پس از پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای و تسلط بر هر دو مجلس کنگره، پرسش اصلی این است که قانون‌گذاران جدید از ژانویه چه تأثیری بر جنگ‌های ایران، غزه و اوکراین خواهند داشت.
به گزارش اقتصادنیوز، در پی پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، توجه جهانی به کنگره جدید و نحوه برخورد آن با جنگ‌های ایران، غزه و اوکراین از ژانویه معطوف شده است.
بنا به روایت الجزیره، این انتخابات عمدتاً همه‌پرسی درباره سیاست‌های دونالد ترامپ، به‌ویژه تصمیم او به آغاز جنگ با ایران در فوریه، تلقی شد. جنگ با ایران در آمریکا به‌شدت نامحبوب بوده است؛ بسته‌شدن تنگه هرمز قیمت سوخت را بالا برد و تاکنون حدود ۴۷ میلیارد دلار هزینه برای مالیات‌دهندگان آمریکایی داشته است. شماری از جمهوری‌خواهان برجسته، از جمله جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، از این جنگ فاصله گرفته‌اند.
رهبران اروپایی روز چهارشنبه با احتیاط از نتایج استقبال کردند و امیدوارند قانون‌گذاران دموکرات که در ژانویه کار خود را آغاز می‌کنند، به ترمیم روابط فراآتلانتیک و افزایش حمایت واشنگتن از اوکراین در برابر تهاجم روسیه کمک کنند. ترامپ حمایت از اوکراین را متوقف کرده، حملات به تأسیسات نفتی روسیه را عامل بحران سوخت دانسته، خواستار کناره‌گیری ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، شده و تحریم‌های نفتی روسیه را تعلیق کرده است.
دموکرات‌ها علاوه بر حمایت گسترده از اوکراین، از زمان آغاز جنگ آمریکا با ایران نیز به‌شدت با آن مخالفت کرده‌اند. در حالی که دولت پیشین جو بایدن اقدام چندانی برای بازداشتن اسرائیل از جنگ در غزه - که منتقدان آن را نسل‌کشی می‌خوانند، انجام نداد - موجی از دموکرات‌های ترقی‌خواه که در این انتخابات برگزیده شدند، آشکارا به آن جنگ و نیز خشونت‌های جمعی شهرک‌نشینان اسرائیلی علیه جوامع فلسطینی در کرانه باختری اشغالی اعتراض کرده‌اند. ترامپ روز سه‌شنبه وعده داد از اختیار وتوی ریاست‌جمهوری برای مقابله با هر سیاست «دیوانه‌وار» دموکرات‌ها استفاده کند؛ وتوی ریاست‌جمهوری فقط با اکثریت دو سوم در هر دو مجلس قابل رد است.
نتایج انتخابات
جمهوری‌خواهان روز سه‌شنبه شکستی سنگین متحمل شدند و کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دموکرات‌ها واگذار کردند؛ از جمله در برخی ایالت‌های سنتی محافظه‌کار مانند تگزاس، اوهایو، آیووا و کانزاس که در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ از ترامپ حمایت کرده بودند. در سنا با ۱۰۰ کرسی، دموکرات‌ها ۵۴ کرسی و جمهوری‌خواهان ۴۴ کرسی دارند و دو کرسی دیگر اعلام نشده است. در مجلس نمایندگان، دموکرات‌ها ۲۴۲ کرسی و جمهوری‌خواهان ۱۵۱ کرسی به دست آورده‌اند؛ آستانه کنترل این مجلس ۲۱۸ کرسی است. دموکرات‌ها در ۲۸ ایالت فرماندار دارند و جمهوری‌خواهان در ۲۰ ایالت، و دو ایالت هنوز اعلام نشده است.
در میان پیروزی‌ها، چند اتفاق هم برای «نخستین» بار رخ داد: . عبدالسیّد از ایالت میشیگان به‌عنوان نخستین مسلمان به مجلس سنای آمریکا راه یافت. کیشا لنس باتمز در جورجیا نخستین زن سیاه‌پوستی شد که به مقام فرمانداری رسید. جینا هینوخوسا در تگزاس عنوان نخستین فرماندار لاتین‌تبار را به دست آورد و دب هالند نیز در نیومکزیکو به‌عنوان نخستین زن از بومیان آمریکا به مقام فرمانداری رسید.
تأثیر بر جنگ ایران
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران یکی از مسائل اصلی ذهن رأی‌دهندگان بود. ترامپ روز چهارشنبه پذیرفت که این جنگ سهم زیادی در شکست سنگین جمهوری‌خواهان داشته، اما گفت ارزشش را داشته است. او به خبرنگاران گفت قیمت بنزین را در کوتاه‌مدت کمی بالا برد، اما اگر دوباره هم باشد باز این کار را می‌کند، چون به گفته او در بلندمدت تنها راه این است که اجازه نداد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.
ترامپ در کمپین ریاست‌جمهوری وعده پایان دادن به دخالت آمریکا در جنگ‌های خارجی و کاهش هزینه زندگی را داده بود. اما از زمان آغاز به کارش در ژانویه ۲۰۲۵، آمریکا را بدون تأیید کنگره به دو جنگ با ایران کشانده است. دموکرات‌ها تلاش کردند با این روند مقابله کنند، اما موفقیت کمی داشتند، زیرا ترامپ به‌شدت بر فرمان‌های اجرایی برای دور زدن کنگره تکیه کرد. نظرسنجی رویترز/ایپسوس پیش از انتخابات نشان داد تنها ۳۲ درصد پاسخ‌دهندگان سیاست‌های ترامپ را تأیید می‌کنند. با این حال، او گزینه حملات بیشتر به ایران و همچنین مذاکرات دیپلماتیک را باز نگه داشته و تهدید کرده از اختیار وتو برای مقابله با دموکرات‌ها استفاده می‌کند.
چاک شومر، سناتور دموکرات، روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت قانون‌گذاران برتری مالی دارند.
با این حال، حتی اگر کنگره تحت رهبری دموکرات‌ها کنترل بودجه را در دست بگیرد، محدود کردن بودجه جنگ ممکن است ساده نباشد. جیمز بویز، پژوهشگر مرکز سیاست آمریکا در دانشگاه کالج لندن، به الجزیره گفت با حضور نیروها در صحنه، این کار بسیار دشوار و به معنای به خطر انداختن جان آمریکایی‌ها تلقی می‌شود. تحلیلگران همچنین گفتند قطعنامه اختیارات جنگ بعید است بتواند ترامپ را مهار کند. تلاش‌های پیشین برای استفاده از این قانون فدرال ۱۹۷۳ شکست خورده یا بی‌اثر شده است. این قطعنامه می‌گوید رئیس‌جمهور می‌تواند به حمله قریب‌الوقوع پاسخ دهد، اما اقدامات نظامی باید ظرف ۶۰ روز پایان یابد مگر آنکه کنگره اعلام جنگ کند. رئیس‌جمهور می‌تواند وتو کند و رد وتو به اکثریت دو سوم در هر دو مجلس نیاز دارد که دموکرات‌ها آن را ندارند.
به گفته تحلیلگران، با تضعیف حزب جمهوری‌خواه در این انتخابات، ایران ممکن است اکنون برای پذیرش شرایطش برای پایان جنگ از سوی آمریکا فشار بیشتری وارد کند.
غزه و اوکراین
غزه: دموکرات‌ها مدت‌ها به موضع طرفدار اسرائیل شناخته می‌شوند. دولت بایدن پس از آغاز جنگ اسرائیل در غزه در اکتبر ۲۰۲۳، که منتقدان آن را نسل‌کشی می‌خوانند، حمایت نظامی از اسرائیل را ادامه داد، حتی زمانی که هزاران فلسطینی در غزه کشته می‌شدند. اما چند نامزد «ترقی‌خواه» دموکرات که روز سه‌شنبه برگزیده شدند، با انتقاد از این جنگ، خشونت شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری اشغالی و حمایت مالی و نظامی دیرینه و بی‌قید و شرط آمریکا از اسرائیل برجسته شدند. عبدالسیّد که روز سه‌شنبه کرسی سنا را از میشیگان به دست آورد، با وجود کارزار شدید جمهوری‌خواهان و کمیته اقدام سیاسی طرفدار اسرائیل AIPAC، به دولت ترامپ تاخت و وعده داد برای توقف کمک آمریکا به اسرائیل فشار بیاورد.
ترامپ در تلاشی آشکار برای جلب رأی‌دهندگان در روز انتخابات، در فاکس نیوز اعلام کرد بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پیشنهاد کرده است آمریکا کمک سالانه چهار میلیارد دلاری به این کشور را متوقف کند. ترامپ گفت «ما قبلاً توافق کرده‌ایم که تا پایان امسال پولی به اسرائیل نپردازیم» و افزود اگر اسرائیل نیاز داشته باشد کمک خواهیم کرد. دفتر نتانیاهو اظهارنظر نکرد.
اوکراین: ترامپ با وعده پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین در «چند روز» به قدرت رسید، اما در این کار ناکام ماند و خشم خود را به‌طور فزاینده متوجه اوکراین و متحدان اروپایی‌اش کرد و گفت آنها باید بار اصلی حمایت مالی و نظامی را به دوش بکشند. اوایل امسال، ترامپ ظاهراً پیشنهاد کرد اوکراین باید سرزمین‌هایی را که روسیه تصرف کرده است واگذار کند تا جنگ پایان یابد و توافق صلح برقرار شود.
در فوریه گذشته، زمانی که زلنسکی به کاخ سفید رفت، ترامپ در واکنشی تند رئیس‌جمهور اوکراین را «ناسپاس» خواند. اخیراً ترامپ زلنسکی را مسئول افزایش قیمت جهانی گازوئیل دانست که کشاورزان و رانندگان کامیون در آمریکا را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است و آن را به حملات اوکراین به تأسیسات نفتی روسیه نسبت داد. او همچنین تحریم‌های نفتی روسیه را که در سپتامبر با حمایت دو حزبی در کنگره تصویب شده بود تعلیق کرد و خشم برخی در حزب جمهوری‌خواه خودش را برانگیخت.
در جریان حملات اخیر روسیه به کی‌یف، اوکراین آمریکا را متهم کرد که از ارائه اطلاعات درباره موشک‌های در حال ورود خودداری کرده و دسترسی اوکراین به شبکه ماهواره‌ای استارلینک، متعلق به ایلان ماسک، را که برای هدایت موشک‌ها استفاده می‌شود محدود کرده است. دولت ترامپ انتقال سلاح‌هایی را که اوکراین می‌گوید به‌شدت نیاز دارد به تأخیر انداخته، و ترامپ خواستار کناره‌گیری زلنسکی شده و گفته اوکراین «نمی‌خواهد به این جنگ پایان دهد». واشنگتن در اکتبر تحریم‌های روسیه را لغو کرد و خرید نفت روسیه را آغاز کرد؛ اقدامی که رهبران اروپایی را نگران کرد و اعتراض اوکراین را برانگیخت. همه اینها تغییری کامل نسبت به دولت بایدن است که وعده داده بود واشنگتن از اوکراین «عقب نمی‌کشد». اکنون اوکراین امیدوار است با آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه، این پرونده دوباره در دستور کار قرار گیرد.
زلنسکی در گفت‌وگو با شبکه آلمانی ZDF ابراز امیدواری کرده که «دموکرات‌ها بسیار روشن از حمایت و کمک به اوکراین سخن می‌گویند... آنها از احیای ارتباط میان آمریکا و اروپا می‌گویند... بنابراین امید هست که توازن قدرت شکل بگیرد و حمایت بیشتری دریافت کنیم.»