کارشناسان درباره افزایش خطر تلههای عسل جاسوسی در شرکتهای هوش مصنوعی هشدار میدهند؛ روشی که با سوءاستفاده از اعتماد و روابط انسانی، اسرار تجاری را هدف میگیرد.
کارشناسان امنیتی هشدار میدهند مدیران و کارکنان شرکتهای هوش مصنوعی ممکن است با روشهایی مانند دوستی، پیشنهاد سرمایهگذاری یا همکاری تجاری هدف جاسوسان قرار بگیرند. ابزارهای هوش مصنوعی نیز طراحی هویتهای جعلی و اجرای این عملیات را آسانتر کردهاند.
کارشناسان امنیتی هشدار میدهند که مدیران، بنیانگذاران و حتی کارکنان شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی ممکن است هدف عملیات جاسوسی موسوم به «تله عسل» قرار بگیرند. با افزایش ارزش راهبردی تراشهها، مدلهای هوش مصنوعی و زیرساختهای پردازشی، شرکتهای فناوری به اهداف جذابی برای جاسوسان تبدیل شدهاند؛ تهدیدی که هوش مصنوعی نیز اجرای آن را آسانتر و کمهزینهتر کرده است.
در حالی که جنجال مربوط به ادعای گرفتار شدن جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در یک تله عسل همچنان ادامه دارد، کارشناسان معتقدند دامنه این تهدید بسیار گستردهتر از مدیران ارشد شرکتهاست و هر فردی که به اطلاعات حساس دسترسی داشته باشد، ممکن است هدف قرار بگیرد.
آرون براون، افسر ارشد سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و بنیانگذار شرکت نرمافزاری لومبرا، در گفتوگو با تککرانچ گفت که بنیانگذاران شرکتهای فناوری معمولاً آموزش یا اطلاعات کافی درباره فعالیتهای ضدجاسوسی دریافت نمیکنند.
به گفته او، عملیات تله عسل در گذشته بیشتر با سیاستمداران، نیروهای نظامی و مقامهای اطلاعاتی ارتباط داشت؛ افرادی که به دلیل موقعیت شغلی خود با خطر جاسوسی آشنا بودند و برای مقابله با چنین تهدیدهایی آموزش میدیدند. اما اکنون بخش مهمی از اطلاعات راهبردی جهان در اختیار شرکتهایی قرار دارد که تراشهها، مدلهای هوش مصنوعی و زیرساختهای پردازشی را توسعه میدهند.
براون توضیح میدهد که جاسوسان به دنبال اطلاعاتی مانند نقشه راه محصولات، تصمیمهای مربوط به صادرات، فهرست مشتریان و جزئیات دسترسی کشورها و شرکتها به فناوریهای حساس هستند. از آنجا که مدیرعاملها معمولاً به بخش بزرگی از این اطلاعات دسترسی دارند، میتوانند هدفی ارزشمند برای عملیات نفوذ باشند.
تله عسل فقط برای مدیرعاملها طراحی نشده است
اتهامهای مطرحشده درباره جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، نمونهای از توجه دوباره به این نوع تهدیدهاست. بر اساس ادعاهای مطرحشده، او ممکن است از طریق رابطهای شخصی با آلیس هوانگ، مدیر اجرایی سابق یک شرکت نئوکلاود در سنگاپور، هدف چنین عملیاتی قرار گرفته باشد. آلیس هوانگ به جاسوسی برای چین و قاچاق میلیاردها دلار تراشه انویدیا به این کشور متهم شده است. این ادعاها به معنای اثبات وقوع چنین عملیاتی علیه مدیرعامل انویدیا نیست.
بااینحال، خطر به مدیران ارشد محدود نمیشود. روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داده است که شرکت OpenAI به کارکنان خود درباره افرادی هشدار داده که ممکن است با هدف دستیابی به اسرار تجاری شرکت با آنها ارتباط برقرار کنند.
در واقع، هر فردی که به اطلاعات محرمانه دسترسی داشته باشد، از اعضای هیئتمدیره گرفته تا دستیاران اجرایی، میتواند هدف قرار بگیرد.
جاسوسان همیشه نقش عاشق را بازی نمیکنند
برخلاف تصور رایج، تله عسل لزوماً به معنای ایجاد رابطه عاطفی یا عاشقانه با قربانی نیست. براون میگوید دوستی یکی از قدیمیترین روشهای نفوذ محسوب میشود.
مهاجمان ممکن است با هویت سرمایهگذار، مشتری، مشاور یا استخدامکننده به اهداف خود نزدیک شوند. درخواستهای آنها در ظاهر کاملاً قانونی و حرفهای به نظر میرسد و برای موفقیت عملیات نیز نیازی نیست قربانی به آنها علاقه عاطفی پیدا کند؛ کافی است به آنها اعتماد کند و در گفتوگوهای خود اطلاعاتی را فاش کند که نباید در اختیارشان قرار دهد.
پری کارپنتر، جرمشناس و استراتژیست ارشد فریب در شرکت KnowBe4، در اینباره میگوید مهاجمان بهجای عبور از موانع فنی و امنیتی، میتوانند به فردی نزدیک شوند که توانایی باز کردن مسیرهای دسترسی، تأثیرگذاری بر تصمیمها یا تأیید درخواستهای حساس را دارد.
خطر دیگر این است که پس از افشای اطلاعات یا آشکار شدن نفوذ، مهاجمان ممکن است از دادههای بهدستآمده برای تهدید و باجگیری استفاده کنند.
هوش مصنوعی اجرای عملیات فریب را آسانتر کرده است
یکی از جنبههای نگرانکننده این تهدید، نقش هوش مصنوعی در سادهتر کردن عملیات جاسوسی است. در گذشته، طراحی یک عملیات نفوذ ممکن بود ماهها یا حتی سالها تحقیق درباره هدف، ساخت هویت جعلی و برنامهریزی برای ایجاد ارتباط را نیاز داشته باشد.
اما اکنون ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند برای بررسی پیشینه افراد، ساخت پروفایلهای جعلی در شبکههای اجتماعی، تولید سوابق ساختگی و حتی شبیهسازی صدا به کار گرفته شوند. این امکانات به مهاجمان اجازه میدهد با هزینه و زمان کمتری هویتی باورپذیر ایجاد کنند.
کارپنتر تأکید میکند که هوش مصنوعی میتواند به حفظ یک داستان ساختگی و منسجم کمک کند، اما فریب در نهایت از طریق روابط انسانی شکل میگیرد.
براون نیز معتقد است صنعت هوش مصنوعی سریعتر از آنکه فرهنگ امنیتی متناسب با اهمیت راهبردی خود را ایجاد کند، به بخشی از حوزه امنیت ملی تبدیل شده است. به گفته او، یکی از دلایل موفقیت تلههای عسل این است که قربانی معمولاً احساس نمیکند فریب خورده است؛ بلکه ممکن است ارتباط شکلگرفته را واقعی و حتی نتیجه خوششانسی خود بداند.
چگونه میتوان نشانههای یک تله عسل را تشخیص داد؟
کارشناسان توصیه میکنند افراد به الگوهای غیرمعمول در ارتباطات خود توجه کنند. برخوردهای ظاهراً تصادفی که بیش از حد تکرار میشوند، کنجکاوی مداوم درباره فعالیتهای شغلی و همکاران، درخواست برای پنهان نگه داشتن ملاقاتها و تلاش برای دریافت اطلاعات یا معرفی افراد کلیدی، میتوانند نشانههای هشداردهنده باشند.
افزایش تدریجی درخواستها و عبور از مرزهای حرفهای نیز اهمیت دارد؛ بهویژه زمانی که فرد مقابل از شما میخواهد کاری انجام دهید که در شرایط عادی با آن احساس راحتی نمیکنید.
براون پیشنهاد میکند افراد از خود بپرسند اگر شغلشان را از دست بدهند، آیا شخصی که بهتازگی وارد زندگی آنها شده همچنان در کنارشان خواهد ماند؟ این پرسش میتواند به تشخیص تفاوت میان یک رابطه واقعی و ارتباطی با انگیزههای پنهان کمک کند.
بنا بر گزارش Techcrunch، کارپنتر نیز بر ضرورت تعیین مرز روشن میان زندگی شخصی و حرفهای تأکید دارد. در محیط شرکتها، این موضوع باید شامل مدیران ارشد نیز شود؛ به این معنا که هیچکس، حتی مدیرعامل، نباید از قواعد امنیتی مستثنا باشد.
از سوی دیگر، ایجاد فرهنگی که در آن کارکنان بتوانند درخواستهای غیرمعمول را زیر سؤال ببرند و نگرانیهای خود را بدون ترس مطرح کنند، اهمیت زیادی دارد. به گفته کارپنتر، یکی از خطرناکترین محیطهای امنیتی، سازمانی است که کارکنان در آن برای به چالش کشیدن تصمیمها و درخواستهای مدیرعامل احساس آزادی نمیکنند.
براون در پایان تأکید میکند که شرکتهای فناوری برای رشد به پذیرش ریسک و بررسی فرصتهای تجاری نیاز دارند؛ اما این موضوع نباید به معنای نادیده گرفتن تهدیدهای انسانی باشد. تشخیص بهموقع تلاش برای نفوذ میتواند به اندازه ابزارهای فنی امنیت سایبری اهمیت داشته باشد.
