تهران- ایرنا- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وظیفه شورای هماهنگی پاسداشت زبان فارسی را «صیانت از زبان فارسی در برابر نفوذ و سلطه زبانهای بیگانه» عنوان کرد و گفت: این زبان را باید به عنوان زبان علم تقویت کرد چراکه زبان فارسی در دورهای، دومین زبان علمی جهان بود و اکنون باید بررسی کنیم که چگونه میتوانیم این جایگاه را بازیابیم و حتی از آن فراتر برویم.
به گزارش ایرنا از مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدعباس صالحی دوشنبه (۲۵ آبان ماه) در «شورای هماهنگی پاسداشت زبان فارسی» اظهار کرد: هدف اصلی این شورا، «اجرای قانون منع از کاربرد واژگان بیگانه» است اما میتوانیم از حضور آقای غلامعلی حدادعادل، جمع حاضر و مجموعههایی که متناسب با پیشبینی قانون در این جلسه حضور دارند برای پیشبرد کلیت موضوع پاسداشت زبان فارسی بهره بریم.
وی گفت: با مرور مجموعه نکاتی که هم در بیانات رهبر شهید مطرح شده و هم در قوانین موجود به آنها اشاره شده است با وظیفههای متعدد در حوزه زبان فارسی مواجه هستیم که باید بررسی کنیم برای تحقق هر یک از آنها چه اقداماتی میتوان انجام داد.
صالحی افزود: گرچه طبیعتاً وظیفه نخست این شورا، «صیانت از زبان فارسی در برابر نفوذ و سلطه زبانهای بیگانه» است اما در کنار این وظیفه اصلی، مسئولیتهای دیگری نیز وجود دارد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: در معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ، دفتر زبان و ادبیات فارسی شکل گرفته و زبان فارسی در ساختار این معاونت و وزارتخانه، وجهه ساختاری مشخصتری پیدا کرده است. البته پیش از این نیز فعالیتها و اقدامات مختلفی در این زمینه انجام میشد اما اکنون از نظر ساختاری نیز تقویت شده است و میتوانیم از حضور جمع حاضر برای پیشبرد این وظایف استفاده کنیم.
وی اظهار کرد: یکی دیگر از این وظایف، «تولید محتوای فرهنگی فاخر فارسی» است؛ این دغدغه وجود دارد که چگونه میتوانیم تداوم تولید آثار و محتوای فاخر فارسی را تضمین کنیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: دورههایی از شکوفایی و دورههایی از رکود را تجربه کردهایم و اکنون باید ببینیم چگونه میتوان دوره شکوفایی در عرصه تولید محتوای فرهنگی فاخر را تداوم بخشید. موضوع دیگر، توجه به زبان فارسی در مقام زبان علم است؛ دغدغهای که همواره مورد توجه رهبر شهید بود و در جلسات مختلف شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز در مورد آن صحبت شده است.
صالحی بیان کرد: مساله این است که چگونه میتوان زبان فارسی را به عنوان زبان علم تقویت کرد چراکه زبان فارسی در دورهای، دومین زبان علمی جهان بود و اکنون باید بررسی کنیم که چگونه میتوانیم این جایگاه را بازیابیم و حتی از آن فراتر برویم.
وی گفت: مورد بعدی، «گسترش خط، زبان و ادب فارسی در خارج از ایران»، به ویژه در میان ایرانیان خارج از کشور است؛ این موضوع از جمله حوزههای مهمی است که مورد توجه علاقهمندان به فرهنگ و تمدن ایرانی قرار دارد. باید بررسی کنیم چگونه میتوانیم در فضایی فراتر از جغرافیای ایران، زبان فارسی را به عنوان بخشی از پیوند تمدنی و فرهنگی حفظ و تقویت کنیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: «حفظ و احیای میراث زبانی و ادبی فارسی» نیز از دیگر وظایف مهم است چراکه در زبان فارسی معاصر با پیشینهای بیش از یکهزار سال مواجه هستیم. حفظ و احیای این میراث در کنار تقویت و جدی گرفتن پویایی و بالندگی زبان فارسی در مواجهه با مفاهیم و نیازهای جدید، اهمیت فراوانی دارد.
صالحی بیان کرد: در این زمینه فرهنگستان زبان و ادب فارسی اقدامات خوبی انجام میدهد اما طبیعتاً برای پویایی و تقویت بالندگی زبان فارسی به همکاری، اشتراک ظرفیتها و همافزایی بیشتری نیاز داریم.
وی گفت: «تکریم مفاخر و خدمتگزاران زبان و ادب فارسی»، «تقویت پیوندهای فرهنگی و تمدنی میان کشورهای فارسیزبان و مناطقی که در گذشته تحت تأثیر زبان فارسی بودهاند» و «حفظ و بهرهبرداری از زبانها و گویشهای محلی در ایران»، از دیگر موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: این سرفصلها را از این جهت مطرح کردم تا از ظرفیت افراد و دستگاههایی که در این مجموعه حضور دارند، استفاده مؤثرتری داشته باشیم. در این زمینه مجموعه وزارت فرهنگ، صدا وسیما و فرهنگستان زبان و ادب فارسی بهعنوان دستگاههایی که وظایف مشخصی در این حوزه بر عهده دارند، میتوانند نقشآفرینی کنند. همچنین نهادهایی که اگرچه به صورت مستقیم متولی این موضوع نیستند اما در این زمینه کارکردهایی دارند یا میتوانند نقش مؤثری ایفا کنند به کمک بیایند.
صالحی بیان کرد: زبان فارسی یکی از فروع هویت یا حتی صرفاً یکی از اجزای هویت نیست بلکه رکن اصلی هویت ایرانی ـ اسلامی ماست. اگر بتوانیم ارتباط بهتری با این رکن اصلی هویت ایرانی ـ اسلامی خود برقرار کنیم، قطعاً میتوان به آیندهای مطمئنتر برای ایران اندیشید.
در ادامه جلسه اعضا در مورد «اصلاح قانون پاسداشت زبان فارسی» به بحث و تبادلنظر پرداختند. همچنین در پایان این جلسه نرمافزار «کتابخانه متون کهن فارسی» مجموعهای شامل بیش از یکهزار عنوان کتاب و رساله از میراث مکتوب زبان فارسی تا قرن دهم به مناسبت سی و چهارمین هفته کتاب رونمایی شد.
