تورم سالانه تولیدکننده آمریکا در سپتامبر ۲۰۲۶ به ۶.۳ درصد رسید و بالاترین سطح خود از دسامبر ۲۰۲۲ را ثبت کرد؛ رکوردی که از تشدید فشار هزینه تولید در بزرگترین اقتصاد جهان و افزایش خطر انتقال گرانی به مصرفکنندگان حکایت دارد.
شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا (PPI) در تازهترین گزارش تورمی این کشور بار دیگر صعود کرد و نشان داد فشار افزایش قیمتها در بخش تولید نهتنها فروکش نکرده، بلکه در ماههای اخیر شتاب بیشتری گرفته است.بررسی روند این شاخص نشان میدهد تورم سالانه تولیدکننده که در مقاطعی از سال ۲۰۲۵ در محدوده ۲ تا ۳ درصد قرار داشت، از ابتدای سال ۲۰۲۶ وارد مسیر صعودی شد و پس از عبور از سطوح ۴ و ۵ درصد، اکنون به ۶.۳ درصد رسیده است.
جهش قیمت انرژی؛ عامل مهم تشدید تورم
بر اساس آمار سپتامبر، شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا نسبت به ماه قبل ۱.۳ درصد افزایش یافت که بالاترین رشد ماهانه از مارس ۲۰۲۲ محسوب میشود.در این میان، افزایش قیمت انرژی نقش مهمی در تشدید فشار تورمی داشته است. قیمت انرژی در سطح تولیدکننده ۱۰.۸ درصد افزایش یافت و بهای بنزین و گازوئیل نیز بهترتیب رشد ۲۰.۳ و ۲۱ درصدی را ثبت کرد.افزایش هزینه سوخت علاوه بر اثر مستقیم بر قیمت فرآوردههای نفتی، میتواند هزینه حملونقل، توزیع کالا و فعالیت واحدهای صنعتی را افزایش دهد و از این مسیر به سایر بخشهای اقتصاد سرایت کند.
بازگشت نگرانیهای تورمی پس از چهار سال
آخرین بار که تورم تولیدکننده آمریکا در چنین سطحی قرار داشت، اقتصاد این کشور همچنان با پیامدهای جهش جهانی قیمت انرژی و اختلال زنجیرههای تأمین در سال ۲۰۲۲ مواجه بود.پس از آن، کاهش فشار زنجیرههای تأمین و تعدیل قیمت برخی نهادهها به پایین آمدن تورم تولیدکننده کمک کرد؛ بهطوریکه این شاخص در بخشهایی از سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به سطوح بسیار پایینتری رسید.با این حال، روند ماههای اخیر نشان میدهد فشار هزینهها دوباره در حال افزایش است و بازگشت تورم تولیدکننده به بالاترین سطح نزدیک به چهار سال گذشته، نگرانیها درباره پایداری تورم در اقتصاد آمریکا را تقویت کرده است.
خطر انتقال گرانی به سفره خانوارهای آمریکایی
شاخص قیمت تولیدکننده از آن جهت اهمیت دارد که تغییرات قیمت کالاها و خدمات را پیش از رسیدن به مصرفکننده نهایی اندازهگیری میکند. بنابراین افزایش مداوم آن میتواند نشانهای از فشار تورمی در مراحل بعدی زنجیره عرضه باشد.اگر تولیدکنندگان نتوانند هزینههای جدید را از محل کاهش حاشیه سود جذب کنند، ممکن است بخشی از افزایش قیمت نهادهها را به خریداران منتقل کنند. در چنین شرایطی، تورم مصرفکننده آمریکا نیز با فشار افزایشی بیشتری مواجه خواهد شد.البته افزایش PPI لزوماً به همان نسبت و با همان سرعت به افزایش شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) منجر نمیشود؛ اما تداوم رشد آن، بهویژه در بخش انرژی، میتواند روند کاهش تورم و بهبود قدرت خرید خانوارهای آمریکایی را دشوارتر کند.
