اردبیل - ایرنا - استان اردبیل با تکیه بر ظرفیت‌های فرامرزی و زیرساخت‌های اقتصادی، با ثبت رشد ۳۵ درصدی در صادرات غیرنفتی در حال تبدیل به قطب تجارت شمال‌غرب کشور با اوراسیا است.
به گزارش ایرنا، استان مرزی اردبیل با ۱۲ شهرستان در شمال غرب ایران با کشور جمهوری آذربایجان هم مرز و با استان های گیلان، زنجان و آذربایجان شرقی همسایه است و گمرک بیله‌سوار مغان و منطقه آزاد تجاری و صنعتی این شهرستان مرزی از ظرفیت‌ها و تاسیسات تجارت مرزی این استان است.
استان اردبیل ظرفیت تبدیل به هاب تجارت مرزی ایران با منطقه قفقاز را دارد و افزایش هرچه بیشتر صادرات محصولات کشاورزی، دامی، صنایع تبدیلی، و خدمات فنی‌مهندسی از استان اردبیل می‌تواند به رونق اقتصادی منطقه منجر شود و برای تحقق این هدف، احیای بازارچه‌های مرزی، تقویت زیرساخت‌های گمرکی، و توسعه پایانه بیله‌سوار ضروری است.
به گفته ناظر گمرکات استان و مدیرکل گمرک اردبیل، ۷۰ هزار تن کالا به ارزش ۱۸۷ میلیون دلار در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ از گمرکات استان ترانزیت و ۳۳ هزار تن کالا به ارزش ۱۶ میلیون دلار نیز به خارج از کشور صادر شده است.
وحدت الله‌وردی افزود: عمده کالاهای صادراتی شامل محصولات کشاورزی، صیفی‌جات، سیب‌زمینی، محصولات پتروشیمی، هیدروکربن، متانول، نئوپان، لاستیک، رنگ، MDF ملامینه، کاشی و سرامیک، انواع توپ، فولاد و آهن بوده است.
وی عمده کشورهای هدف صادرات از گمرکات استان اردبیل را جمهوری آذربایجان، عراق، روسیه، ترکمنستان و گرجستان اعلام کرد و افزود: در نیمه نخست سال جاری ۲ هزار تن کالا به ارزش ۱۵ میلیون دلار از گمرکات استان وارد شده و تشریفات گمرکی کالاهای همراه ۲۸۱ مسافر نیز اعمال شده است.
در سال گذشته ۳۵ میلیون دلار محصولات دانش‌بنیان از استان اردبیل صادر شد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار اردبیل در خصوص موقعیت راهبردی استان ر تجارت برون مرزی، اظهار کرد: اردبیل با برخورداری از ۳۸۶ کیلومتر مرز زمینی و قرارگیری در موقعیت دروازه‌ی قفقاز، ظرفیت بالایی را برای تبدیل به محور اصلی تجارت با جمهوری آذربایجان، روسیه، ترکیه، ارمنستان و قزاقستان دارد.
بهروز خلیلی با ارائه آمارهای کلیدی از عملکرد تجاری استان، اعلام کرد: در یکسال گذشته، صادرات غیرنفتی استان با رشد چشمگیر به ۳۵ درصد رسید و میزان صادرات خارجی با افزایش ۱۰۰ میلیون دلاری نسبت به سال پیش، نشان‌دهنده تقویت توان تولید و ظرفیت‌های مبادلات تجاری است.
وی با اشاره به زیرساخت‌های موجود در تجارت برون مرزی، افزود: وجود دو فرودگاه، گمرک مرزی، منطقه آزاد و منطقه ویژه اقتصادی در کنار زیرساخت‌های ریلی، از عوامل اصلی توسعه تجارت در استان است.
او تصریح کرد: همچنین ایجاد خط ریلی از اردبیل به پارس‌آباد و اتصال آن به جمهوری آذربایجان، از اولویت‌های استراتژیک برای تسهیل تردد کالا در این منطقه محسوب می‌شود و این نیز بر قابلیت‌های تجارت مرزی استان خواهد افزود.
خلیلی با اشاره به انتخاب استان اردبیل به عنوان هاب صادرات محصولات دانش‌بنیان کشور، عنوان کرد: در سال گذشته ۳۵ میلیون دلار صادرات محصولات دانش‌بنیان از استان انجام شد.
وی ادامه داد: در همین راستا در سفر اخیر استاندار اردبیل به جمهوری آذربایجان مقرر شد که شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه آبیاری نوین، تجهیزات مدرن، دانش فنی و فناوری‌های خود را به این کشور همسایه صادر کنند و اقدامات لازم در این زمینه در حال انجام است.
دیپلماسی اقتصادی و عبور از چالش خام‌فروشی
معاون اقتصادی استاندار اردبیل مسیر هدایت تولیدات و صادرات استان را جلوگیری از خام‌فروشی و حرکت به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالا دانست و گفت: در همین راستا، تدوین “اطلس واردات و صادرات استان” و برنامه‌ریزی برای برگزاری نمایشگاه‌های بین‌المللی، به ما کمک می‌کند تا توانمندی‌های تولیدی اردبیل را در بازارهای جهانی معرفی کنیم.
خلیلی با تأکید بر توسعه روابط خارجی، افزود: افزایش حجم مبادلات تجاری میان اردبیل و جمهوری آذربایجان از اولویت‌های همکاری‌های آینده است.
به اذعان او توسعه تجارت مرزی در اطلس واردات و صادرات استان نیز گنجانده می شود و ایجاد پایانه صادراتی در استان و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، از جمله گام‌های اساسی برای تحقق این هدف خواهد بود.
استاندار اردبیل نیز ظرفیت‌های فناوری پرتودهی محصولات کشاورزی را برای ماندگاری و تامین شرایط خوب صادرات تولیدات کشاورزی، مفید دانست و گفت: با توجه به تولید سالانه حدود ۸۰۰ هزار تن سیب‌زمینی در استان، استفاده از فناوری پرتودهی می‌تواند با افزایش ماندگاری محصولات، نقش مؤثری در حفظ کیفیت و توسعه صادرات داشته باشد.
مسعود امامی یگانه با اشاره به نقش کلیدی گمرک بیله‌سوار در رونق اقتصادی منطقه و تردد روزانه حداقل ۳۰۰ دستگاه کامیون در این مرز، افزود: باید از ظرفیت مرزی خود برای دسترسی به بازار هدف حدود ۴۰۰ میلیون نفری روسیه و کشورهای قفقاز استفاده کنیم.
وی تاکید کرد: با توجه به سرمایه‌گذاری‌های گسترده در بخش‌های شیلات، کشت گلخانه ای و دامپروری که طی سال جاری بالغ بر ۳۰۰ هزار میلیارد ریال بوده است، رویکرد استان اردبیل حرکت به سمت تولیدات دانش‌بنیان و صنعتی‌سازی بخش کشاورزی است تا اردبیل به قطب تجاری و صادراتی منطقه تبدیل شود.
استان اردبیل ظرفیت تبدیل به هاب تجارت مرزی ایران با قفقاز را دارد و صادرات محصولات کشاورزی، دامی، صنایع تبدیلی، و خدمات فنی‌مهندسی از این استان می‌تواند به رونق اقتصادی منطقه منجر شود و برای تحقق این هدف، احیای بازارچه‌های مرزی، تقویت زیرساخت‌های گمرکی، و توسعه پایانه بیله‌سوار ضروری است.
پروژه‌های زیرساختی نظیر راه‌آهن اردبیل–مغان و ارتقای پایانه مرزی بیله‌سوار، در صورت حمایت و تسریع دولت، اردبیل را به دروازه اصلی ارتباط ایران با قفقاز تبدیل خواهد کرد.
این زیرساخت‌ها نه‌تنها ترانزیت کالا را تسهیل می‌کنند، بلکه با کاهش هزینه‌های لجستیک، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و افزایش رقابت‌پذیری، صادرات را به دنبال خواهند داشت.
اردبیل با منابع آبی غنی، اراضی حاصل‌خیز، اقلیم متنوع، و نیروی انسانی توانمند، مقصدی جذاب برای سرمایه‌گذاری خارجی، به‌ویژه از سوی جمهوری آذربایجان است و ایجاد شهرک‌های تخصصی کشاورزی، بهره‌گیری از ظرفیت منطقه آزاد تجاری-صنعتی، و توسعه صنایع غذایی و انرژی‌های نو با مشارکت سرمایه‌گذاران آذری، می‌تواند توسعه پایدار و اشتغال‌زایی در استان را تضمین کند.
اشتراکات زبانی، مذهبی، و تاریخی، همراه با مرز امن اردبیل با جمهوری آذربایجان، بستری مناسب برای تقویت پیوندهای اقتصادی و فرهنگی فراهم کرده است و این مزیت‌ها، اردبیل را به بازیگری کلیدی در تعاملات ترانزیتی، اقتصادی، و فرهنگی ایران با منطقه قفقاز تبدیل می‌کند.