آن‌طور که رئیس سازمان نظام پرستاری می‌گوید پرستارنما‌ها حتی در بیمارستان‌های شبه‌دولتی و خصوصی هم راه یافته و سلامت مردم را تهدید می‌کنند. اما این سازمان ابزار مقابله با آنها را ندارد!
جوان آنلاین: تصور کنید سوپروایزر بیمارستان که اتفاقاً از نیرو‌های خوب هم بوده و سال‌ها در این کسوت مشغول خدمت‌رسانی به بیماران بوده است، با یک استعلام ساده رئیس بیمارستان از سایت سازمان نظام پرستاری معلوم می‌شود فرد مورد نظر کوچک‌ترین مدرکی در حوزه پرستاری ندارد و با مدرک جعلی وارد بیمارستان شده‌است! این ماجرایی است که رئیس سازمان نظام پرستاری وقتی می‌خواست درباره خطرات پرستارنما‌ها برای نظام سلامت و بیماران صحبت کند، آن را روایت کرد. اینکه چنین فردی چه اشتباهاتی را در طول سال‌های خدمت خود مرتکب شده و چه آسیب‌هایی به بیماران وارد کرده معلوم نیست، اما آنچه واضح و مبرهن است خلأ قانونی و فقدان نظارت مناسب بر عملکرد کادر درمان حتی در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی است که یک روز تکنسین‌های اتاق عمل را تیغ به دست بر بالین بیمار می‌نشاند و روز دیگر یک فرد عادی را سال‌ها در لباس سوپروایزری بیمارستانی شبه‌دولتی، و قطعاً بیماران قربانی این بی‌نظارتی هستند.
میلاد مبارک حضرت زینب (س) و روز پرستار بهانه‌ای برای حضور احمد نجاتیان، رئیس کل سازمان نظام پرستاری، در میان خبرنگاران و صحبت درباره چالش‌ها و مطالبات این قشر سفیدپوش نظام سلامت بود.
آمادگی برای تمام سناریو‌ها
رئیس کل سازمان نظام پرستاری در نشست خبری روز پرستار با اشاره به شرایط تورمی کشور گفت: «تقریباً تمام اقشار حقوق‌بگیر جامعه از جمله کادر سلامت تحت فشار شدید اقتصادی قرار دارند.» وی با بیان اینکه نظام سلامت در دو جنگ گذشته به‌طور کلی عملکرد درخشانی داشت، تصریح کرد: «پرستاران طی جنگ‌های گذشته در خط مقدم حضور داشته‌اند؛ به نحوی که شاهد حضور مستقیم پرستاران در شرایط جنگی بودیم. ۵۰۰ پرستار شهید در دوران دفاع مقدس، حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار رزمنده دفاع مقدس و شهادت ۲۴ پرستار در دو جنگ اخیر، مهر تأییدی بر حضور پرستاران در خط مقدم است.» نجاتیان با بیان اینکه باید برای تمام سناریو‌ها آماده شویم، گفت: «کشور در شرایط جنگی قرار دارد و باید برای تمام سناریو‌های ممکن آماده باشیم. دشمن نشان داده‌است که هیچ حد و مرزی ندارد؛ از هدف قرار دادن مدرسه و ورزشگاه گرفته تا مناطق مسکونی و استفاده از انواع و اقسام سلاح‌ها در کارنامه خود دارد. بنابراین، امروز باید خودمان را آماده کنیم.»
چالش پرستارنما‌ها
رئیس کل سازمان نظام پرستاری با بیان اینکه نظارت بر خدمات پرستاری در بخش خصوصی و در سطح جامعه همچنان با مشکلات جدی مواجه است، گفت: «امروزه، پدیده‌ای که با عنوان پرستارنما یاد می‌کنیم، به‌شدت خود را نشان می‌دهد. نهاد‌های مختلف از ما خواسته‌اند در این زمینه مداخله کنیم، اما ابزار قانونی لازم را در اختیار نداریم. هرچند قانون این وظیفه را بر عهده سازمان گذاشته است، ابزار مناسب برای نظارت در اختیار ما نیست. نظارت بر این حوزه بر عهده وزارت بهداشت است و این وزارتخانه مسئولیت آن را بر عهده دارد، اما سازمان نظام پرستاری درخواست کرده در صورتی که این اختیار به سازمان نظام پرستاری واگذار شود، آماده‌ایم به حاکمیت در نظارت بر خدمات پرستاری در بخش خصوصی و مراقبت در منزل کمک کنیم.»
وی در پاسخ به سؤال «جوان» در خصوص اقدامات سازمان نظام پرستاری برای برخورد با پرستارنما‌ها این‌گونه توضیح داد: «امکان استعلام پرستار را در سایت سازمان فراهم کرده‌ایم. اگر فردی به بیمارستان یا منزلی مراجعه کند و بگوید پرستار است، می‌توان از طریق سایت سازمان به‌راحتی وضعیت او را جست‌و‌جو و بررسی کرد. مراکز مراقبت در منزل نیز اعلام شده‌اند.»
نجاتیان درباره نتایج راه‌اندازی سامانه استعلام پرستاران توضیح داد: «پس از فعال شدن این سامانه، یکی از بیمارستان‌های شبه‌دولتی تهران به ما اعلام کرد که یکی از سوپروایزر‌های آن اساساً مدرک تحصیلی پرستاری ندارد. در بررسی‌های انجام‌شده موارد دیگری نیز شناسایی شد.»
وی ادامه داد: «وضعیت در حوزه مراقبت در منزل نگران‌کننده‌تر است، زیرا اساساً نمی‌دانیم چه درصدی از افرادی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، پرستار واقعی و دارای صلاحیت حرفه‌ای هستند.»
به گفته رئیس سازمان نظام پرستاری، در پیشنهاد اصلاح قانون این سازمان تلاش شده نقش نظارتی آن تقویت شود تا امکان برخورد مؤثرتر با فعالیت افراد فاقد صلاحیت فراهم شود. همچنین در تعامل با سازمان تعزیرات و دادستانی تلاش شده تا به عنوان دفاع از حقوق عامه، سازمان نظام پرستاری بتواند برای برخورد با پرستارنما‌ها اقداماتی را انجام دهد.
فقدان شفافیت در توزیع منابع نظام سلامت
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری درباره اهمیت شفافیت در تخصیص منابع نظام سلامت گفت: «حسابرسی اجتماعی، مسئله بسیار مهمی است؛ مفهومی که می‌گوید مردم عادی جامعه نیز باید با نحوه توزیع منابع نظام سلامت آشنا باشند. بر این باور هستم، اهمیت این موضوع در شرایط جنگی بیشتر می‌شود، چراکه مردم باید بدانند در نظام سلامت چه میزان منابع وجود دارد، چه کسانی تأمین‌کننده این منابع هستند و این منابع در کجا هزینه می‌شوند.»
از نگاه وی باید مشخص باشد چند درصد از هزینه‌های نظام سلامت در حوزه دارو و چه میزانی در حوزه تجهیزات پزشکی، تعرفه‌ها و خدمات بستری هزینه می‌شود. رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با بیان اینکه انتقاد‌هایی به تعرفه‌های پرستاری در سال جاری وارد شد، گفت: «یکی از انتقادها، چگونگی توزیع درآمد‌ها در قالب تعرفه‌های پزشکی و پرستاری است. سازمان نظام پرستاری به‌شدت معتقد است تعرفه‌هایی که تحت عنوان پرستاری توزیع می‌شود، در مقایسه با عملکرد و تلاش پرستاران بسیار اندک است.»
بنا به تأکید وی خواسته نظام پرستاری این است که شفافیت در توزیع منابع نظام سلامت وجود داشته باشد و نسبت معقولی از هزینه‌های نظام سلامت به بخش‌های مختلف اختصاص یابد. امیدواریم عدالت در توزیع منابع محقق شود.
تفاوت دریافتی گروه‌های مختلف مبنا ندارد
رئیس کل سازمان نظام پرستاری با اشاره به اظهاراتی درباره مدت زمان تحصیل و مسئولیت پزشکان و مقایسه با پرستاران گفت: «بله، این واقعیتی است، اما دنیا این موضوع را فرمول‌بندی کرده‌است. تفاوت دریافتی گروه‌های مختلف باید مبنایی داشته باشد.»
وی درباره افزایش تعرفه‌های پرستاری در سال جاری این‌گونه توضیح داد: «حدود ۶۷ درصد افزایش در میزان تعرفه داشتیم، اما مبلغ نهایی چندان قابل‌توجه نیست. هنگامی که مبلغ ۶ یا ۷ میلیون تومان به ۱۰ میلیون تومان تبدیل می‌شود، افزایش آن رقم قابل‌توجهی نیست. شاید از نظر درصدی بگوییم افزایش ۶۷ درصدی داشته‌ایم، اما وقتی مبلغ پایه پایین است، این افزایش چندان خودش را نشان نمی‌دهد.»
بنا به تأکید نجاتیان در حال حاضر، مهم‌ترین مشکلات پرستاران در حوزه تعرفه‌های پرستاری، پایین بودن مبلغ و دیگری نبود شفافیت در توزیع است. با وجود تلاش‌های فراوان همکاران ما، این فرمول همچنان شفافیت کامل ندارد.
انتشار منشور حقوق پرستاران
نجاتیان تأکید کرد: «یکی از مسائل مهم حوزه سلامت، پوشش بیمه‌ای خدمات مراقبت در منزل است.»
وی درباره تصویب منشور حقوق پرستاران در شورای عالی نظام پرستاری نیز گفت: «این سند در گذشته مغفول مانده‌بود. این منشور شامل ۱۷ حق اساسی پرستاران است و مشخص می‌کند پرستار در محیط کار خود از چه حقوقی برخوردار است.»
رئیس کل سازمان نظام پرستاری درباره اقدامات انجام‌شده برای بهبود وضعیت معیشتی پرستاران هم خبر‌های مثبتی داشت و گفت: «منتظریم که موضوع فوق‌العاده خاص پرستاران و کارکنان نظام سلامت در شش‌ماهه دوم سال تعیین تکلیف شود.»