مرمت مدرسه‌ای با قدمت بیش از ۱۳۰ سال در بارسلونا، نمونه‌ای از ترکیب حفاظت میراث معماری با نیازهای امروزی است.
مدرسه سن ایگناسی (Sant Ignasi) یکی از بناهای شاخص شهر بارسلونا در اسپانیا است که از زمان افتتاح در سال ۱۸۹۲، میزبان هزاران دانش‌آموز بوده است. این ساختمان را خوان مارتورل، معمار اسپانیایی، طراحی کرد و ترکیب متقارن آن با محوری مرکزی شکل می‌گیرد که باغ و حوض در امتداد آن قرار دارند. گروه معماری آکویدوس (Aquidos) در پروژه‌ای که اواخر سال ۲۰۲۴ به پایان رسید، بخش‌های مختلف این مجموعه تاریخی را مرمت کرد تا ضمن حفظ ارزش‌های معماری، آسیب‌های سازه‌ای و فرسودگی مصالح را برطرف کند. (ArchDaily)
مرمت مدرسه سن ایگناسی از کجا آغاز شد؟
در سال ۲۰۱۸، بررسی‌های اولیه آسیب‌های مختلفی را در بخش‌های سازه‌ای و مصالح نمای ساختمان شناسایی کردند. همین موضوع آغاز پروژه‌ای جامع برای مرمت پوسته بیرونی بنا را رقم زد؛ پروژه‌ای که هدف آن حفاظت بلندمدت از ساختمان و نگهداری از ویژگی‌های تاریخی آن بود.
این کار به همکاری گروهی از متخصصان مرمت آثار هنری، سازه‌های تاریخی، تحلیل مصالح و روش‌های سنتی ساخت‌وساز نیاز داشت. تیم پروژه همچنین برای هماهنگی با نهادهای عمومی مسئول حفاظت از میراث معماری همکاری کرد.
بررسی دقیق ۱۶ هزار مترمربع از نماها
پیش از آغاز عملیات مرمت، معماران و متخصصان وضعیت نماهای ساختمان را به‌طور کامل مستند کردند. این بررسی حدود ۱۶ هزار مترمربع از سطوح نما را در بر می‌گرفت و با استفاده از اسکن لیزری، نقشه‌برداری توپوگرافی، فتوگرامتری و پهپاد انجام شد.
مستندسازی دقیق به گروه مرمت کمک کرد تا وضعیت بخش‌های مختلف بنا را بهتر بشناسد و برای هر قسمت، روش مداخله مناسبی انتخاب کند. با توجه به قدمت ساختمان و تنوع مصالح آن، بررسی جزئیات پیش از شروع کار اهمیت زیادی داشت.
بازسازی طاق‌ها، برج‌ها و حیاط‌های مدرسه
عملیات اجرایی در سال ۲۰۲۲ با مرمت دو صومعه‌سرا یا حیاط رواق‌دار مجموعه آغاز شد. پس از آن، گروه پروژه به سراغ نمای اصلی و برج‌ها رفت و در مراحل بعدی، نماهای دیگر ساختمان اصلی، حجم پشتی بنا و حیاط‌ها را مرمت کرد. این روند در پایان سال ۲۰۲۴ به اتمام رسید.
در جریان کار، بخش‌های آجری، سنگ مصنوعی، سنگ طبیعی و عناصر تزئینی سرامیکی پاک‌سازی، تعمیر و مقاوم‌سازی شدند. گروه مرمت برای حفظ ساختار اصلی بنا از روش‌های کم‌مداخله استفاده کرد؛ ازجمله میله‌های مارپیچی فولاد ضدزنگ برای تقویت و تثبیت بعضی عناصر معماری و بست‌های جداگانه برای ایمن‌سازی قطعات سرامیکی.
چالش حفظ میراث تاریخی با محدودیت‌های اجرایی
یکی از دشواری‌های اصلی پروژه، ایجاد تعادل میان حفاظت از ارزش‌های تاریخی ساختمان و رعایت الزامات اجرایی، استانداردهای ایمنی، زمان‌بندی و بودجه محدود بود. معماران برای حل این مسائل، راهکارهایی متناسب با شرایط هر بخش طراحی کردند و از مهارت‌های سنتی و تخصص نیروهای اجرایی کمک گرفتند.
در نهایت، مرمت مدرسه سن ایگناسی توانست بخش‌های فرسوده بنا را احیا کند و ارزش معماری و تاریخی آن را حفظ کند. این پروژه علاوه بر افزایش دوام ساختمان، هویت آن را به‌عنوان یکی از نشانه‌های تاریخی و آموزشی بارسلونا تقویت کرده است.
