حوزه/ خانم فتح الله زاده با اشاره به ضرورت به‌روزرسانی شیوه‌های آموزشی و تربیتی حوزه‌های علمیه، بر لزوم شناخت دقیق نیازهای طلاب، بهره‌گیری از ظرفیت اساتید و کادر اجرایی، نوآوری در برنامه‌ریزی و توجه به اهداف و مبانی طرح «مسیر» تأکید کرد.
به گزارش خبرگزاری حوزه، در ادامه سلسله مصاحبه‌های معرفی «مسیر»؛ نظام جامع رشد و مهارت‌افزایی چندساحتی طلاب که امسال با هدف ایجاد زیست‌بومی جامع برای توسعه مهارت، سرمایه انسانی، یادگیری مؤثر و رشد و تعالی، در جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها در حال اجراست، خانم شیوا فتح الله زاده، مدیر مجتمع آموزشی تربیتی قرآن و حدیث این مؤسسه، به تبیین دیدگاه‌های خود درباره ضرورت تحول در شیوه‌های آموزشی، الزامات اجرای برنامه‌های تربیتی و نقش عوامل مختلف در تحقق اهداف این نظام پرداخت.
وی با بیان اینکه نظام آموزشی حوزه‌های علمیه بر پایه تعالیم دینی شکل گرفته است، اظهار داشت: این نظام از نظر محتوایی نیازمند بازتعریف بنیادین نیست، اما ارتقای بهره‌وری، به‌روزرسانی شیوه‌ها و تطبیق روش‌های آموزشی تربیتی با اقتضائات روز باید همواره مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت نگاه یکپارچه به تعلیم، تزکیه و نقش‌آفرینی اجتماعی
فتح الله زاده با اشاره به دیدگاه‌های رهبر معظم شهید درباره حوزه‌های علمیه، گفت: این دیدگاه‌ها طی سالیان متمادی در قالب محورهایی مرتبط با یکدیگر شکل گرفته بود و در پیام یکصدمین سالگرد بازتأسیس حوزه علمیه قم، به صورتی یکپارچه‌تر مطرح شد. بر این اساس، تعلیم و تزکیه، مطابق آموزه‌های قرآن کریم، باید در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی نیز به ثمر بنشیند.
وی افزود: در شرایط کنونی، صاحبان اندیشه باید با مطالعه محیط و شناخت کافی از مخاطبان، برنامه‌های کاربردی را هم از نظر سطح و هم از نظر محتوا توسعه دهند؛ چراکه این موضوع از ضرورت‌های امروز به شمار می‌رود.
نظام سنتی حوزه ریشه بسیاری از حرکت‌ها در حوزه‌های علمیه است
مدیر مجتمع آموزشی تربیتی قرآن و حدیث جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها با تأکید بر اینکه نباید نظام سنتی آموزش حوزوی را از منظر کاستی‌ها ارزیابی کرد، تصریح کرد: نظام سنتی حوزه ریشه بسیاری از حرکت‌ها در حوزه‌های علمیه است. با این حال، به‌روزرسانی برنامه‌ها و توجه به تغییرات مستمر در نگرش‌ها و نیازهای نسل‌های مختلف می‌تواند زمینه اصلاح و بهبود روش‌ها را فراهم کند.
وی در ادامه، با اشاره به اهداف دوره هشت‌ترمی معرفت در آموزه‌های دینی، اظهار داشت: گستردگی معارف دینی به‌گونه‌ای است که در هشت نیمسال تحصیلی نمی‌توان به همه ابعاد آن پرداخت و در این مدت صرفاً امکان آشنایی با بخش‌هایی از این علوم فراهم می‌شود. ازاین‌رو، تقویت انگیزه مطالعاتی و تبیین شاخص‌های دستیابی به پیشرفت‌های علمی، پژوهشی و به‌ویژه تربیتی اهمیت بسیاری دارد.
نقش‌آفرینی اساتید با به‌روزرسانی دانش و روش‌های تدریس
مدیر مجتمع آموزشی تربیتی قرآن و حدیث جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها با تأکید بر نقش اساتید در ارتقای کیفیت آموزش و تربیت، خاطرنشان کرد: اساتید با افزایش اطلاعات، به‌روزرسانی یافته‌های علمی و پژوهشی و تسلط بر شیوه‌های نوین انتقال آموزه‌ها می‌توانند نقش مؤثری در پیشرفت فرایند آموزش و تعلیم و تربیت ایفا کنند.
وی افزود: در مقابل، توقف در مسیر پیشرفت فردی و اولویت دادن به ترجیحات شخصی می‌تواند به تضعیف کیفیت تدریس منجر شود.
فتح الله زاده با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه توانمندسازی اساتید اظهار داشت: توانمندسازی اساتید در حوزه تدریس از ابتدای تشکیل ستاد اساتید در مجموعه مورد توجه بوده است. با وجود قدردانی از توجه صورت‌گرفته به این موضوع، به نظر می‌رسد استمرار این مسیر با تکیه بر نوآوری ضروری است؛ زیرا نوآوری می‌تواند زمینه پویایی بیشتر مجموعه و فعال‌تر شدن ظرفیت‌های آن را فراهم کند.
بهره‌گیری از دیدگاه کادر اجرایی و تبیین حکمت برنامه‌ها
وی همچنین بر ضرورت استفاده از نظرات کادر اجرایی در طراحی و اجرای برنامه‌ها تأکید کرد و گفت: توجه به درخواست‌ها، پیشنهادها و انتقادهای کادر اجرایی می‌تواند زمینه پیوند بیشتر آنان با جریان‌های در حال اجرا را فراهم کند. باید از فکر و نظر این افراد بهره گرفت و به‌جای تحمیل دیدگاه‌ها، زمینه جهت‌دهی سازنده به اندیشه‌های آنان را فراهم آورد؛ موضوعی که مستلزم ارتباط مستمر است.
مدیر مجتمع آموزشی تربیتی قرآن و حدیث جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها با تأکید بر تقدم حکمت بر عمل، خاطرنشان کرد: این حکمت است که به عمل جهت می‌دهد و به آن معنا می‌بخشد. اگر مجریان از حکمت و فلسفه یک جریان آگاه باشند، می‌توانند آن را از موانع عبور دهند و به مقصد برسانند؛ در غیر این صورت، مواجهه با نخستین مانع ممکن است به آسیب دیدن آن جریان منجر شود.
ضرورت ترسیم خطوط فکری و تقویت مسئولیت‌پذیری طلاب
فتح الله زاده با اشاره به اهمیت جهت‌دهی فکری در فرایند تربیت اظهار داشت: اگر خطوط فکری به‌درستی و متناسب با اقتضائات سنی ترسیم شوند، می‌توانند فرد را از خطاها دور کرده و مسیر روشنی پیش روی او قرار دهند. همچنین تقویت مسئولیت‌پذیری، طلاب را از انفعال خارج می‌کند و زمینه نقش‌آفرینی آنان در جامعه را فراهم می‌سازد.
وی افزود: چنانچه شناخت و تجربه در طراحی برنامه‌ها و مهارت‌ها نقش مؤثری داشته باشند و نیازهای واقعی طلاب در این فرایند مورد توجه قرار گیرند، می‌توان انتظار داشت نشاط و انگیزه بیشتری در میان آنان شکل بگیرد.
توجه به ابعاد معنوی، علمی، اجتماعی و خانوادگی در طرح «مسیر»
مدیر مجتمع آموزشی تربیتی قرآن و حدیث جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ضرورت بررسی ابعاد مختلف طرح «مسیر»، گفت: به نظر می‌رسد این طرح با هدف رشد معنوی طراحی شده است، اما در ظاهر تمرکز بیشتری بر رشد علمی و اجتماعی دارد. ازاین‌رو، لازم است جایگاه ابعاد مختلف تربیتی، از جمله نقش مادری و همسری، و میزان توجه به آنها در برنامه‌ها به‌دقت بررسی شود.
وی همچنین رنگ و نماد را از عناصر تأثیرگذار در انتقال مفاهیم دانست و اظهار داشت: از آنجا که رنگ‌ها و نمادها در بسیاری از جریان‌های امروز برای تحریک هیجانات به کار گرفته می‌شوند، شایسته است در طراحی این عناصر از ظرفیت ادبیات ملی و فرهنگی خود، از جمله اشعار حکما، بهره بیشتری ببریم.