سید رضا صدرالحسینی کارشناس و تحلیلگر مسائل بین‌الملل در یادداشتی اختصاصی که در اختیار خبرگزاری مهر قرار داده، به تشریح ابعاد و زوایای نشست چهار جانبه امنیتی امروز در تهران پرداخت.
یادداشت مهمان- سید رضا صدرالحسینی، کارشناس و تحلیلگر مسائل بین‌الملل، پس از شکست‌های مستمر آمریکا و هم‌پیمانان منطقه‌ای و بین‌المللی در شکست و تحمیل اداره خویش به ملت ایران، به نظر می‌رسد ریل غیرمنطقی قطار آنان در حال پیدا کردن مسیر صحیح در مقابل ملت سرافراز ایران اسلامی در حال شکل‌گیری است.
اقدامات اخیر تعدادی از کشورها بویژه بعضی از آن‌ها در اجلاس عمومی سازمان ملل و تداوم آن اقدامات در درخواست از ایران برای سفر به کشورمان برای برگزاری نشست چهارجانبه در خصوص ترتیبات امنیتی منطقه و این‌که آن‌ها متوجه راهبرد جمهوری اسلامی ایران شده‌اند که همه کشورهای منطقه در امنیت زندگی خواهند کرد یا همه در ناامنی؛ باعث شد حضور نماینده دولت پاکستان و پذیرش نماینده ولی‌فقیه و دبیر شورای عالی امنیت ملی برای حضور نمایندگان سه کشور ترکیه، پاکستان، عربستان و ایران در این نشست بااهمیت شد.
در این نشست که به میزبانی آقای دکتر محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت برگزار شد، خالدبن سلمان وزیر دفاع عربستان، عاصم منیر فرمانده نیروهای مسلح پاکستان و ابراهیم کالین رئیس سرویس اطلاعات ترکیه بعنوان مهم‌ترین کشورهای منطقه توافق شد، امنیت منطقه‌ای باید درون‌زا و مداخلات خارجی نباید حضور داشته باشد، تجاوز آمریکا و رژیم‌صهیونیستی به خاک جمهوری اسلامی ایران محکوم و به دفاع مقدس ملت ایران و پیروزی در دو جنگ اخیر تأکید شد.
علاوه بر این توافق موضوع کوتاه کردن دست متجاوز رژیم‌صهیونیستی در لبنان، فلسطین و سوریه نیز مورد اتفاق نظر بود.
فعلا قرار نیست بیانیه‌ای در مورد این نشست برگزار شود.
آنچه می‌توان در اهمیت این نشست مقدماتی نگاشت این است که:
ماهیت مقدماتی نشست چهارجانبه و پیش‌بینی بررسی و تعیین دستور کار و اولویت‌های گفت‌وگو در نخستین دور رایزنی‌های مقامات چهار کشور.
• اهمیت ابتکار چهارجانبه تهران در چارچوب سیاست راهبردی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر تأمین امنیت منطقه توسط کشورهای منطقه و مخالفت با مداخله مخرب و ناامن‌ساز قدرت‌های فرامنطقه‌ای؛
• فراهم شدن زمینه تقویت اعتماد و همکاری میان کشورهای منطقه در پرتو تحولات دو سال گذشته، به‌ویژه هشت ماه اخیر، و اهمیت بهره‌گیری از این ظرفیت برای شکل‌دهی به سازوکارهای امنیت مشترک؛
• اهمیت نشست چهارجانبه تهران به‌عنوان گامی در مسیر شکل‌گیری امنیت درون‌زای منطقه‌ای با اعتمادسازی و همکاری میان کشورهای اثرگذار در منطقه و محیط همسایگی؛
• بررسی ریشه‌ها و علل ناامنی در منطقه به‌ویژه اشغالگری و توسعه‌طلبی رژیم صهیونیستی، و نیز پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران.
به نظر می‌رسد ارزیابی فعلی در این مورد را می‌توان به شکل زیر ترسیم نمود:
۱ ) این تحول راهبردی بسیار مهمی است که با توجه به تغییرات پیش‌بینی‌شده در آرایش نیروهای آمریکایی در منطقه، می‌تواند بر شکل‌گیری نظم امنیتی خاورمیانه تأثیر بگذارد.
۲ ) این رویداد بسیار مهمی است که اهمیت راهبردی آن بسیار فراتر از صرف برگزاری دیدارها در تهران است.
۳ ) توافق مکه از همان ابتدا، اصولاً از نگاه تهران تحولی مثبت و مطلوب بود؛ زیرا نشان‌دهنده درک روزافزون کشورهای منطقه از ضرورت متنوع‌سازی تکیه‌گاه‌های امنیتی خود و خودداری از اتکای انحصاری به ایالات متحده بود. این توافق تلاشی برای شکل دادن به ساختار امنیتی منطقه‌ای مستقل‌تر است که با حضور جمهوری اسلامی ایران با سرعت بالاتر و مطمئن‌تر به مقصود خواهد رسید.
۴ ) نفس سفر به تهران نشان می‌دهد کشورهای منطقه نه‌تنها جایگاه ایران به‌عنوان بازیگری محوری و توانایی آن برای تأثیرگذاری بر تحولات منطقه، به‌ویژه از طریق شرکایش و در رأس آن‌ها انصارالله یمن، را نیز پذیرفته‌اند و درک موجود این است که نمی‌توان بدون در نظر گرفتن ایران، نظم منطقه‌ای باثباتی ایجاد کرد.
۵ ) باید توجه داشت که اعضای توافق مکه با گفت‌وگو با ایران، از یک سو، توانمندی‌های نظامی و امنیتی مستقل و قدرت بازدارندگی منطقه‌ای ایران را به رسمیت شناختند و از سوی دیگر، تلاش برای کاهش خطر رویارویی از طریق گفت‌وگو و توافق‌های سیاسی با ایران را برای خود پس‌انداز نمودند.
۶ ) این رویداد بار دیگر نشان می‌دهد حتی کشورهایی که از ایران نگران هستند، لزوماً خواهان جنگ دیگری علیه آن نیستند. آن‌ها محدودیت‌های قدرت نظامی را به‌خوبی درک می‌کنند و می‌دانند حتی یک جنگ شدید دیگر نیز الزاماً توان نظامی ایران را از میان نخواهد برد، اما قطعاً ممکن است ثبات منطقه را متزلزل کند و آسیب‌های سنگینی به اقتصادهایشان وارد سازد. به همین دلیل، می‌خواهند از چنین وضعیتی جلوگیری کنند.
۷ ) این رویداد کم نظیر پیام مهمی نیز برای رژیم صهیونیستی دارد؛ درحالی‌که برخی در آنجا همچنان جنگ نظامی دیگری را راه‌حلی احتمالی برای چالش ایران می‌دانند، کشورهای منطقه دقیقاً در پی جلوگیری از تشدید تنش‌ها و اطمینان از آن هستند که بار دیگر به میدان رویارویی ایران و آمریکا تبدیل نشوند چرا که میزان آسیب‌های احتمالی در آینده برایشان غیرقابل محاسبه است.
۸ ) در نهایت، این دیدار مهم شکاف‌ها و رقابت‌های عمیق میان ایران و عربستان یا ترکیه را برطرف نخواهد کرد، در واقع این درک در حال تقویت است که باید راهی برای همزیستی با ایران یافت و تنها راه نزدیکی و احترام به ملت ایران است.