رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت با هشدار درباره مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک در کشور گفت: میزان مصرف این داروها در ایران حدود ۲.۵ برابر میانگین جهانی است و ادامه این روند می‌تواند مقاومت میکروبی و محدودیت گزینه‌های درمانی را تشدید کند.
قباد مرادی با اشاره به اینکه مقاومت میکروبی در میان ۱۰ تهدید اصلی سلامت بشر قرار دارد، اظهار کرد: شاخص مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران بیش از ۵۰ است، در حالی که میانگین جهانی بین ۲۰ تا ۲۲ برآورد می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه کنترل مقاومت میکروبی تنها بر عهده وزارت بهداشت نیست، افزود: مصرف آنتی‌بیوتیک در انسان، دام و طیور و همچنین انتشار عوامل مقاوم از طریق محیط زیست، در شکل‌گیری این پدیده نقش دارد و مقابله با آن نیازمند همکاری دستگاه‌هایی از جمله وزارت بهداشت، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست است.
رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت همچنین بر ضرورت محدود شدن دسترسی به آنتی‌بیوتیک بدون نسخه تأکید کرد و گفت: در بسیاری از کشورها، داروخانه‌ها اجازه عرضه آنتی‌بیوتیک بدون نسخه را ندارند، اما در ایران همچنان تهیه برخی از این داروها به‌سادگی امکان‌پذیر است و لازم است قوانین و نظارت‌ها در این زمینه تقویت شود.
مرادی، افزایش آگاهی عمومی را یکی از مهم‌ترین راهکارهای مقابله با مقاومت میکروبی دانست و افزود: مردم باید بدانند هر سرماخوردگی یا عفونتی نیازمند مصرف آنتی‌بیوتیک نیست و استفاده نابجا از این داروها می‌تواند روند مقاومت میکروبی را تشدید کند.
وی اجرای برنامه مدیریت مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها را یکی از راهکارهای اصلی کنترل این تهدید عنوان کرد و گفت: تجویز این داروها، به‌ویژه در بیمارستان‌ها، باید به موارد ضروری محدود شود و نوع دارو، مقدار مصرف و مدت درمان بر اساس نیاز واقعی بیمار تعیین شود.
به گفته مرادی، آنتی‌بیوتیک‌ها در سه گروه دسترسی، نظارت و ذخیره دسته‌بندی می‌شوند و بر اساس توصیه‌های جهانی، بخش عمده مصرف باید به داروهای گروه دسترسی اختصاص یابد و استفاده از داروهای گروه‌های نظارتی و ذخیره تحت کنترل و نظارت تخصصی انجام شود.
وی با اشاره به فعالیت نظام دیده‌بانی مقاومت میکروبی در کشور اظهار کرد: در حدود ۱۴ تا ۱۵ بیمارستان، سالانه نزدیک به ۳۰ هزار نمونه از بیماران از نظر مقاومت میکروبی بررسی می‌شود و نتایج این پایش به شناسایی الگوی مقاومت عوامل بیماری‌زا کمک می‌کند.
رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت هشدار داد که میزان مقاومت برخی باکتری‌ها در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها به حدود ۹۳ درصد رسیده است؛ موضوعی که در برخی عفونت‌ها، گزینه‌های درمانی را به‌شدت محدود کرده است.
مرادی همچنین با اشاره به فعالیت نظام دیده‌بانی عفونت‌های تنفسی در ۱۵ استان کشور گفت: این نظام با مشارکت مراکز سرپایی و بیمارستانی، وضعیت گردش ویروس‌هایی مانند آنفلوانزا و کووید را به‌صورت هفتگی رصد می‌کند.
وی افزود: از ابتدای شهریور امسال، با افزایش موارد کووید و عبور میزان شناسایی این ویروس از هفت درصد، اطلاع‌رسانی و هشدارهای لازم آغاز شد. میزان شناسایی کووید در مقطعی به ۲۲ درصد رسید، اما اکنون به حدود هشت درصد کاهش یافته است. در مقابل، روند ابتلا به آنفلوانزا افزایشی است و در حال حاضر حدود ۲۶ درصد مراجعه‌کنندگان دارای علائم عفونت تنفسی به این بیماری مبتلا هستند.
مرادی با تأکید بر رعایت توصیه‌های بهداشتی، به‌ویژه از سوی سالمندان و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای، گفت: عبور میزان شناسایی ویروس‌ها از آستانه ۱۰ درصد، مبنای اطلاع‌رسانی و هشدار عمومی قرار می‌گیرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره تأمین واکسن‌های مورد نیاز کشور اظهار کرد: در حال حاضر تقریباً همه واکسن‌های مورد نیاز برنامه واکسیناسیون کودکان در دسترس است و با وجود محدودیت‌های بین‌المللی، تلاش برای تأمین واکسن‌های مورد نیاز ادامه دارد.
رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت در پایان، کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک و مهار روند افزایش مقاومت میکروبی را از مهم‌ترین شاخص‌های موفقیت برنامه‌های مقابله با این تهدید دانست و بر استمرار پایش، اصلاح سیاست‌های تجویز و تقویت همکاری میان دستگاه‌های مسئول تأکید کرد.