شکایت رسمی تراکتور از استقلال، بحران مجوز کار خارجی‌های آبی‌پوش را به دردسری جدی تبدیل کرده؛ آن هم درست پیش از سفر به قطر.
جنجال اصلی دیدار استقلال و تراکتور پیش از آنکه در زمین آغاز شود، شکل گرفت؛ جایی که مشخص شد تعدادی از بازیکنان خارجی استقلال با مشکل جدی در مجوز کار خود مواجه هستند و اعتبار مجوزهای آنها به پایان رسیده است. باشگاه تراکتور نیز با اطلاع از این موضوع، شکایت رسمی خود را ثبت و این مسئله را رسانه‌ای کرده است.
این اتفاق در شرایطی رخ داده که استقلال پیش از این نیز سابقه دردسرساز شدن وضعیت مجوز کار بازیکنان خارجی‌اش را داشته و حالا همان مشکل بار دیگر گریبان این باشگاه را گرفته است.
استقلال: غیرقانونی کار نکرده‌ایم
مدیران استقلال در واکنش به این موضوع مدعی شده‌اند که باشگاه مرتکب اقدام غیرقانونی نشده است. استدلال آنها این است که برای دریافت مجوز کار، پاسپورت بازیکنان باید حدود ۴۰ روز در اختیار باشگاه باشد و با توجه به فیفادی‌ها، مسابقات لیگ و حضور استقلال در لیگ نخبگان، امکان نگه داشتن پاسپورت بازیکنان و خارج نکردن آنها از کشور وجود نداشته است.
مدیران استقلال همچنین اعلام کرده‌اند که اقدامات لازم برای ثبت‌نام بازیکنان جهت دریافت مجوز کار انجام شده و فرآیند قانونی در حال طی شدن است و در زمان مناسب مراحل بعدی انجام خواهد شد.
اما این توضیح یک ایراد جدی دارد؛ چون بررسی زمان حضور خارجی‌های استقلال در ایران نشان می‌دهد در برخی موارد فرصت ۴۰ روزه‌ای که خود باشگاه از آن صحبت می‌کند، وجود داشته است.
۴۰ روز وقت بود؛ چرا اقدامی نشد؟
خارجی‌های استقلال پیش از ۱۵ تیر امسال وارد تهران شده بودند و اولین خروج آنها از کشور برای سفر به قطر و دیدار با السد در ۲۳ شهریور اتفاق افتاد. بنابراین بین زمان ورود آنها به ایران و نخستین خروج، فاصله‌ای قابل توجه وجود داشته است.
یعنی اگر واقعاً دریافت مجوز کار مستلزم نگه داشتن پاسپورت برای حدود ۴۰ روز بوده، این فرصت در اختیار باشگاه قرار داشته و این پرسش جدی مطرح است که چرا از آن استفاده نشده است.
ماجرای یاسر آسانی حتی روشن‌تر است. او ۱۰ تیر وارد ایران شد، پس از چند روز از کشور خارج شد و سپس ۲ مرداد دوباره به تهران برگشت. از ۲ مرداد تا ۲۲ شهریور، یعنی زمان سفر استقلال برای بازی با السد، بیش از ۴۰ روز فاصله وجود داشت؛ با این حال مشکل مجوز کار او نیز همچنان باقی ماند.
بنابراین استدلال «۴۰ روز زمان لازم داریم» نمی‌تواند تمام ماجرا را توضیح دهد؛ چرا که چنین فرصتی در اختیار باشگاه بوده است.
قانون درباره خارجی‌های بدون مجوز چه می‌گوید؟
طبق ماده ۱۲۰ قانون کار، اتباع بیگانه نمی‌توانند در ایران مشغول به کار شوند، مگر اینکه دارای روادید ورود با حق کار مشخص و پروانه کار معتبر باشند.
در نتیجه، پروانه کار یک بازیکن خارجی موضوعی صرفاً اداری یا تشریفاتی نیست و اعتبار آن مستقیماً به قانونی بودن اشتغال او در ایران مربوط می‌شود.
حبس ۹۱ تا ۱۸۰ روز برای کارفرما
اهمیت موضوع زمانی بیشتر مشخص می‌شود که به ماده ۱۸۱ قانون کار مراجعه کنیم. این ماده برای کارفرمایی که تبعه خارجی فاقد پروانه کار یا دارای پروانه کار منقضی را به کار بگیرد، مجازات حبس از ۹۱ تا ۱۸۰ روز را پیش‌بینی کرده است.
در کنار حبس، برای به‌کارگیری نیروی کار خارجی غیرمجاز، جریمه نقدی نیز در قوانین مربوطه در نظر گرفته شده و میزان آن با توجه به مدت اشتغال غیرمجاز محاسبه می‌شود.
بنابراین اگرچه تعیین تخلف و اعمال مجازات در صلاحیت مراجع قانونی است، اما اهمیت اعتبار پروانه کار برای باشگاه استقلال کاملاً روشن است و نمی‌توان آن را صرفاً یک نقص اداری کوچک تلقی کرد.
بازداشت و اخراج؛ نگرانی بزرگ‌تر خارجی‌ها
موضوع برای بازیکنان خارجی فقط به مجوز کار محدود نمی‌شود. وضعیت اقامت و مدارک قانونی حضور آنها در ایران نیز باید معتبر باشد و هرگونه مشکل در این زمینه می‌تواند برای خود بازیکن دردسر ایجاد کند.
به همین دلیل، در شرایطی که مشکل مجوز کار خارجی‌های استقلال تأیید شده، وضعیت مدارک آنها در زمان خروج از ایران و به‌خصوص هنگام بازگشت نیز اهمیت پیدا می‌کند.
حالا استقلال باید به قطر برود
ماجرا دقیقاً در زمانی دوباره به صدر اخبار آمده که استقلال باید برای تقابل با الغرافه راهی قطر شود. خارجی‌های استقلال باید از کشور خارج شوند و پس از پایان مسابقه نیز به ایران بازگردند؛ بنابراین یکی از مهم‌ترین سؤالات فعلی این است که وضعیت آنها در زمان بازگشت به ایران چگونه مدیریت خواهد شد.
اگر مجوزهای لازم تا آن زمان تعیین تکلیف نشده باشد، مسئله می‌تواند در فرودگاه و هنگام ورود دوباره بازیکنان به کشور نیز دردسرساز شود؛ موضوعی که باشگاه استقلال نمی‌تواند به سادگی از کنار آن عبور کند.
بحران تکراری؛ باز هم مشکل مدیریت
نکته عجیب ماجرا اینجاست که استقلال سال گذشته نیز با بحران مجوز کار بازیکنان خارجی مواجه شده بود، اما با وجود آن تجربه، بار دیگر چنین مشکلی تکرار شده است.
حالا شکایت تراکتور ثبت شده، مشکل مجوز کار خارجی‌های استقلال تأیید شده و خود باشگاه نیز اصل انجام فرآیند دریافت مجوز را تأیید کرده است. در چنین شرایطی، این سؤال جدی باقی می‌ماند که چرا با وجود فرصت‌های زمانی موجود، پرونده مجوزها پیش از رسیدن به این نقطه تعیین تکلیف نشد؟استقلال حالا باید همزمان دو مسئله را مدیریت کند؛ یک مسابقه حساس در قطر و بحرانی که این بار خارج از زمین فوتبال برای خارجی‌های این تیم شکل گرفته است.