان‌گذرانی خفاش‌ها به شمار می‌روند، اما این پناهگاه‌های طبیعی همیشه از مداخلات انسانی در امان نیستند، ورود غارنوردان، روشن کردن چراغ‌ها، ایجاد سروصدا و حتی نزدیک شدن به کلونی‌های خفاش‌ها می‌تواند آرامش آنها را برهم بزند.
خفاش‌ها تنها پستاندارانی هستند که توانایی پرواز فعال دارند و از نظر تنوع گونه‌ای، دومین راسته بزرگ پستانداران پس از جوندگان محسوب می‌شوند، بر اساس مطالعات جانورشناسی، تاکنون حدود ۵۲ گونه خفاش در ایران شناسایی شده است که در خانواده‌های مختلفی قرار می‌گیرند، البته تعداد گونه‌های ثبت‌شده در منابع علمی با پیشرفت مطالعات و شناسایی گونه‌های جدید ممکن است تغییر کند.
حشره‌خواربودن خفاش‌ها و تاثیرشان در کنترل طبیعی جمعیت حشرات و آفات کشاورزی
خفاش‌ها در بخش‌های مختلف ایران، از مناطق کوهستانی و جنگلی تا نواحی گرم و خشک و جزایر جنوبی کشور پراکنش دارند، برخی گونه‌ها غارها را برای استراحت و تشکیل کلونی انتخاب می‌کنند و برخی دیگر در شکاف صخره‌ها، درختان و ساختمان‌های متروکه پناه می‌گیرند.
از گونه‌های شناخته شده خفاش در ایران می‌توان به خفاش نعل‌اسبی بزرگ، خفاش نعل‌اسبی کوچک، خفاش گوش‌موشی، خفاش دم‌موشی و خفاش میوه‌خوار اشاره کرد.
بیشتر خفاش‌های ایران حشره‌خوار هستند و به همین دلیل نقش مهمی در کنترل طبیعی جمعیت حشرات و آفات کشاورزی دارند، آنها با شکار شبانه حشرات، به حفظ تعادل اکولوژیک و کاهش نیاز به استفاده از آفت‌کش‌های شیمیایی کمک می‌کنند، تنها برخی گونه‌ها، از جمله خفاش میوه‌خوار، از میوه‌ها و بخش‌هایی از گیاهان تغذیه می‌کنند.