پژوهش تازه نشان می‌دهد تجزیه فضولات پنگوئن‌های قطب جنوب می‌تواند سالانه میلیون‌ها تن متان تولید کند.
به نقل از یورونیوز، پنگوئن‌ها معمولا با زندگی در محیط‌های سرد و دورافتاده قطب جنوب شناخته می‌شوند؛ اما کلونی‌های بزرگ این پرندگان می‌توانند منبع انتشار گازی باشند که در گرمایش جهانی نقش دارد. پژوهشی تازه نشان می‌دهد تجزیه فضولات پنگوئن‌های نواری در قطب جنوب، متان تولید می‌کند؛ گازی گلخانه‌ای که اثر گرمایشی آن از دی‌اکسیدکربن بیشتر است.
این پژوهش را مؤسسه علوم دریایی اندلس وابسته به شورای عالی پژوهش‌های علمی اسپانیا، با همکاری دانشگاه گرانادا انجام داده است. نتایج مطالعه در مجله علمی «اقلیم و علوم جوی» منتشر شد و توجه پژوهشگران را به یکی از منابع طبیعی انتشار متان جلب کرد که تاکنون کمتر اندازه‌گیری شده بود.
فضولات پنگوئن‌ها چگونه متان تولید می‌کند؟
در کلونی‌های بزرگ پنگوئن، فضولات این پرندگان به‌مرور روی سطح زمین انباشته می‌شود. هنگام تجزیه این مواد آلی، میکروارگانیسم‌های موجود در خاک می‌توانند متان تولید کنند. در نتیجه، مناطقی که شمار زیادی پنگوئن در آن‌ها زندگی می‌کنند، به کانون‌هایی برای انتشار این گاز تبدیل می‌شوند.
پژوهشگران پیش‌تر بیشتر بر منابع انسانی انتشار متان، ازجمله مصرف سوخت‌های فسیلی، کشاورزی و مدیریت پسماند تمرکز داشتند. دام‌های اهلی نیز از منابع شناخته‌شده این گاز به شمار می‌روند؛ اما تجمع گسترده جانوران وحشی و تجزیه مواد آلی حاصل از زندگی آن‌ها نیز می‌تواند در انتشار متان نقش داشته باشد.
به گفته آلخاندرو رومان، پژوهشگر مؤسسه علوم دریایی اندلس و نویسنده اصلی مطالعه، در کلونی‌هایی که ده‌ها هزار پرنده را در خود جای می‌دهند، انباشت فضولات می‌تواند نقاطی با شدت بالای انتشار متان ایجاد کند؛ نقاطی که پیش از این به‌طور مستقیم اندازه‌گیری نشده بودند.
اندازه‌گیری گازها در کلونی‌های پنگوئن
تیم پژوهشی برای بررسی این پدیده، میزان انتشار گازها را در دو کلونی بزرگ پنگوئن نواری در جزیره دیسپشن، واقع در مجمع‌الجزایر شتلند جنوبی، اندازه‌گیری کرد. پژوهشگران همچنین از پهپادهای مجهز به حسگرهای نوری کمک گرفتند تا سطح پوشیده از فضولات را نقشه‌برداری کنند و برآورد دقیق‌تری از اندازه جمعیت پرندگان به دست آورند.
بر اساس برآورد اولیه مطالعه، فضولات این پرندگان در مناطق بررسی‌شده و با توجه به محاسبات پژوهشگران، سالانه حدود ۴۹۰ هزار تن متان تولید می‌کند. پژوهشگران با گسترش محاسبات به تمام مناطق خشکی قطب جنوب که تحت‌تأثیر حضور این پرندگان قرار دارند، احتمال می‌دهند میزان انتشار به حدود ۷ میلیون تن در سال برسد.
این رقم، برآوردی گسترده در مقیاس کل قطب جنوب است و نباید آن را با اندازه‌گیری مستقیم انتشار در تمام کلونی‌های این منطقه اشتباه گرفت. پژوهشگران برای رسیدن به این عدد، نتایج اندازه‌گیری‌های میدانی را به مناطق دیگر تعمیم داده‌اند.
اما چرا متان اهمیت دارد؟ این گاز در مقایسه با دی‌اکسیدکربن، در بازه زمانی یکسان، توان بیشتری برای به‌دام‌انداختن گرما در جو دارد؛ هرچند مدت ماندگاری آن در جو کوتاه‌تر است. به همین دلیل، شناخت منابع انتشار متان برای بررسی روند گرمایش جهانی اهمیت دارد.
تغییرات اقلیمی چه تأثیری بر این فرایند می‌گذارد؟
پژوهشگران معتقدند انتشار متان از کلونی‌های پنگوئن باید در فهرست جهانی منابع انتشار این گاز مورد توجه قرار بگیرد. آن‌ها همچنین خواستار بررسی تأثیر تغییرات اقلیمی بر این فرایند شده‌اند؛ زیرا گرم‌شدن محیط می‌تواند بر جمعیت پنگوئن‌ها و فعالیت میکروارگانیسم‌های خاک اثر بگذارد.
بااین‌حال، مطالعه به این معنا نیست که پنگوئن‌ها عامل مهم یا اصلی گرمایش جهانی هستند. هدف پژوهش، شناسایی و اندازه‌گیری منبعی طبیعی از متان است که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته بود. میزان انتشار این گاز از کلونی‌های پنگوئن و تغییرات احتمالی آن در آینده، به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد.
شناخت چنین منابعی به دانشمندان کمک می‌کند تصویر کامل‌تری از چرخه متان در طبیعت به دست آورند و سهم فرایندهای طبیعی را در کنار فعالیت‌های انسانی بهتر ارزیابی کنند.