افت بازار سهام آمریکا و افزایش قیمت نفت در یک روز، بار دیگر گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه را تقویت کرد.
به گزارش خبرفوری، هم‌زمانی این دو اتفاق این پرسش را مطرح کرده است که آیا سرمایه‌گذاران خود را برای دور تازه‌ای از درگیری‌ها آماده می‌کنند یا عوامل اقتصادی دیگری پشت نوسانات بازارها قرار دارد؟
بررسی تحولات بازارهای مالی نشان می‌دهد که اگرچه نگرانی‌های ژئوپلیتیکی در افزایش قیمت نفت نقش داشته‌اند، نمی‌توان افت سهام آمریکا را صرفاً به احتمال وقوع جنگی تازه نسبت داد.
سقوط سهام فناوری؛ نگرانی از حباب هوش مصنوعی
بازار سهام آمریکا در معاملات جمعه ۱۶ اکتبر با فشار فروش قابل‌توجهی مواجه شد. شاخص نزدک کامپوزیت ۲.۱۴ درصد و شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ حدود ۱.۰۹ درصد کاهش یافتند. با این حال، روند نزولی سهام فناوری از روزهای پیش از آن آغاز شده بود.
یکی از عوامل اصلی این افت، افزایش نگرانی‌ها درباره پایداری مدل اقتصادی شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی و مراکز داده بود. سرمایه‌گذاران نگران‌اند که هزینه‌های سنگین توسعه زیرساخت‌های پردازشی، در نهایت با درآمد مورد انتظار این شرکت‌ها تناسب نداشته باشد.
شرکت کورویو، فعال در زمینه اجاره توان پردازشی مراکز داده، در کانون این نگرانی‌ها قرار گرفت. تردیدها درباره توانایی این شرکت برای تأمین هزینه‌های توسعه و بازپرداخت تعهدات بدهی، فشار فروش سهام آن را افزایش داد. سهام کورویو در معاملات جمعه حدود ۱۲ درصد افت کرد.
این نگرانی به سایر شرکت‌های فناوری نیز سرایت کرد؛ زیرا بخش بزرگی از زنجیره هوش مصنوعی به سرمایه‌گذاری شرکت‌های مراکز داده وابسته است. اگر تأمین مالی این پروژه‌ها دشوارتر شود، احتمال کاهش سفارش تراشه، حافظه، سرور و تجهیزات مرتبط نیز مطرح خواهد شد.
جهش نفت؛ نگرانی از اختلال در عرضه
در سوی دیگر بازار، قیمت نفت افزایش یافت. نفت برنت با رشد ۳.۷ درصدی در سطح ۱۰۹.۸۶ دلار و نفت خام آمریکا با افزایش ۳.۵ درصدی در قیمت ۱۰۱.۴۱ دلار در هر بشکه تسویه شدند.
نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای انتقال نفت در خاورمیانه از عوامل مهم این افزایش قیمت بود. گزارش‌هایی درباره رهگیری موشک در مسیر بندر ینبع عربستان، توجه بازار را به امنیت این بندر و نقش آن در انتقال نفت از مسیری جایگزین تنگه هرمز جلب کرد. با این حال، گزارشی از وارد آمدن خسارت به زیرساخت‌های بندر منتشر نشد.
همچنین تنش‌های اطراف تنگه هرمز و توقف فعالیت یک واحد پالایشگاهی در روسیه پس از حمله پهپادی، نگرانی‌ها درباره عرضه نفت و فرآورده‌های نفتی را افزایش دادند.
بازار نفت معمولاً پیش از وقوع اختلال واقعی نیز به احتمال کاهش عرضه واکنش نشان می‌دهد. بنابراین، افزایش قیمت‌ها لزوماً به معنای اطلاع معامله‌گران از حمله‌ای قریب‌الوقوع نیست.
طلا و اوراق قرضه چه می‌گویند؟
برای ارزیابی احتمال جنگ، بررسی هم‌زمان چند بازار اهمیت دارد. اگرچه رشد نفت با افزایش ریسک ژئوپلیتیکی سازگار است، رفتار طلا و اوراق قرضه نیز باید در کنار آن تحلیل شود.
در بازار اوراق خزانه آمریکا، کاهش بازدهی در مقاطعی از هفته به نگرانی‌ها درباره پیامدهای اقتصادی افت سهام فناوری نسبت داده شد. این روند به‌تنهایی نشانه‌ای از پیش‌بینی جنگ نیست. قیمت طلا نیز تحت تأثیر عواملی مانند نرخ بهره، تورم و ارزش دلار قرار دارد و نمی‌توان از یک حرکت قیمتی منفرد، نتیجه‌ای قطعی درباره انتظارات جنگی سرمایه‌گذاران گرفت.
آیا بازارها از جنگ خبر دارند؟
مجموع تحولات نشان می‌دهد دو نگرانی متفاوت به‌طور هم‌زمان بر بازارها اثر گذاشته‌اند: نگرانی درباره سودآوری و بدهی شرکت‌های فناوری و نگرانی از اختلال احتمالی در عرضه نفت.
این دو عامل می‌توانند یکدیگر را تشدید کنند؛ افزایش قیمت انرژی هزینه فعالیت اقتصادی را بالا می‌برد و افت سهام نیز سرمایه‌گذاران را محتاط‌تر می‌کند. با این حال، ریزش بورس آمریکا و جهش نفت به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که جنگ تازه‌ای در راه است.
بازارها بیش از آنکه آینده را پیشگویی کنند، احتمال‌ها و ریسک‌ها را در قیمت‌ها منعکس می‌کنند. آنچه در معاملات جمعه دیده شد، افزایش نگرانی از نااطمینانی اقتصادی و ژئوپلیتیکی بود؛ نه مدرکی قطعی از قریب‌الوقوع بودن یک درگیری نظامی جدید.